کتاب معراج سعادت جاودانی

کتاب معراج سعادت جاودانی نوشته‌ی عبدالرسول فروتن بر پایه‌ی اثر مشهور معراج السعادة ملا احمد نراقی تألیف شده و نشر سمت آن را منتشر کرده است. این کتاب بخشی از مجموعه‌ی «میراث اخلاق اسلامی - ایرانی» است و برای استفاده‌ی دانشگاهیان و علاقه‌مندان مباحث اخلاقی و حکمت عملی تنظیم شده است. نویسنده با گزینش و شرح بخش‌هایی از متن نراقی و افزودن مقدمه‌ها و توضیحات، اثری آموزشی در حوزه‌ی اخلاق اسلامی، خودشناسی، تهذیب نفس و آداب عبادی فراهم کرده است. ساختار کتاب برای درس «اخلاق اسلامی» و نیز «منتخب نثر ادبی تعلیمی» در مقطع کارشناسی طراحی شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معراج سعادت جاودانی

کتاب معراج سعادت جاودانی بازخوانی و شرحی است بر گزیده‌ای از معراج السعادة ملا احمد نراقی که عبدالرسول فروتن آن را برای فضای دانشگاهی امروز آماده کرده است. در ابتدای کتاب، نویسنده در چند فصل مفصل به معرفی حکمت عملی و اخلاق، جایگاه متون اخلاقی ایرانی و اسلامی، زندگی و آثار ملا احمد نراقی و پدرش ملا محمدمهدی، مکتب فقهی و اندیشه‌ی سیاسی نراقی و نیز ساختار و منابع معراج السعادة پرداخته است. این بخش‌ها نشان می‌دهد که اثر نراقی در امتداد سنت اخلاق فلسفی، عرفانی و نقلی و در دل مکتب تلفیقی اخلاق اسلامی قرار دارد. در ادامه‌ی کتاب معراج سعادت جاودانی، ساختار اصلی معراج السعادة معرفی می‌شود: مقدمه و پنج باب درباره‌ی خودشناسی، قوای نفس، ضرورت تهذیب اخلاق، تفصیل فضایل و رذایل و در پایان اسرار و آداب عبادات. فروتن توضیح می‌دهد که چگونه نراقی با تکیه بر چهار قوّه‌ی عاقله، وهمیه، غضبیه و شهویه، نظامی اخلاقی می‌سازد که هم به اصلاح درون و هم به سامان اجتماعی و سیاسی توجه دارد. کتاب معراج سعادت جاودانی علاوه‌بر معرفی این ساختار، به نسخه‌شناسی، تاریخچه‌ی چاپ‌ها، گزیده‌های قدیمی معراج السعادة و شیوه‌ی تصحیح متن گزیده نیز می‌پردازد و نشان می‌دهد متن حاضر بر اساس چند نسخه‌ی خطی کهن و مقابله با جامع السعادات تنظیم شده است.

خلاصه کتاب معراج سعادت جاودانی

کتاب معراج سعادت جاودانی ابتدا جایگاه حکمت عملی و اخلاق را در سنت اسلامی و ایرانی توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه متونی مانند اخلاق ناصری، اخلاق جلالی، کیمیای سعادت و معراج السعادة در امتداد یکدیگر شکل گرفته‌اند. سپس زندگی علمی و اجتماعی ملا احمد نراقی، پیوند او با مکتب اصولی وحید بهبهانی، نقش او در مباحث ولایت فقیه و حضورش در صحنه‌ی سیاسی عصر قاجار ترسیم می‌شود تا زمینه‌ی فکری معراج السعادة روشن شود. در بخش‌های بعدی کتاب معراج سعادت جاودانی، ساختار و محتوای معراج السعادة معرفی می‌شود: از بحث‌های بنیادین درباره‌ی نفس، جاودانگی روح، معنای سعادت و نقش فضایل و رذایل، تا تحلیل قوای چهارگانه‌ی انسان و نسبت آن‌ها با صفاتی چون عدالت، شجاعت، عفت و حکمت. سپس به تفصیل باب چهارم معراج السعادة و جایگاه آن در علم اخلاق پرداخته شده و نشان داده می‌شود که چگونه نراقی با بهره‌گیری از آیات، احادیث، حکایات و اشعار فارسی، راه‌های تشخیص و درمان بیماری‌های نفسانی و نیز اسرار و آداب عبادات را توضیح کرده است.

چرا باید کتاب معراج سعادت جاودانی را بخوانیم؟

خواندن معراج سعادت جاودانی امکان آشنایی هم‌زمان با یک متن کلاسیک اخلاقی و یک بازخوانی معاصر و آموزشی از آن را فراهم می‌کند. کتاب هم تصویری روشن از زندگی و اندیشه‌ی ملا احمد نراقی می‌دهد و هم ساختار و منطق درونی معراج السعادة را توضیح می‌دهد. برای فهم عمیق‌تر مباحثی مانند خودشناسی، تهذیب نفس، عدالت، امر به معروف و نسبت دین و سیاست، این اثر منبعی تحلیلی و متنی است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی معراج سعادت جاودانی به دانشجویان رشته‌های الهیات، فلسفه، ادبیات فارسی و مطالعات اسلامی پیشنهاد می‌شود. همچنین به پژوهشگران علاقه‌مند به اخلاق اسلامی، نسخه‌شناسی و تاریخ اندیشه‌ی ایرانی - اسلامی و کسانی که در پی شناخت دقیق‌تر معراج السعادة و جایگاه آن در سنت اخلاقی هستند توصیه می‌شود. «… در مجموعة میراث اخلاق اسلامی - ایرانی بر آنیم که امهات این متون ارجمند را در قالبی متفاوت بازخوانی و شرح کنیم. گرچه این آثار برای اعتلای اخلاق در جامعة امروز همچنان موثرند. آن گونه که باید و شاید به آن‌ها توجه نشده است. مخاطبان این مجموعه عموم دانشجویان و علاقه‌مندان در نظر گرفته شده‌اند. به همین دلیل کوشش شده است با حرکت گذاری واژه‌ها؛ توضیح کلمات و اصطلاحات غیررایج. افزودن درآمدی به هر یک از فصول و حتّی رجوع به معتبرترین نسخه‌های خطی. متنی منقح ساختارمند و منطبق با اهداف کتاب‌های درسی عرضه شود. این مجموعه شامل متون مختلفی است؛ متونی که هر کدام بر آثار اخلاقی و حکمی پس از خود تأثیر بسزایی نهاده‌اند و از نوشته‌های شاخص در این زمینه به شمار می‌روند. مثل: کیمیای سعادت ابوحامد محمد غزالی. اخلاق ناصری خواجه نصیرالدین طوسی. ذخیرةالملوک میر سیّد علی همدانی. اخلاق جلالی جلال‌الدین دوانی؛ حلیةالمتقین علامه محمدباقر مجلسی و معراج السعادة ملا احمد نراقی. این تألیفات به دوره‌های زمانی و مکاتب اخلاقی و فکری متفاوتی تعلّق دارند. امّا مجموعة آن‌ها چشم‌انداز روشنی از کوشش‌های گذشتگان برای رسیدن به سعادت انسان و جامعه‌ای آرمانی ترسیم می‌کند. در روزگار کنونی. بخش درخور توجهی از محتوای این آثار همچنان قابل استفاده است. همچنین می‌توان با الگو گرفتن از این کوشش‌ها و به‌روز کردن موضوعات.: گام‌های جدی‌تری در راستای گسترش اخلاق در جامعه برداشت. در این جلد از مجموعه. معراج السعادة بازخوانی و شرح شده است. این کاب را عالم بزرگ شیعه. ملا احمد نراقی؛ بر مبنای کتاب جامع السعادات. تألیف پدر ارجمندش, نوشته است. ملا مهدی یا محمدمهدی نراقی جامع السعادات را به عربی نوشت. اما فرزندش آن را با افزوده‌ها و تغیبراتی به فارسی برگرداند.»