کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران

کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران نوشته‌ی واحد پژوهش انتشارات دومینو تصویری منسجم از پیوند میان دانش میان‌رشته‌ای و صنعت فولاد ارائه کرده است. این کتاب که نشر دومینو آن را منتشر کرده است بر پایه‌ی نظریه‌ی «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» شکل گرفته و تلاش می‌کند نشان دهد چگونه می‌توان علوم پراکنده را حول یک صنعت راهبردی مثل فولاد سازمان‌دهی کرد. نویسندگان ابتدا مسئله‌ی پراکندگی دانش در نظام آموزش و پژوهش را طرح کرده‌اند و سپس با انتخاب صنعت فولاد به‌عنوان نمونه‌ی محوری، گام‌به‌گام اجزای یک الگوی تلفیقی را توضیح داده‌اند؛ الگویی که از مباحث نظری و روش‌شناختی شروع می‌شود و تا لایه‌های فناوری، مهندسی، اقتصاد، حکمرانی و آینده‌پژوهی امتداد پیدا می‌کند. در این اثر، نوآوری نه به‌صورت مفهومی انتزاعی بلکه در بستر مشخص زنجیره‌ی تولید فولاد، نقش‌آفرینان این صنعت، موانع ساختاری و نیازهای واقعی کشور بررسی شده است. ساختار کتاب چندبخشی و فصل‌بندی آن ریز و مرحله‌به‌مرحله است و از چیستی نظریه‌ی تلفیق و چرایی آن آغاز می‌شود و در ادامه به مباحث علمی فولاد، چارچوب نوآوری، مراحل عملی نوآوری در صنعت فولاد ایران و نسبت نوآوری با دیگر مفاهیم میان‌رشته‌ای می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران

کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران با تکیه بر ایده‌ی محوری واحد پژوهش انتشارات دومینو یعنی «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» نوشته شده و از همان فصل‌های آغازین مسئله‌ی اصلی خود را روشن کرده است: دانش در نظام آموزش و پژوهش به‌صورت جزیره‌ای و پراکنده تولید می‌شود و تا زمانی که حول یک محور عینی و قابل سنجش مثل صنعت سازمان‌دهی نشود، به فناوری، رفاه و پیشرفت تبدیل نخواهد شد. در این کتاب، صنعت به‌عنوان بهترین محور انسجام دانش معرفی شده است؛ جایی که نیازهای جامعه، فناوری، اقتصاد و مدیریت در یک میدان واقعی به هم می‌رسند. نویسنده در بخش نخست، نظریه‌ی تلفیق را تعریف کرده، لایه‌های آن را توضیح داده و نشان داده است که چگونه می‌توان مفاهیمی مانند علم، فناوری، نوآوری، تجاری‌سازی، مدیریت دانش، اقتصاد دانش‌بنیان، حکمرانی و آینده‌پژوهی را در قالب یک منظومه‌ی هفت‌لایه‌ای به هم پیوند داد. این لایه‌ها از زیرساخت‌های پژوهشی و توسعه‌ی فناوری و ابزارهای هوشمند شروع می‌شوند و تا مهندسی و زیرساخت فیزیکی، تجاری‌سازی و کسب‌وکار، اقتصاد کلان و ثبات ساختاری، سرمایه‌ی انسانی و حکمرانی و در نهایت چشم‌انداز، قانون و آینده‌پژوهی امتداد پیدا می‌کنند. کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران در ادامه، این نظریه‌ی کلی را به‌طور مشخص بر صنعت فولاد ایران منطبق کرده است. ساختار کتاب شامل چند بخش اصلی و ده‌ها فصل جزئی است. بخش ۱ به نظریه‌ی تلفیق و چرایی آن و سپس نگاه تلفیقی به صنعت فولاد و ایده‌ی «رشته‌ی صنعت فولاد با رویکرد تلفیقی در نظام آموزشی» می‌پردازد. در بخش ۲، مفاهیم پایه‌ای مانند علم، فناوری، اختراع، پروانه‌های ثبت اختراع، تجاری‌سازی و نوآوری به‌عنوان مفاهیم میان‌رشته‌ای توضیح داده شده‌اند. بخش ۳ به مباحث علمی و مقدماتی فولاد اختصاص دارد؛ از مبانی نظری و روش‌های طبقه‌بندی فولادها تا کاربردها، مواد و انرژی در زنجیره‌ی تولید، مراحل و فرایند تولید، روندهای پژوهشی جدید، نقش‌آفرینان و مسئله‌های اصلی صنعت فولاد ایران. در بخش ۴، چارچوب نوآوری در صنعت فولاد ایران تشریح شده است: تعاریف و ماهیت نوآوری، مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی، نظریه‌های نوآوری، اهداف، روش‌های طبقه‌بندی، سطوح، الگوها، اشتباهات رایج، نقش‌آفرینان، فناوری‌ها و زیرساخت‌ها، اقتصاد، سیاست‌گذاری، حکمرانی و موانع نوآوری. بخش ۵ به «مراحل نوآوری در صنعت فولاد ایران» می‌پردازد و مسیر گام‌به‌گام از شناسایی نیازها و چالش‌ها تا رصد فناوری، ایده‌پردازی، غربالگری، امکان‌سنجی، توسعه‌ی نمونه، اعتبارسنجی صنعتی، استقرار نوآوری و ارزیابی و بهبود مستمر را دنبال کرده است. در پایان نیز بخشی به ارتباط نوآوری با دیگر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق در صنعت فولاد اختصاص یافته است تا جایگاه نوآوری در کل پازل پیشرفت این صنعت روشن شود.

خلاصه کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران

کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران ابتدا از یک مسئله‌ی کلان آغاز می‌کند: بحران پراکندگی دانش در نظام آموزش و پژوهش و فاصله‌ی مفاهیم میان‌رشته‌ای از واقعیت‌های جامعه. نویسنده توضیح داده است که مفاهیمی مانند نوآوری، تجاری‌سازی، مدیریت دانش یا آینده‌پژوهی تا زمانی که بدون تکیه بر یک موضوع و صنعت مشخص آموزش داده شوند، در سطح نظری باقی می‌مانند و به حل مسئله‌های واقعی منجر نمی‌شوند. بر این اساس، نظریه‌ی «تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت» شکل می‌گیرد؛ نظریه‌ای که می‌گوید برای کارآمد شدن علم، باید یک کانون انسجام وجود داشته باشد و صنعت می‌تواند این نقش را بر عهده بگیرد، زیرا نقطه‌ی تلاقی دانش، فناوری، اقتصاد و نیازهای واقعی مردم است. در ادامه، کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران نوآوری را به‌عنوان یک مفهوم میان‌رشته‌ای معرفی کرده است که قواعد و مبانی مشترکی دارد اما در هر صنعت اقتضائات خاص خود را پیدا می‌کند. نویسنده تأکید کرده است که «انتخاب موضوع و صنعت» نخستین گام در بررسی مفاهیم میان‌رشته‌ای است؛ نوآوری در فولاد با نوآوری در نساجی، هوافضا یا پزشکی تفاوت دارد و بدون تعیین صنعت، پژوهش‌های نوآوری در سطح حرف و نظریه باقی می‌مانند. سپس نوآوری به‌عنوان یکی از قطعات پازل پیشرفت در کنار دیگر عوامل مطرح شده و نظریه‌ی تلفیق به‌صورت یک پازل بزرگ‌تر توضیح داده شده است که در آن مفاهیم میان‌رشته‌ای مختلف با محوریت صنعت به هم متصل می‌شوند. کتاب در فصل‌های بعدی، لایه‌های نظریه‌ی تلفیق را از زیرساخت‌های پژوهشی تا فناوری، مهندسی، تجاری‌سازی، اقتصاد کلان، سرمایه‌ی انسانی و آینده‌پژوهی تشریح کرده و نشان داده است که چگونه این لایه‌ها در صنعت فولاد معنا پیدا می‌کنند. سپس به‌طور خاص به دانش مربوط به فولاد، زنجیره‌ی تولید، نقش معادن، علم مواد، انرژی، روندهای پژوهشی و مسئله‌های اصلی این صنعت پرداخته و در بخش‌های بعدی، ماهیت نوآوری در صنعت فولاد ایران، اهداف، سطوح، روش‌ها، نقش‌آفرینان، زیرساخت‌ها، اقتصاد و موانع آن را صورت‌بندی کرده است. در بخش پایانی، مراحل عملی نوآوری در صنعت فولاد ایران به‌صورت یک فرایند چندمرحله‌ای از شناسایی نیازها تا استقرار و ارزیابی نوآوری ترسیم شده و نسبت نوآوری با دیگر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق در صنعت فولاد جمع‌بندی شده است.

چرا باید کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران را بخوانیم؟

کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران برای کسانی که به پیوند میان دانش، صنعت و نوآوری علاقه‌مند هستند یک نمونه‌ی مشخص و بومی از این پیوند ارائه کرده است. این کتاب به‌جای پرداختن به نوآوری در سطح کلی، آن را در بستر صنعت فولاد ایران صورت‌بندی کرده و نشان داده است که چگونه مفاهیم میان‌رشته‌ای وقتی حول یک صنعت مشخص سازمان‌دهی شوند، از حالت انتزاعی خارج می‌شوند. خواننده در این اثر با نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای آشنا می‌شود، لایه‌های مختلف آن را می‌بیند و در عین حال تصویری نسبتاً جامع از زنجیره‌ی تولید فولاد، نقش‌آفرینان، روندهای پژوهشی و مسئله‌های اصلی این صنعت به دست می‌آورد. این کتاب همچنین مسیر گام‌به‌گام نوآوری در صنعت فولاد را از شناسایی نیازها تا استقرار و ارزیابی نوآوری ترسیم کرده است و به این پرسش پاسخ داده است که نوآوری در یک صنعت راهبردی چگونه تعریف، طبقه‌بندی و مدیریت می‌شود. برای کسانی که به طراحی رشته‌ها و برنامه‌های آموزشی جدید فکر می‌کنند، بخش‌های مربوط به «رشته‌ی صنعت فولاد با رویکرد تلفیقی در نظام آموزشی» نیز دیدی تحلیلی درباره‌ی شاخص‌های رشته‌شدن و ضرورت آموزش تلفیقی مبتنی بر صنعت ارائه کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب نوآوری در صنعت فولاد ایران به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های مهندسی مواد، متالورژی، معدن، مدیریت فناوری و سیاست‌گذاری علم پیشنهاد می‌شود که به دنبال درک عمیق‌تری از نسبت میان نوآوری و صنعت فولاد هستند. همچنین به مدیران و کارشناسان فعال در زنجیره‌ی فولاد پیشنهاد می‌شود که به مسئله‌هایی مانند تجاری‌سازی، مدیریت دانش، اقتصاد دانش‌بنیان و آینده‌پژوهی در این صنعت فکر می‌کنند. برای طراحان برنامه‌های آموزشی و علاقه‌مندان به مطالعات میان‌رشته‌ای نیز این کتاب می‌تواند نمونه‌ای برای فهم ایده‌ی «رشته‌ی صنعت فولاد با رویکرد تلفیقی» و کاربرد نظریه‌ی تلفیق در یک صنعت مشخص باشد.