کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام (جلد اول)

کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام (جلد اول) نوشته سیدمحمد بهشتی با همکاری گروهی از پژوهشگران به‌سرپرستی عباس عمادی نوشته و توسط نشر معارف منتشر شده است. این اثر مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها، مکتوبات و بیانات آیت‌الله بهشتی درباره‌ی مسائل سیاسی و اجتماعی اسلام را گردآوری و طبقه‌بندی کرده است. هدف این کتاب ارائه‌ی تصویری جامع و منسجم از اندیشه‌های سیاسی بهشتی در حوزه‌هایی چون دولت و حکومت، ولایت و رهبری، رابطه‌ی مردم و نظام سیاسی، عدالت، آزادی، قانون، وحدت و همگرایی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام (جلد اول)

کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام (جلد اول) با عنوان فرعیِ اندیشه‌ی سیاسی شهید آیت‌الله دکتر بهشتی به بررسی مبانی و ساختار نظام سیاسی اسلام می‌پردازد. این کتاب با گردآوری سخنرانی‌ها و نوشته‌های بهشتی تلاش کرده است تا منظومه‌ی فکری او را در زمینه‌ی سیاست و حکمرانی به‌صورت طبقه‌بندی‌شده و موضوعی ارائه دهد. کتاب شامل بخش‌هایی درباره‌ی ضرورت تشکیل نظام اسلامی، مبانی مشروعیت حکومت، شکل حکومت، اهداف و مسئولیت‌های دولت، شرایط و اختیارات رهبری، رابطه‌ی امت و امامت، حقوق شهروندی، عدالت، آزادی، قانون و وحدت است.

هر فصل از کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام (جلد اول) با رویکردی تحلیلی و با استناد به منابع اسلامی و تجربه‌ی تاریخی، به تبیین جایگاه و نقش عناصر مختلف در نظام سیاسی اسلام می‌پردازد. کتاب همچنین به موضوعاتی چون تقیه، محافظه‌کاری اجتماعی، مبارزه با حکومت‌های جور و شرایط همکاری با نظام‌های غیراسلامی پرداخته است. این اثر با بهره‌گیری از منابع تاریخی سعی کرده است تصویری واقع‌گرایانه از سیاست و حکمرانی در اندیشه‌ی اسلامی ارائه و جایگاه مردم، رهبری و ارزش‌های بنیادین را در این نظام روشن کند.

خلاصه کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام (جلد اول)

ابتدا ضرورت تشکیل نظام اسلامی و تفاوت کار فردی و جمعی در جامعه بررسی شده است. بهشتی با مثال‌هایی از زندگی روزمره و آموزه‌های اسلامی، اهمیت وجود رهبری و نظم در کار جمعی را توضیح داده و نقش امام و رهبر را در هر جمع ضروری دانسته است. در ادامه مبانی مشروعیت حکومت در اسلام مطرح شده و سه شیوه‌ی تعیین حاکم (انتصاب پیامبر، انتخاب مردم و شورای اهل حل و عقد) مورد بحث قرار گرفته است.

بهشتی تأکید کرده است که مشروعیت حکومت باید براساس معیارهای دینی و مردمی باشد و وراثت و ولایتعهدی را نفی کرده است. او به موضوعاتی چون رشد انسانی، تأمین نیازهای مادی، تسهیل ازدواج، ایجاد اشتغال، سرمایه‌گذاری کلان و نظارت بر اقتصاد پرداخته شده است. شرایط رهبری (ایمان، فقاهت، عدالت، شجاعت، مدیریت و استقرار در مرکز نظام) و اختیارات رهبری (ولایت مطلقه، حکم حکومتی، عزل و نصب مقامات، دریافت وجوه شرعی و وضع مالیات) هم شرح داده شده‌اند. کتاب به رابطه‌ی مردم و نظام سیاسی، حقوق شهروندی، عدالت در ابعاد مختلف (اخلاقی، حقوقی، اجتماعی و جنسیتی)، آزادی (تکوینی، تشریعی، آزادی بیان، انتقاد، تشکیل احزاب و آزادی اقلیت‌ها) و حدود آزادی (حفظ سلامت اجتماعی، منع شایعه‌سازی و توطئه) می‌پردازد.

همچنین در این اثر مفهوم قانون، ضرورت و مبدأ آن، ضمانت اجرا، نقش قوای سه‌گانه و اجتهاد در قانون‌گذاری بررسی شده است. در بخش وحدت و همگرایی، عوامل و موانع وحدت، نقش رهبری و پیوندهای عاطفی و عقیدتی مورد توجه قرار گرفته‌اند. کتاب با تحلیل موضوع تقیه و محافظه‌کاری اجتماعی، شرایط همکاری با حکومت‌های جور و اهمیت مبارزه‌ی هدفمند و تدریجی برای تحقق عدالت و نظام اسلامی را بررسی کرده است. این اثر تصویری از سیاست و حکمرانی در اندیشه‌ی اسلامی ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام (جلد اول) را بخوانیم؟

کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام (جلد اول) با گردآوری و طبقه‌بندی اندیشه‌های سیاسی سیدمحمد بهشتی، فرصتی فراهم کرده است تا مخاطب با مبانی نظری و عملی نظام سیاسی اسلام آشنا شود. این کتاب با پرداختن به موضوعاتی چون مشروعیت حکومت، نقش مردم، شرایط رهبری، عدالت، آزادی و قانون، امکان مقایسه و تحلیل ساختارهای سیاسی اسلامی را فراهم می‌کند. همچنین با بررسی تجربه‌ی تاریخی و رویکردهای عملی به پرسش‌های معاصر درباره‌ی نسبت دین و سیاست، نقش مردم در حکومت و چالش‌های تحقق عدالت اجتماعی پاسخ داده است. مطالعه‌ی این اثر برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر سیاست اسلامی و جایگاه ارزش‌های دینی در حکمرانی هستند، سودمند خواهد بود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران علوم سیاسی، دانشجویان رشته‌های الهیات و معارف اسلامی، علاقه‌مندان به اندیشه‌ی سیاسی اسلام و کسانی که دغدغه‌ی شناخت ساختار و مبانی حکومت اسلامی را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین اثر حاضر به فعالان حوزه‌ی سیاست و فرهنگ که به‌دنبال تحلیل نظری و تاریخی درباره‌ی نسبت دین و سیاست هستند، توصیه می‌شود.