کتاب بر اورنگ سخن

کتاب بر اورنگ سخن (گزیده‌ی و نگاهی اجمالی به هفت اورنگ جامی) نوشته‌ی عبدالرحمن بن احمد جامی است که یوسفعلی میرشکاک آن را گردآوری کرده است. این کتاب سومین جلد از مجموعه‌ی گزیده‌ی داستان‌های منظوم فارسی است و نشر امیرکبیر آن را منتشر کرده است. در این اثر بخش‌هایی برگزیده از مثنوی‌های هفت اورنگ همراه با مقدمه‌ها، توضیحات و فرهنگ لغات آمده تا خواننده بتواند با جهان فکری و زبانی جامی آشنا شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بر اورنگ سخن

کتاب بر اورنگ سخن گزیده‌ای است از هفت اورنگ جامی که یوسفعلی میرشکاک آن را با مقدمه‌ها و توضیحات مفصل همراه کرده است. در آغاز کتاب، پیشگفتار ناشر جایگاه منظومه‌های داستانی فارسی را در فرهنگ و تمدن ایرانی شرح داده و از منظومه‌سرایان به‌عنوان مصلحان و پاسداران فرهنگ توده یاد کرده است. سپس در بخشی با عنوان «درباره جامی و هفت اورنگ» زندگی، تحصیلات، سلوک عرفانی و جایگاه فکری عبدالرحمن جامی با نقل‌های گسترده از تاریخ ادبیات صفا و منابع صوفیه بررسی شده است. کتاب بر اورنگ سخن در ادامه به نسبت جامی با تصوف نقشبندی، نگاه او به شیعه و سنّی، ستایش اهل بیت، ماجرای اعتراض شیعیان بغداد، سفر حج و زیارت کربلا و نجف، و نیز مخالفت او با فلسفه و حکمت یونانی می‌پردازد. پس از این مباحث، ساختار هفت اورنگ معرفی شده است: سلسله‌الذهب، سلامان و ابسال، تحفه‌الابرار، سبحه‌الابرار، یوسف و زلیخا، لیلی و مجنون و خردنامه اسکندری. در هر بخش، گزیده‌هایی نسبتاً بلند از مثنوی‌ها همراه با شرح لغات، توضیح اصطلاحات عرفانی و تاریخی و گاه نقد و تفسیر گردآورنده آمده تا خواننده با متن اصلی و زمینه‌ی فکری آن کتاب آشنا شود.

خلاصه کتاب بر اورنگ سخن

کتاب بر اورنگ سخن با تکیه‌بر متن هفت اورنگ، چهره‌ای چندوجهی از جامی نشان می‌دهد: فقیه حنفی، صوفی نقشبندی، شاعر عاشق اهل بیت، ناقد فلسفه و در عین‌حال استاد بزرگ زبان و بیان. در بخش‌های آغازین، زندگی و سلوک او از کودکی در جام و هرات تا سفر حج و شهرتش در دربارها روایت شده و سپس به مناقشه‌های مذهبی پیرامون او پرداخته شده است. در ادامه، گزیده‌هایی از سلسله‌الذهب و سلامان و ابسال آورده شده که در آن‌ها مناجات‌های توحیدی، ستایش پیامبر، حکایت‌های تمثیلی مانند موسی و بره، کرد و کدو، و گفت‌وگوهای عرفانی دیده می‌شود. گردآورنده در لابه‌لای نقل ابیات، با توضیح لغات، اشاره به آیات و احادیث، و نقل دیدگاه‌های تاریخی، خواننده را در فهم لایه‌های فکری و زبانی این منظومه‌ها همراهی کرده است.

چرا باید کتاب بر اورنگ سخن را بخوانیم؟

خواندن بر اورنگ سخن امکان آشنایی مستقیم با زبان و اندیشه‌ی جامی را فراهم می‌کند، بی‌آن‌که نیاز به تسلط کامل بر واژگان و اصطلاحات کهن باشد. ترکیب متن اصلی مثنوی‌ها با توضیحات، حواشی تاریخی و فرهنگ لغات، این کتاب را به مدخلی برای ورود به هفت اورنگ و نیز برای درک نسبت شعر، عرفان، فقه و مناقشه‌های مذهبی در سنت ایرانی تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

بر اورنگ سخن به دانشجویان و علاقه‌مندان ادبیات کلاسیک فارسی، پژوهشگران عرفان و تصوف، و کسانی که می‌خواهند با هفت اورنگ جامی و فضای فکری و مذهبی پیرامون او آشنا شوند پیشنهاد می‌شود. این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که حوصله‌ی خواندن متن کهن همراه با شرح و حاشیه را دارند.

بخشی از کتاب بر اورنگ سخن

«ای ظهور تو با بطون دمساز وی بروز تو با کمون همراز احدی لیک مرجع اعداد واحدی لیک مجمع اضداد اوّلی و ترا بدایت نی آخری و ترا نهایت نی ظاهری با کمال یکتایی باطنی با وفور پیدایی ایمنی از تغیر و تبدیل فارغی از تحیز و تحویل ذات تو در سرادقات جلال ز ازل تا ابد به یک منوال بر تو کس نیست آمر و ناهی همه آن می‌کنی که می‌خواهی نه عطای ترا خطا مانع نه بلای ترا ولا دافع بر خطاپیشگان عطای تو دام با ولا شیوگان بلای تو کام دام چه بود فریب جاه و جمال کام چه بود نوید قرب و وصال ای جهانی به کام از در تو کام خواهم نه دام از در تو دمبدم در رهم منه دامی تا پی کام خود زنم گامی به جوار خودم رهی بنمای در حریم دلم دری بگشای غایب از من مرا حضوری بخش به سروری رسان و نوری بخش»