کتاب زندگی بر بال های خیال

کتاب زندگی بر بال های خیال (Feeding on Dreams) نوشته آریل دورفمن و ترجمه مرجان قورچیان، روایتی از تبعید، بازگشت، زبان و حافظه است که از دل تجربه‌های شخصی نویسنده شکل می‌گیرد. این کتاب فقط شرح جابه‌جایی میان کشورها نیست، بلکه نشان می‌دهد از‌دست‌دادن خانه و دوباره پیداکردن آن چگونه هویت انسان را دگرگون می‌کند. این کتاب را انتشارات کتاب مرو منتشر کرده است. دورفمن در این اثر از مرگ، سیاست، خانواده و نوشتن حرف می‌زند و میان خاطره‌های پراکنده، تصویری از زیستن در مرز میان دو زبان و چند سرزمین می‌سازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زندگی بر بال های خیال اثر آریل دورفمن

کتاب زندگی بر بال های خیال (‌‫اعترافات تبعیدی‌ای که پشیمان نیست) به قلم آریل دورفمن، اثری خاطره‌محور است که از دل تجربه‌های تبعید، بازگشت و زیستن میان چند سرزمین شکل گرفته است. نویسنده از همان آغاز روشن می‌کند که با یک خط زمانی ساده روبه‌رو نیستیم؛ حافظه در اینجا به‌صورت رفت‌وبرگشت، مکث، تردید و بازخوانی گذشته عمل می‌کند.

متن کتاب زندگی بر بال های خیال از شیلی، آرژانتین و آمریکا عبور می‌کند و در کنار رخدادهای سیاسی، به مسئله‌های شخصی‌تری مثل خانواده، زبان مادری، نوشتن و حس تعلق نیز می‌رسد. همین پیوند میان تاریخ عمومی و زندگی خصوصی آریل دورفمن، فضای این کتاب را از یک یادآوری صرف فراتر می‌برد.

کتاب زندگی بر بال های خیال در لایه‌های مختلف خود به این پرسش نزدیک می‌شود که انسان پس از چند بار کوچ اجباری، خانه را کجا پیدا می‌کند. آریل دورفمن از تجربه‌ی زیستن میان اسپانیایی و انگلیسی حرف می‌زند و نشان می‌دهد زبان فقط ابزار بیان نیست، بلکه بخشی از حافظه، زخم و بقا است. در بخش‌های گوناگون کتاب مرگ دوستان، خشونت سیاسی، بازگشت به شیلی، مواجهه با گذشته و حتی جست‌وجوی رد خانواده در گورستان‌ها کنار هم قرار می‌گیرند.

آریل دورفمن هم به تاریخ سرکوب و تبعید نظر دارد و هم به فرسودگی‌ها و دگرگونی‌های درونی کسی که سال‌ها با این وضعیت زندگی کرده است. کتاب زندگی بر بال های خیال ازنظر حال‌وهوا میان اندوه، کنایه، تأمل و پافشاری بر زنده‌ماندن حرکت می‌کند. نویسنده بارها به این فکر برمی‌گردد که آیا بازگشت واقعاً ممکن است یا تبعید چیزی است که تا همیشه در انسان باقی می‌ماند.

کتاب زندگی بر بال های خیال در کنار این درون‌مایه به نقش نوشتن هم پرداخته است؛ نوشتن به‌عنوان راهی برای ثبت غیاب، مقاومت در برابر فراموشی و کنارآمدن با گذشته‌ای که مدام شکل عوض می‌کند. عنوان کامل انگلیسی کتاب از این قرار است: .Feeding on Dreams: Confessions of an Unrepentant Exile

خلاصه کتاب زندگی بر بال های خیال

کتاب زندگی بر بال های خیال سرگذشت آریل دورفمن را از خلال خاطره‌هایی دنبال می‌کند که به تبعید، بازگشت و جست‌وجوی خانه گره خورده‌اند. او از کودکی در جابه‌جایی میان کشورها شروع می‌کند و بعد به سال‌های پرتنش شیلی، سقوط رؤیاهای سیاسی، ترک اجباری سرزمین و زندگی در فاصله‌ای طولانی از وطن می‌رسد.

در این مسیر مرگ دوستان، خبر نادرست کشته‌شدن خودش، بازگشت دوباره به شیلی و کشمکش میان دو زبان، بخش‌های مهم روایت را می‌سازند. دغدغه‌ی اصلی کتاب این است که انسان پس از چند بار کنده‌شدن از ریشه، چگونه گذشته‌اش را به‌ یاد می‌آورد و با هویتی که مدام تغییر کرده است، کنار می‌آید.

چرا باید کتاب زندگی بر بال های خیال را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زندگی بر بال های خیال را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تجربه‌ی تبعید را نه‌فقط در سطح سیاسی، بلکه در سطح زبان، حافظه و روابط خانوادگی نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند درک دقیق‌تری از پیوند میان زندگی شخصی و رخدادهای تاریخی به‌ دست آورد.
• متن نشان می‌دهد بازگشت به وطن همیشه به‌ معنای پایان غربت نیست و همین مسئله یکی از محورهای فکری مهم اثر است.
• این اثر برای شناخت کشمکش میان دو زبان و تأثیر آن بر هویت نویسنده، نمونه‌ای پرجزئیات در اختیار می‌گذارد.
• بخش‌های مختلف کتاب تصویری روشن از مواجهه با فقدان، مرگ دوستان و مقاومت در برابر فراموشی می‌سازند.
• خواندن این کتاب برای کسانی مفید است که می‌خواهند نسبت میان نوشتن و زنده نگه‌داشتن خاطره را بهتر بفهمند.

خواندن کتاب زندگی بر بال های خیال را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زندگی بر بال های خیال به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به موضوع تبعید، مهاجرت اجباری و حس ناپایداری خانه علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی پیوند زبان، حافظه و هویت بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به روایت‌های خاطره‌محور که زندگی فردی را در متن رخدادهای سیاسی دنبال می‌کنند.
• مخاطبانی که به تاریخ معاصر آمریکای لاتین و تجربه‌ی زیسته‌ی مخالفان حکومت‌های استبدادی توجه دارند.
• خوانندگانی که از متن‌های تأملی درباره‌ی بازگشت، فقدان و ماندن میان دو جهان استقبال می‌کنند.

درباره آریل دورفمن

آریل دورفمن (Ariel Dorfman) زاده‌ی ۶ مه ۱۹۴۲ در بوئنوس آیرس آرژانتین، نویسنده، نمایشنامه‌نویس، مقاله‌نویس، استاد دانشگاه و فعال حقوق بشر است. او پس از سال‌ها زندگی در شیلی و ایالات متحده، از سال ۲۰۰۴ تابعیت آمریکا را دریافت کرد و از سال ۱۹۸۵ به‌عنوان استاد ادبیات و مطالعات آمریکای لاتین در دانشگاه دوک فعالیت می‌کند.

دورفمن دوران کودکی را در نیویورک گذراند، اما خانواده‌اش در سال ۱۹۵۴ به شیلی مهاجرت کردند. او در دانشگاه شیلی تحصیل کرد و پس از آن به تدریس پرداخت. بین سال‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۳ نیز به‌عنوان مشاور فرهنگی سالوادور آلنده، رئیس‌جمهور شیلی، فعالیت داشت. پس از کودتای ۱۹۷۳ سال‌هایی را در تبعید و در شهرهایی مانند پاریس، آمستردام و واشینگتن دی‌سی گذراند.

بخش مهمی از آثار دورفمن به تجربه‌ی تبعید، دیکتاتوری و نقض حقوق بشر می‌پردازد. نمایشنامه‌ی مشهور او، مرگ و دختر جوان، در سال ۱۹۹۴ با کارگردانی رومن پولانسکی به فیلم تبدیل شد. خاطرات او با عنوان جنوب را نگاه کن، شمال را نگاه کن نیز بازتابی از زندگی دوفرهنگی و سال‌های تبعیدش است. آثار این نویسنده به بیش از ۴۰ زبان ترجمه شده‌اند و کتاب‌هایی چون شکستن طلسم وحشت، ناپدیدشدگان، ریمل، اداره‌ی جبران عمر، زندگی بر بال‌های خیال و اشباح داروین ازجمله آثار ترجمه‌شده‌ی او به فارسی هستند.

آریل دورفمن در طول فعالیت ادبی خود جوایز و افتخارات متعددی کسب کرده است. نمایشنامه‌ی مرگ و دختر جوان جایزه‌ی لورنس اولیویه برای بهترین نمایش جدید و جایزه‌ی تایم اوت را دریافت کرد. او همچنین دو جایزه‌ی مرکز هنرهای نمایشی کندی، جایزه‌ی انجمن نویسندگان بریتانیا برای فیلم‌نامه‌ی زندانیان زمان، جایزه‌ی ادبی سودامریکانا، جایزه‌ی صلح و عدالت آمریکای لاتین (NACLA) و مدال فرماندهی خاندان اورانژ هلند را در کارنامه دارد. این نویسنده عضو آکادمی علوم و هنرهای آمریکا و آکادمی جهانی فرهنگ‌ها در پاریس است.

بخشی از کتاب زندگی بر بال های خیال

«وقتی کودک بودم، اغلب خواب می‌دیدم که از مرگ نجات پیدا کرده‌ام.
درحالی‌که تنها در تاریکی دراز می‌کشیدم، تصور می‌کردم جسدم روی تخت دراز کشیده است و همه، اطرافش غمگین هستند. حال‌آنکه من همان نزدیکی به‌طور نامرئی ایستاده‌ام و مشتاقم تا باردیگر زنده شوم. تجربهٔ چند ساعت خارج‌شدن از این جهان و سپس موذیانه دوباره زنده‌شدن؛ آماده بودم شاهد حیرت زندگان باشم. هی، به من نگاه کنید!
البته وقتی چنین فرصتی بالأخره پیش آمد، زمانی‌که آن‌روز، ده‌ها سال بعد از راه رسید و صدایی به من گفت که مرده‌ام، آن‌روز، ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۶ طبق یک خبر تلگرافی جسدم در گودالی در دامنه‌های سانتیاگو درحالی پیدا شده بود که دست‌هایم را به پشتم بسته بودند و گردنم را بریده بودند. به‌نظر می‌رسید اینکه شاهد مرگ خودت باشی به جذابیت رؤیاهای کودکی‌ات نیست.»