کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته

کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته (I Am Nujood, Age 10 and Divorced) نوشته دلفین مینویی، سرگذشت دختربچه‌ای در یمن را دنبال می‌کند که پس از ازدواجی اجباری، راهی دادگاه می‌شود تا چیزی را مطالبه کند که برای بسیاری از اطرافیانش حتی قابل تصور نیست: طلاق. این روایت، ترس، سردرگمی و جسارت نجود را در کنار هم می‌گذارد و از خلال زندگی او، تصویری از خانواده، فقر، رسم‌های سخت‌گیرانه و میل به رهایی شکل می‌دهد. این مموار را عطیه سادات میرخانی ترجمه و نشر هیرمند آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته

کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته نوشته‌ی دلفین مینویی، روایتی تکان‌دهنده از زندگی دختری است که در سن بسیار پایین وارد ازدواجی ناخواسته می‌شود و بعد تصمیم می‌گیرد در برابر سرنوشتی که برایش تعیین شده بایستد. فضای اثر بر تنش میان کودکی و اجبار بنا شده است: دختری که هنوز دلبسته‌ی بازی، مدرسه، نقاشی و خیال‌پردازی است، ناگهان با جهانی روبه‌رو می‌شود که در آن بزرگ‌ترها به‌ جای او تصمیم می‌گیرند. کتاب فقط بر رنج شخصی نجود تمرکز نمی‌کند، بلکه محیط خانوادگی، مناسبات قبیله‌ای، فقر، مهاجرت از روستا به شهر و محدودیت‌هایی را هم نشان می‌دهد که زندگی او را شکل داده‌اند.

کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته به‌تدریج لایه‌های مختلف زندگی نجود را آشکار می‌کند. بخشی از اثر به خاطرات کودکی، خانواده‌ی پرجمعیت، ترک مدرسه و جابه‌جایی میان روستا و پایتخت اختصاص دارد و بخش دیگر، مسیر او را از خانه تا دادگاه دنبال می‌کند. در این میان، چهره‌های مختلفی وارد روایت می‌شوند: پدر، مادر، خواهران، قاضی‌ها و زنی وکیل که حضورش مسیر ماجرا را تغییر می‌دهد. 

دلفین مینویی از خلال این روایت‌ها و شخصیت‌ها، تصویری از جامعه‌ای می‌سازد که در آن قانون، سنت، ترس و امید مدام با هم درگیرند. اهمیت کتاب در همین است که تجربه‌ای شخصی را به پرسشی بزرگ‌تر درباره‌ی اختیار، عدالت و صدای خاموش‌مانده‌ی کودکان پیوند می‌زند.

خلاصه کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته

کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته با ورود نجود به دادگاه آغاز می‌شود؛ دختری کم‌سن که از خانه گریخته تا از قاضی طلاق بخواهد. روایت سپس به گذشته برمی‌گردد و زندگی او را در روستایی دورافتاده، مهاجرت خانواده‌اش به صنعا، تنگنای مالی، ترک مدرسه و تصمیم پدر برای شوهر دادن او بازمی‌سازد. 

نجود در حالی که هنوز در دنیای بازی و درس و رؤیاهای کودکانه زندگی می‌کند، به خانه‌ی مردی فرستاده می‌شود که سال‌ها از او بزرگ‌تر است. پس از تجربه‌ی خشونت و بی‌پناهی، تصمیم می‌گیرد سکوت نکند و خودش راهی برای نجات پیدا کند. هسته‌ی اصلی کتاب، همین ایستادگی یک کودک در برابر نظمی است که او را نادیده گرفته است.

چرا باید کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته را بخوانیم؟

دلایل خواندن من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تجربه‌ی یک کودک را از درونِ خانواده، ازدواج اجباری و مراجعه به دادگاه نشان می‌دهد.
• خواننده با بخشی از زندگی روزمره در یمن، از مناسبات قبیله‌ای تا فقر شهری و روستایی، آشنا می‌شود.
• روایت کتاب نشان می‌دهد که مفهوم عدالت برای کسی که کم‌سن و بی‌پناه است چه معنای ملموسی پیدا می‌کند.
• اثر، تقابل میان دنیای کودکی و تصمیم‌های تحمیلی بزرگ‌ترها را به‌ شکل روشن پیش چشم می‌گذارد.
• حضور قاضی‌ها و وکیل در داستان، مسیر تبدیل رنج شخصی به مطالبه‌ی حقوقی را قابل‌پیگیری می‌کند.
• کتاب برای کسانی که می‌خواهند مسئله‌ی ازدواج زودهنگام را از خلال یک روایت انسانی و جزئی‌نگر بفهمند، منبعی تأمل‌برانگیز است.

خواندن کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به روایت‌های زندگی‌محور که بر تجربه‌های دشوار کودکی تمرکز دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی پیامدهای ازدواج زودهنگام شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که به موضوع عدالت، دادخواهی و ایستادگی در برابر اجبارهای خانوادگی و اجتماعی علاقه دارند.
• مخاطبانی که دوست دارند با بخشی از زندگی اجتماعی و خانوادگی در یمن آشنا شوند.
• خوانندگانی که از آثاری با محوریت شجاعت، بقا و مطالبه‌ی حق لذت می‌برند.

درباره دلفین مینویی

دلفین مینویی (Delphine Minoui) (متولد ۱۹۷۴) روزنامه‌نگار، خبرنگار و مستندساز فرانسوی‌ایرانی است. او در سال ۱۹۹۷ تحصیلات خود در رشته‌ی روزنامه‌نگاری را در مدرسه‌ی عالی سلسای پاریس به پایان رساند و در سال ۱۹۹۹ مدرک مقطع ارشد خود را از مدرسه‌ی عالی مطالعات علوم اجتماعی (EHESS) دریافت کرد. مینویی پس از اتمام تحصیلات به عنوان خبرنگار به ایران مهاجرت کرد و همکاری خود را با شبکه‌های فرانس اینتر و فرانس اینفو و روزنامه‌ی فیگارو آغاز کرد.

حوزه‌ی تخصصی فعالیت‌های مینویی بر گزارش‌نویسی، پوشش اخبار خاورمیانه و تحلیل مسائل اجتماعی و سیاسی ایران و عراق متمرکز است. او به پاس نگارش مجموعه گزارش‌های مطبوعاتی‌اش از مسائل ایران و عراق، در سال ۲۰۰۶ موفق به دریافت جایزه‌ی آلبر لوندر شد که از معتبرترین جوایز روزنامه‌نگاری در فرانسه به شمار می‌رود. مینویی علاوه‌بر فعالیت‌های مطبوعاتی، در ساخت چند فیلم مستند نیز مشارکت داشته است.

نظر افراد و مجله‌های مشهور درباره کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته

• «یکی از فوق‌العاده‌ترین زنانی که تا کنون دیده‌ام... او با شجاعتش الگوسازی کرد.» (هیلاری کلینتون)
• «نمادِ جهانیِ سرسختی و شجاعت.» (نیویورکر)

اقتباس‌ها از کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته 

خدیجه السالمی، کارگردان یمنی‌فرانسوی، در سال ۲۰۱۴ این کتاب را مورد اقتباس قرار داد و فیلمی سینمایی بر اساس آن ساخت. این فیلم به عنوان نمانیده‌ی یمن به جوایز اسکار معرفی شده بود.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته منتشر شده است؟

• کتاب نوجود علی، قهرمان روزگار ما، ترجمه‌ی عفت السادات اقبالی، نشر دنیای نو

بخشی از کتاب من نجود هستم، ده ساله و طلاق گرفته

«سرم گیج می‌رود ــ در همهٔ عمرم این‌همه آدم ندیده‌ام. در حیاط بیرونی دادگاه، مردم از هر سو در جنب‌وجوش‌اند: مردانی با کت‌وشلوار و کراوات، با پوشه‌های زرد زیر بغل، برخی با پوشش سنتی بلند مردان یمنی، با زنار که تا مچ پا می‌آید، و زنانی که آن‌چنان بلند فریاد می‌زنند و شیون می‌کنند که حتی یک کلمه هم از حرف‌هایشان را نمی‌فهمم. خیلی دوست دارم لب‌خوانی کنم تا بفهمم چه می‌گویند، اما نقاب‌های سیاهشان همه‌چیز را، به غیر از چشم‌های بزرگ و گردشان، پوشانده است. این زنان آن‌چنان عصبانی‌اند که گویی توفانی سهمگین خانه‌هایشان را خراب کرده است.

سعی می‌کنم با دقت به حرف‌هایشان گوش دهم. فقط چند کلمه دستگیرم می‌شود: سرپرستی بچه، عدالت، و حقوق بشر که معانی آن‌ها را نمی‌فهمم. کمی دورتر از من، مردی درشت‌هیکل و چهارشانه، عمامه بر سر با کیسه‌ای پلاستیکی پر از مدرک، ایستاده و به هرکس که می‌رسد داستان بازپس‌گیری زمینی را که از او دزدیده‌اند بازگو می‌کند. او، مانند خرگوشی هراسان، به این‌طرف و آن‌طرف می‌رود و تقریباً به سمت من هم می‌آید.»