کتاب قصه های صبحی (جلد اول)

معرفی کتاب قصه های صبحی (جلد اول)

کتاب قصه های صبحی (جلد اول) گردآوری فضل‌الله مهتدی (صبحی)، گنجینه‌ای از افسانه‌های کهن و داستان‌های کوتاه فارسی را جمع‌آوری و بازگو کرده و کوشیده با بازنویسی و تفسیر این روایت‌های شفاهی و فولکلور ایرانی، بخشی مهمی از ادبیات عامه و کودکان این سرزمین را زنده نگه دارد. این کتاب جلد اول از مجموعه‌ای دوجلدی است و انتشارات معین آن را منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قصه های صبحی (جلد اول)

قصه های صبحی (جلد اول) مجموعه‌ای از افسانه‌ها و قصه‌های کهن ایرانی است که توسط فضل‌الله مهتدی (صبحی) گردآوری و روایت شده‌اند. این کتاب نخستین بار در دهه‌ی ۱۳۲۰ خورشیدی منتشر شد و بازتاب‌دهنده‌ی تلاش صبحی برای ثبت و حفظ میراث شفاهی ایران است؛ میراثی که از طریق برنامه‌های رادیویی او به گوش نسل‌های مختلف رسید. قصه‌ها از سراسر ایران جمع‌آوری شده‌اند و هر کدام با روایت‌های محلی و نسخه‌های گوناگون همراه‌اند. کتاب علاوه بر روایت قصه‌ها، به تفاوت‌ها و شباهت‌های نسخه‌های مختلف اشاره می‌کند و گاهی ریشه‌های مشابه آن‌ها را در فرهنگ‌های دیگر بررسی می‌کند. این مجموعه نه‌تنها برای کودکان و نوجوانان، بلکه برای پژوهشگران فرهنگ عامه و علاقه‌مندان به فولکلور ایرانی نیز جذابیت دارد. در کنار قصه‌ها، توضیحاتی درباره‌ی واژه‌های دشوار و یادداشت‌هایی درباره‌ی اهمیت قصه‌گویی و نقش آن در فرهنگ ایرانی آمده است. فضای کتاب، یادآور روزگاری است که قصه‌گویی بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی جمعی بود و قصه‌ها، حامل پیام‌ها و آرزوهای مردم بودند.

چرا باید کتاب قصه های صبحی (جلد اول) را خواند؟

خواندن قصه های صبحی (جلد اول) فرصتی است برای آشنایی با روایت‌های متنوع و نسخه‌های مختلف یک قصه در مناطق گوناگون کشور. این اثر هم سرگرم‌کننده است و هم به شناخت ریشه‌های فرهنگی، باورها و ارزش‌های مردم ایران کمک می‌کند. همچنین، مقایسه‌ی روایت‌های ایرانی با نمونه‌های مشابه در فرهنگ‌های دیگر، دریچه‌ای تازه به جهان افسانه‌ها می‌گشاید و نشان می‌دهد که چگونه قصه‌ها مرزهای جغرافیایی را پشت سر می‌گذارند.

خواندن کتاب قصه های صبحی (جلد اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به ادبیات عامه، پژوهشگران فرهنگ و فولکلور، و هر کسی است که دوست دارد با روایت‌های کهن و قصه‌های محلی ایران آشنا شود.

درباره فضل‌الله مهتدی (صبحی)

فضل‌الله مهتدی (۱۳۴۱–۱۲۷۶)، که با نام هنری صبحی شناخته می‌شود، نویسنده، پژوهشگر و قصه‌گوی پیشگام ایرانی است که به عنوان «پدر قصه‌گویی مدرن ایران» در رادیو به شهرت رسید. او با اجرای برنامه‌های محبوب قصه‌گویی در رادیو تهران، نقش مهمی در پیوند دادن نسل‌های مختلف با میراث ادبی و فولکلور ایران ایفا کرد. صبحی نه تنها چهره‌ای رسانه‌ای، بلکه محققی دغدغه‌مند بود که با گردآوری متون کهن و قصه‌های عامیانه، به باززنده‌سازی هویت فرهنگی و زبانی ایران کمک شایانی کرد و زبانی ساده و صمیمی را برای انتقال مفاهیم عمیق انسانی به کودکان و بزرگسالان برگزید. علاوه بر فعالیت‌های رادیویی، آثار مکتوب او از جمله «افسانه‌های کهن» و «دژ هوش‌ربا» از منابع مهم ادبیات داستانی و مردم‌شناسی ایران محسوب می‌شوند. او با تسلط بر ادبیات کلاسیک و شناخت دقیق از روحیات جامعه، توانست پلی میان سنت‌های شفاهی و دنیای مدرن رسانه برقرار کند.

بخشی از کتاب قصه های صبحی (جلد اول)

«می‌خواهم افسانه‌ای برایتان بگویم که شاید کهنه‌ترین افسانه به زبان فارسی باشد و در میان کشورهایی که به زبان فارسی سخن می‌گویند و در همه زبان‌هایی که از ریشه‌ای از هند و اروپایی است و پاره‌ای زبان‌های دیگر آن را آورده‌اند. 

پهلوان این داستان بز زنگوله‌پا است. درباره‌ی این بز و فرزندان و نام و شماره‌ی آن‌ها گفتگوهاست. در تهران و کاشان و چند شهرستان دیگر بز را دارای سه بچه به نام شنگول و منگول و حبه‌ی انگور یاد کرده‌اند. در سرزمین یزد و کرمان و آن دور و برها بچه‌های بز را الیل، بلیل و شاخ زنجبیل می‌دانند. در آذربایجان شنگل، منگل و چمنگل و در کردستان تیتیل، بیبیل و ایئیل می‌دانند. مردم کشور تاجیکستان و فارسی‌زبانان سمرقند و بخارا این قصه را مانند اهل خراسان نقل می‌کنند و بچه‌های بز را به همان الول و بلول و خشت سر تنور نامیده‌اند. در افغانستان نام بچه بزها النگ، بلنگ و گلوله سنگ است. در هندوستان بز دارای پنج بچه و بچه‌ها را به نام ارگاما، دم‌دراز، هوا کم و بال سر گفته‌اند. در ارمنستان دو بچه به نام زانگلو و پانگلو دارد و در جاهای دیگر، هر جایی هم به نام‌های جور واجور، مانند سه چشمون، خواجه کفچه‌لیز، سورمه‌چشک، حسن در واکن از بچه‌های بز یاد کرده و در برخی از سرزمین‌ها بزغاله‌ها را تا هفت شماره رسانده‌اند.»