کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران)

کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران) گردآوری عباس قنبری باغستان و مینا راستی، حاصل پژوهشی سه‌ساله و مستقل است که هدفش مستندسازی تاریخ توسعه‌ی پارک‌های علم و فناوری و اکوسیستم نوآوری در ایران است و بر پایه‌ی مصاحبه‌های عمیق با سیاستگذاران و بنیان‌گذاران این حوزه شکل گرفته است. کتاب حاضر با بازخوانی انتقادی مسیر طی‌شده، بر اهمیت حکمرانی، سیاستگذاری یکپارچه و مشارکت همه‌ی بازیگران تأکید دارد و درس‌آموخته‌هایی برای آینده ارائه می‌دهد. این پژوهش از سوی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران)

کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران) اثر عباس قنبری باغستان و مینا راستی به عنوان جلد دوم مجموعه‌ی «حکمرانی علم و فناوری»، به بررسی روند شکل‌گیری، توسعه و تکامل پارک‌های علم و فناوری در ایران می‌پردازد. پژوهش حاضر بر پایه‌ی مصاحبه‌های عمیق با ۲۵ نفر از سیاستگذاران، مدیران اجرایی و صاحب‌نظران کلیدی این حوزه شکل گرفته که در بازه‌ی زمانی بین دهه‌های ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰ در پارک‌های علم و فناوری حضور داشتند.

هدف اصلی کتاب، ثبت و بازخوانی تاریخی فراز و نشیب‌های توسعه‌ی پارک‌های علم و فناوری و استخراج درس‌آموخته‌ها برای سیاستگذاری و آینده‌پژوهی اکوسیستم نوآوری کشور است. عباس قنبری باغستان و مینا راستی با رویکرد تاریخ شفاهی، روایت‌هایی دست‌اول از چالش‌ها، تصمیمات و تحولات ساختاری را ارائه می‌دهند و به نقش نهادهای مختلف از جمله وزارت علوم، سازمان برنامه و بودجه، مجلس و دانشگاه‌ها در این مسیر می‌پردازند. 

کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران) همچنین به بررسی الگوهای جهانی و تطبیق آن‌ها با شرایط ایران، نقش مراکز رشد، سیاست‌های حمایتی و چالش‌های حکمرانی در این حوزه اشاره دارد. چینش مصاحبه‌ها بر اساس سیر تاریخی و اثرگذاری نهادها انجام شده و کتاب به عنوان یک کلان‌روایت، تصویری جامع از مسیر توسعه‌ی پارک‌های علم و فناوری در ایران ارائه می‌کند.

خلاصه کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران)

کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران) با تکیه بر مصاحبه‌های مفصل با سیاستگذاران و بنیان‌گذاران پارک‌های علم و فناوری، به روایت روند شکل‌گیری و توسعه‌ی این پارک‌ها در ایران می‌پردازد. روایت‌ها از نخستین جرقه‌های ایجاد شهرک علمی‌تحقیقاتی اصفهان آغاز می‌شود؛ جایی که ایده‌ی اتصال دانشگاه و صنعت و الگوبرداری از پارک‌های علمی بین‌المللی مطرح شد. 

در ادامه، چالش‌های بودجه‌ای، مقاومت‌های نهادی، نقش استانداری‌ها و دانشگاه‌ها و همچنین اهمیت حمایت دولت در شکل‌گیری زیرساخت‌ها بررسی می‌شود. کتاب نشان می‌دهد که چگونه با تغییر رویکرد وزارت علوم و تصویب قوانین جدید، پارک‌های علم و فناوری به عنوان حلقه‌ی واسط میان دانشگاه و صنعت و بستری برای رشد شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها مطرح شدند. 

روایت‌ها به نقش مراکز رشد، اهمیت مدیریت خصوصی، چالش‌های ساختاری و بودجه‌ای و ضرورت برنامه‌ریزی بلندمدت برای توسعه‌ی فناوری می‌پردازد. همچنین، تجربه‌های موفق و ناکام، اختلاف دیدگاه‌ها میان نهادهای سیاستگذار و اجرایی و تأثیر تحولات سیاسی و اقتصادی بر مسیر توسعه‌ی این اکوسیستم به تصویر کشیده می‌شود.

چرا باید کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران) را بخوانیم؟

این کتاب فرصتی برای آشنایی با پشت‌پرده‌ی شکل‌گیری و توسعه‌ی پارک‌های علم و فناوری در ایران است. خواننده با روایت‌های دست‌اول از سیاستگذاران و مدیران اجرایی، با چالش‌ها، تصمیمات کلیدی و نقاط عطف این مسیر آشنا می‌شود. کتاب نه‌تنها تاریخچه‌ای مستند از یک تجربه‌ی مهم حکمرانی در آموزش عالی و فناوری کشور ارائه می‌دهد، بلکه با بازخوانی انتقادی، زمینه‌ای برای تحلیل سیاست‌های گذشته و الهام برای آینده‌پژوهی و برنامه‌ریزی در اکوسیستم نوآوری فراهم می‌کند.

خواندن کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب حکمرانی علم و فناوری (جلد دوم، تاریخ شفاهی توسعه پارک های علم و فناوری در ایران) برای پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌ی سیاستگذاری علم و فناوری، مدیران پارک‌های علم و فناوری، فعالان اکوسیستم نوآوری، علاقه‌مندان به تاریخ توسعه‌ی فناوری در ایران و سیاستگذاران حوزه‌ی آموزش عالی و نوآوری مفید است. این کتاب همچنین برای کسانی که دغدغه‌ی توسعه‌ی شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها یا مطالعه‌ی تجربه‌های حکمرانی در ایران را دارند، منبعی ارزشمند به شمار می‌آید.