کتاب قند مکرر

«قند مکرر» (تکرار مضمون در آثار سعدی) نوشته دکتر ابراهیم قیصری استاد پرآوازه ادبیات، پژوهشگر وحافظ‌شناس است. این کتاب پژوهشی است در خصوص حکایات و داستان‌هایی در باب‌های بوستان و گلستان که مضمون مشابه و مکرر دارند. از دیباچه بوستان و گلستان چنین برمی‌آید که سعدی وقتی پس از سال‌ها جهانگردی و سیر در آفاق و انفس، به وطن مألوف خود - شیراز - برمی‌گردد درنشیمن عزلت و کنج فراغت می‌نشیند و حاصل اندیشه‌ها، آموخته‌ها و تجربیاتش را که از پیش یادداشت کرده یا در خاطر داشته نظم و نَسَق می‌دهد و به قول معروف از سواد به بیاض می‌آورد. به فاصله یک سال، ابتدا «بوستان» و سپس «گلستان» را می‌نویسد. تقاربِ زمان تصنیف این دو کتاب از یکسو و علاقه شیخ به بعضی از نکته‌ها و شاخصیت برخی اندیشه‌ها و آرمانها موجب آن شده که مقداری از مضامین بوستان موضوعاً و گاه با عین عبارت در گلستان هم تکرار شود. در نمونه‌ای از این موارد با مضمون «اتحاد ضعیفان» می‌خوانیم: نبینی که چون با هم آیند مور ز شیران جنگی برآرند شور نه موری که مویی کزان کمترست چو پر شد ز زنجیر محکمترست بوستان / ۵۷ آزار دل ضعیفان سهل نگیرد که موران به اتفاق، شیر ژیان را عاجز گردانند و پشه بسیار پیل دمان را از پای درآورد. متن کامل دیوان شیخ اجل سعدی شیرازی / ۲۶(رساله نصیحت الملوک) نظر کن در این موی باریک سر که باریک بینند اهل هنر چو تنهاست از رشته‌ای کمترست چو پر شد ز زنجیر محکمترست متن کامل دیوان شیخ اجل سعدی شیرازی / ۸۵۰