کتاب کالیپسو

کتاب کالیپسو (Calypso) نوشته دیوید سداریس و ترجمه فاطمه قربانپور است و انتشارات شمشاد آن را منتشر کرده است. این اثر مجموعه‌ای از نوشته‌ها و روایت‌های شخصی نویسنده‌ای آمریکایی است که از دل موقعیت‌های روزمره، سفر، خانواده، میانسالی، سوگ و عادت‌های عجیب بیرون آمده است. این مجموعه جستار که با نگاهی تیزبین نوشته شده، گاه خنده‌دار است و گاه تلخ. ۲۰ جستار خودزندگی‌نامه‌ای در این اثر قرار گرفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کالیپسو اثر دیوید سداریس

کتاب کالیپسو نوشته‌ی دیوید سداریس و مجموعه‌ای از جستارهای خودزندگی‌نامه‌ای این نویسنده‌ی آمریکایی است. زندگی شخصی نویسنده به ماده‌ی اصلی این کتاب تبدیل شده است. جستارهای حاضر از دل اتفاق‌هایی ظاهراً معمولی شکل گرفته‌اند؛ مهمان‌داشتن، سفرهای خانوادگی، خرید خانه، پیاده‌روی، گفت‌وگوهای پراکنده و کنجکاوی‌های ناگهانی درمورد قد بازیگران. این موقعیت‌های عادی در دست نویسنده به صحنه‌هایی برای نشان‌دادن اضطراب، سوگ، پیری، وسواس، دل‌بستگی خانوادگی و تناقض‌های رفتاری آدم‌ها تبدیل شده‌اند. فضای اثر مدام میان شوخی و اندوه جابه‌جا می‌شود.

مجموعه جستار کالیپسو از خانواده‌ی پرجمعیت نویسنده سخن گفته است؛ خانواده‌ای که هم منبع صمیمیت است و هم سرچشمه‌ی تنش، دلخوری و خاطره‌های فراموش‌نشدنی. مرگ خواهر، فاصله‌های عاطفی، عادت‌های عجیب اعضای خانواده و تلاش برای کنارآمدن با گذشته از موضوعات حاضر در این مجموعه جستار هستند. دیوید سداریس همچنین به میانسالی و بدن فرسوده پرداخته است؛ نه با لحن مرثیه‌وار، بلکه با نوعی شوخ‌طبعی گزنده که از واقعیت فرار نمی‌کند.

کالیپسو تجربه‌ای از همراهی با صدایی است که مدام میان اعتراف، طنز، خاطره و تأمل حرکت می‌کند. جذابیت کتاب حاضر در این است که از دل موضوع‌های کوچک به احساس‌هایی بزرگ می‌پردازد؛ بی‌آن‌که لحن اثر سنگین یا نمایشی شود. خواننده با مجموعه‌ای روبه‌روست که هم تصویر یک خانواده را ثبت کرده و هم از شکنندگی زندگی روزمره سخن گفته است.

خلاصه کتاب کالیپسو

کتاب چند برش از زندگی دیوید سداریس را در کنار هم می‌گذارد؛ از ذوق میانسالانه‌ی داشتن اتاق مهمان و دردسرهای مهمان‌داری تا سفرهای خانوادگی، خرید خانه‌ای ساحلی، وسواس پیاده‌روی و مواجهه با مرگ خواهر. هر جستار از یک اتفاق کوچک شروع می‌شود و کم‌کم به لایه‌های عمیق‌تری از رابطه‌های خانوادگی، ترس از پیری، سوگ و عادت‌های شخصی می‌رسد. نویسنده رفتار خودش را زیر ذره‌بین می‌برد و نیز تناقض‌های اطرافیان خود را می‌بیند. زندگی خانوادگی همزمان می‌تواند خنده‌دار، آزاردهنده، صمیمانه و غمناک باشد.

چرا باید کتاب کالیپسو را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کالیپسو را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این مجموعه جستار تجربه‌ی میانسالی، فرسودگی بدن و تغییر رابطه‌ها را از زاویه‌ای شخصی نشان می‌دهد.
• خواننده با شبکه‌ی پیچیده‌ی روابط خانوادگی روبه‌رو می‌شود؛ رابطه‌هایی که هم صمیمیت دارند و هم تنش و فاصله.
• جستارها نشان می‌دهند که چطور می‌توان از دل اتفاق‌های روزمره به موضوع‌هایی مثل سوگ، تنهایی و ترس از مرگ پرداخت.
• طنز حاضر در اثر فقط برای خنداندن نیستند و اغلب لایه‌ی تلخی از واقعیت را آشکار می‌کنند.

خواندن کتاب کالیپسو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کالیپسو به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به ناداستان قرن ۲۰ آمریکا و قالب جستار که بر روابط خانوادگی و خاطره‌های مشترک تمرکز دارد.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی میانسالی، سوگ و تغییرات عاطفی بخوانند.
• کسانی که از جستارهای مبتنی‌بر مشاهده‌های دقیق راوی و جزئیات روزمره لذت می‌برند.
• مخاطبانی که ترکیب طنز تلخ و تأمل درباره‌ی مرگ و زندگی را دوست دارند.

درباره دیوید سداریس

دیوید ریموند سداریس (David Raymond Sedaris) زاده‌ی ۲۶ دسامبر ۱۹۵۶ در نیویورک، کمدین، جستارنویس و طنزپرداز برجسته‌ای است که در خانواده‌ای با شش فرزند به‌عنوان دومین فرزند رشد یافت. این نویسنده پس از اتمام دبیرستان، تحصیلاتش را ابتدا در دانشگاه وسترن کارولاینا آغاز کرد و سپس به دانشگاه کنت استیت رفت، اما در سال ۱۹۷۷ انصراف داد. در نوجوانی و دهه‌ی ۲۰ زندگی به‌سمت هنرهای تجسمی و هنر اجرا (پرفورمنس) رفت؛ هرچند با شکست مواجه شد. او شرح این ناکامی‌ها (مانند جستار «دوازده لحظه در زندگی هنرمند») را در آثارش منعکس کرده است.

سداریس در سال ۱۹۸۳ راهی شیکاگو شد و چهار سال بعد مدرک فارغ‌التحصیلی خود را از مؤسسه‌ی هنر این شهر دریافت کرد. پس از فارغ‌التحصیلی، در شهرهای رالی (حومه‌ی محل بزرگ‌شدنش در کارولینای شمالی)، شیکاگو و نیویورک به کارهای اصطلاحاً دست‌پایین اشتغال داشت؛ تااین‌که شبی حین خواندن بخش‌هایی از دفترچه‌ی خاطراتش (که نگارش آن را از ۱۹۷۷ آغاز کرده بود) در یک کلوب شبانه در شیکاگو، توسط مجری رادیویی به نام «آیرا گلس» کشف شد.

دعوت گلس از دیوید سداریس برای خواندن نوشته‌هایش در رادیوی محلی، راه را برای ورودش به رادیوی ملی (NPR) هموار کرد؛ به طوری که پخش جستار طنزآمیز «خاطرات سرزمین بابانوئل» (Santaland Diaries) در سال ۱۹۹۲ با موفقیتی غیرمنتظره روبه‌رو شد و نیویورک‌تایمز او را یک پدیده‌ی بزرگ نامید. نخستین مجموعه داستان و جستار دیوید سداریس تحت‌عنوان «تب بشکه» (Barrel Fever) در سال ۱۹۹۴ (برخی منابع ۱۹۹۵) روانه‌ی بازار نشر شد و انتشار کتاب «برهنه» (Naked) در سال ۱۹۹۷ سرآغاز حضور مستمر آثار او در لیست پرفروش‌های نیویورک‌تایمز گردید. کتاب سوم او با نام «بالاخره یه روزی قشنگ حرف می‌زنم» نیز که در سال ۲۰۰۰ به چاپ رسید، جایزه‌ی طنز آمریکایی توربر را به خود اختصاص داد.

دیوید سداریس بیش از ۴۰ مقاله و جستار در مجله‌ی معتبر نیویورکر به چاپ رسانده و از همکاران ثابت آن و نشریه‌ی اسکواایر به شمار می‌رود. آثار طنزآمیز او غالباً تم خودزندگی‌نامه‌ای دارند و بر محور موضوعاتی چون روابط خانوادگی، دوران رشد در طبقه‌ی متوسط رالی، تبار یونانی، هم‌جنس‌گرایی، تجارب شغلی گوناگون، دوران تحصیل، مصرف مواد مخدر، رفتارهای وسواسی و مهاجرتش به لندن، پاریس، نیویورک و ساسکس غربی می‌چرخند.

سبک نگارش دیوید سداریس به‌دلیل استفاده از چاشنی اغراق یا بازآرایی واقعیت برای تاثیرگذاری طنز بیشتر، گاهی مباحثی را درباره‌ی انطباق دقیق آثارش با تعریف «ناداستان» (Nonfiction) برانگیخته است. رسانه‌هایی چون NPR برخی قطعات او را داستانی نامیده و مجله‌ی نیویورکر نیز سیاست‌های راستی‌آزمایی سفت‌وسختی را بر نوشته‌های او اعمال کرده است. دیوید سداریس که سابقه‌ی نگارش چند نمایشنامه با همکاری خواهرش (امی سداریس) را دارد، در محل سکونت خود به‌خاطر عادت جمع‌آوری زباله‌های کنار جاده شناخته می‌شود.

از آثار این نویسنده می‌توان اشاره کرد به مجموعه جستار «کالیپسو» (Calypso)، «تب بشکه»، «بیا با جغدها درباره‌ی دیابت تحقیق کنیم»، «بالاخره یه روزی قشنگ حرف می‌زنم»، «تعطیلات بی‌دغدغه» و «مادربزرگت رو از اینجا ببر!». وقتی خواهر دیوید سداریس (تیفانی سداریس) دست به خودکشی زد، او این واقعه را در جستاری با نام «اکنون ما پنج نفر هستیم» در مجله‌ی نیویورکر به تصویر کشید و بعدها آن را در مجموعه جستار کالیپسو گنجاند.

جوایز و افتخارات نویسنده

دیوید سداریس در دسامبر ۲۰۰۸ موفق به دریافت دکترای افتخاری از دانشگاه بیرمنگام شد و در سال ۲۰۱۹ به عضویت آکادمی هنرها و ادبیات آمریکا درآمد. کتاب سوم او با نام «بالاخره یه روزی قشنگ حرف می‌زنم» جایزه‌ی طنز آمریکایی توربر را به خود اختصاص داد. این نویسنده نامزدی در جوایز گرمی برای آلبوم‌های صوتی/ کمدی را در کارنامه‌ی هنری خود دارد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب کالیپسو و نویسنده

آلن کامینگ از بخش معرفی کتاب نیویورک تایمز (New York Times Book Review):

کتاب کالیپسو به ما امکان می‌دهد تا نه‌فقط جن کوتوله‌ی حاضرجوابِ آثار قبلی دیوید سداریس، بلکه مردی در هفتمین دهه از زندگی او را نیز نظاره‌گر باشیم؛ مردی که در حال پاک‌کردن تاریک‌ترین رازهای خود و تأمل در باب مرگ و فانی‌بودن است. درخشش نویسندگی دیوید سداریس در این است که جوهره‌ی واقعی و هاله‌ی وجودی‌اش مانند ابری مست‌کننده به صفحات کتاب‌هایش نفوذ می‌کند و ما را چنان مسحور می‌سازد که منطق او به منطق ما تبدیل می‌شود.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب کالیپسو منتشر شده است؟

کتاب حاضر توسط مترجمان و ناشران متفاوت در سال‌های مختلف ترجمه و منتشر شده است. فهرست زیر چاپ‌هایی از این کتاب را نشان می‌دهد:

- کالیپسو ترجمه‌ی رضا اسکندری‌آذر، نشر سنگ، ‏‫۱۴۰۲.‬

- کالیپسو ترجمه‌ی جلیل جعفری، بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه‏‫، ۱۳۹۸.‬

- کالیپسو ‏‫= Calypso‬ ترجمه‌ی سولماز دولت‌زاده و ویراسته نیما سرلک، انتشارات خوب‏‫، ‫۱۳۹۸.‬‬

بخشی از کتاب کالیپسو

«هروقت روی خانه عیب می‌گذارم هیو به من یادآوری می‌کند که منظره است که اهمیت دارد: دریایی که رو به ماست. حرفش را قبول دارم، اما آدم نباید خود را به یکی دو مورد محدود کند. می‌گویم «خونهٔ توی ساسکس غربی چی؟» نمای کلبهٔ ما در انگلیس شبیه خانه‌هایی است که در قصه‌ها پیدا می‌شود- خانهٔ غول‌های شکم‌گندهٔ مهربانی که پیپ می‌کشند. اواخر قرن شانزده از سنگ ساخته شده و بامش شیب‌دار دارد. خانه‌ای با پنجره‌های کوچک که شیشه‌هایشان هم‌اندازهٔ کارتِ بازی هستند. در تخت دراز می‌کشیم و تصور می‌کنیم که گوسفندها در سایهٔ چمن‌های پایین می‌چرند. بیشتر از همه زمستان‌هایش را دوست دارم به همین خاطر برایم ناراحت‌کننده بود که مجبور بودم بیشتر ژانویه و فوریه را در آمریکا بگذرانم. هیو پیشم آمد و در آخر به مائوئی رفتیم که در آنجا کتابخوانی داشتم. من مشکلی با رفت‌وآمدهای پروازی نداشتم، اما هیو دوست دارد در دریا شنا کند به همین خاطر یک هفته در محلی که آنلاین پیدا کرده بود ماندیم.»