کتاب گزیده ابیات قرون ۸ و ۹ هجری

کتاب گزیده ابیات قرون ۸ و ۹ هجری با گردآوری مریم صالح ابراهیمی در انتشارات هونر به چاپ رسیده است. در این کتاب ابیاتی از شاعرانی چون خواجوی کرمانی شاعر برجستۀ سده‌های هفتم و هشتم هجری قمری، عبید زاکانی لطیفه‌پرداز مشهور ایرانی، شاه نعمت‌الله ولی قطب دراویش نعمت‌اللهی، جهان‌ملک خاتون شاعربانوی سدۀ هشتم قمری و نیز سیف فرغانی و ابن یمین فریومدی آمده است.

درباره کتاب گزیده ابیات قرون ۸ و ۹ هجری

کتاب گزیده ابیات قرون ۸ و ۹ هجری، بخشی از ابیات شاعران مطرح ایرانی و پارسی‌گو در این دو سده است. خواجوی کرمانی، یکی از شاعران برجستۀ ایرانی در اواخر سدۀ هفتم و نیمۀ نخست سدۀ هشتم هجری قمری است. او به نخل‌بند شاعران مشهور است. خواجو در کرمان زاده شد و در شیراز درگذشت. او در سرودن شعر در قالب قصیده، مثنوی و غزل تبحر داشت. حافظ متأثر از شیوۀ سخن‌پردازی او بود. خواجو را پل میان سعدی و حافظ دانسته‌اند. دیوان اشعار وی به دو قسمت تقسیم شده است: صنایع الکمال و بدایع الجمال. همای و همایون، نخستین منظومۀ اوست. اصل این داستان متعلق به افسانه‌های کهن ایرانی است. این داستان تلفیقی‌ست از داستان‌های سمک عیار، ورقه و گلشاه، خسرو و شیرین و ویس و رامین. 

خواجه نظام‌الدین عبید زاکانی شاعر و لطیفه‌پرداز نامدار ایران در قرن هشتم هجری قمری یکی دیگر از شاعرانی‌ست که در کتاب گزیده ابیات قرون ۸ و ۹ هجری اشعاری از او آمده است. کتاب‌های او عبارت‌اند از: عشاق‌نامه، اخلاق‌الاشراف، دیوان اشعار و منظومۀ معروف موش و گربه. 

شاه نعمت‌الله ولی، قطب شانزدهم سلسله نعمت‌الهی دراویش گنابادی و از عارفان سدۀ هشتم و نهم هجری قمری است. کسی که طریقتی جدید در تصوف گشود. دیوان اشعار او شامل قصیده، غزل و رباعی است. از او نیز ابیاتی در کتاب آمده است.

جهان‌ملک خاتون، دختر جلال‌الدین مسعود شاه اینجو، شاهدخت و شاعربانوی ایرانی است که در سدۀ هشتم هجری قمری می‌زیست. او با خواجوی کرمانی، حافظ و عبید زاکانی هم‌دوره بود و با آن‌ها مشاعره نیز داشت. جهان‌ملک بیش از هر شاعربانوی دیگری در تاریخ ادبیات ایران شعر سروده است. اشعار او به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و ایتالیایی ترجمه شده‌اند. او همچون دیگر شاعران سدۀ هشتم هجری قمری، در سروده‌هایش متأثر از حافظ بود. بیشتر دیوان او از غزل‌های عاشقانه تشکیل شده است، گرچه رباعی و قصیده نیز دارد. بخش‌هایی از ابیات او نیز در کتاب آمده است.

سیف فرغانی از شاعران بزرگ‌مرتبه در نیمۀ دوم قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری قمری است. ابن یمین فریومدی، فیلسوف، شاعر و بزرگ‌ترین قطعه‌سرای ایرانی است که در سده‌های هشتم و نهم هجری قمری می‌زیست. از این دو نیز ابیاتی در کتاب گزیده ابیات قرون ۸ و ۹ هجری آمده است.

خواندن کتاب گزیده ابیات قرون ۸ و ۹ هجری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دوستداران ادبیات کهن فارسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب گزیده ابیات قرون ۸ و ۹ هجری

«هم رازقِ بی‌ریبی و هم خالفِ بی‌عیب

هم ظاهرِ پنهانی و هم باطنِ پیدا

مأمورِ تو از برگِ سمن تا به سمندر

مصنوعِ تو از تحتِ ثُری تا به ثریّا

توحیدِ تو خوانَد به سَحَر، مرغِ سَحَرخوان

تسبیحِ تو گوید به چمن، بلبلِ گویا

خواجوی کرمانی (قصیده)»