کتاب آداب، فضایل و اخلاق اجتماعی

کتاب آداب، فضایل و اخلاق اجتماعی نوشتهٔ احمدرضا امری کاظمی و ویراستهٔ فاطمه علی جعفری است. انتشارات حکمت و عرفان این کتاب را منتشر کرده است؛ کتابی در باب نیاز جوامع بشری.

درباره کتاب آداب، فضایل و اخلاق اجتماعی

نویسندهٔ کتاب آداب، فضایل و اخلاق اجتماعی سعی کرده است فضایل و رفتار اخلاقیِ مورد انتظار از هر انسان مؤمن و مسلمان در اجتماع مسلمین و سایر جوامع را تبیین کند. احمدرضا امری کاظمی این کتاب را در چند بخش نوشته است؛ «عمل سازگار»، «برادری»، «دوستی»، «تساهل و تسامح» و «دشمن‌شناسی و دشمن‌ستیزی» و... . 

خواندن کتاب آداب، فضایل و اخلاق اجتماعی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعهٔ آداب، فضایل و اخلاق اجتماعی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب آداب، فضایل و اخلاق اجتماعی

«إنَّمَا المُؤْمِنُونَ إخْوَةٌ. (حجرات: ۱۰)

فرهنگ برادری، فرهنگ خدایی است که در اسلام، جلوه‌ای خاص پیدا کرده است. اگر این فرهنگ، خوب درک و بدان عمل شود، جامعه‌ای ساخته می‌شود که نمونه دیگری نخواهد داشت؛ جامعه‌ای که می‌تواند الگوی بشر در روابط انسانی گردد.

انسان با توجه به ویژگی‌های روحی و روانی خود خواهان آن است که با دیگران روابط خوبی داشته باشد، ولی باید دید این روابط بر اساس چه مبنایی می‌تواند صحیح و پایدار باشد.

انسان با در نظر گرفتن همان ویژگی‌های فردی دارای انواع پیوندها است. او در یک سطح، با محیطی که در آن متولد شده است و زندگی می‌کند، پیوند احساس می‌کند که در اصطلاح آن را «وطن» می‌نامند. هر انسانی وطن و زادگاه خود را که در آن زندگی کرده است، دوست دارد. رابطه دیگری بین انسان‌ها وجود دارد که «رابطه نسبی» گویند. با توجه به وجود پدر و مادر، انسان با دیگران نسبت خویشاوندی پیدا می‌کند که انسان‌ها به آن ارج می‌نهند و در تمام فرهنگ‌ها به آن توجه شده است. رابطه سومی را که در اثر ازدواج بین زن و مرد پدید می‌آید، «رابطه سببی» می‌نامند. روابط دیگری مثل همسایه بودن، همکار بودن و... نیز وجود دارد. اسلام به همه این پیوندها توجه دارد.

رابطه‌ای بالاتر و والاتر نیز بین انسان‌ها وجود دارد که از ویژگی‌های انسان به شمار می‌رود. او با توجه به قوه تعقل خود می‌تواند مفاهیم خاصی را درک کند و در ناحیه گرایش‌ها می‌تواند ایمان را تجربه کند. این ایمان، گرایش به سوی خوبی‌ها است که در سایه اعتقاد به خدا و نبوت و در درجه بعد، امامت حاصل می‌شود. انسان‌ها با توجه به هر یک از روابط نام برده شده، ممکن است دارای نوعی وحدت باشند و در حوزه و محدوده خود هم می‌تواند صحیح باشد. اسلام، وحدت جامعه اسلامی را بر اساس ایمان طرح ریزی کرده و رابطه اهل ایمان را رابطه «برادری» نامیده است. در همین راستا امام صادق (ع) فرمود:

مؤمن برادر مؤمن است، همچون یک پیکر که هرگاه عضوی از آن به درد آید، دیگر اندام‌ها آن درد را حس می‌کنند. ارواح آنها از یک روح است.

اسلام، آن وحدتی را پایدار می‌داند و می‌پسندد که بر اساس ایمان به خدا و قیامت و نبوت پایه‌ریزی شده باشد. هرچند به نظر می‌رسد که فرهنگ برادری بر اساس ایمان، در درجه اول، فرهنگی دینی است، ولی تبلور کامل آن و تکامل نهایی آن در سایه اسلام، خود را نشان داده است.

آیه «إنَّمَا المُؤْمِنُونَ إخْوَةٌ» از نورانی‌ترین آیات الهی است که بر تارک قرآن کریم و جامعه اسلامی می‌درخشد. مسلمانان در سایه حرکت زیر پرچم این آیه قرآنی می‌توانند در جهان کنونی و آینده سربلند باشند و عزت خود را حفظ کنند. زیربنای بحث وحدت اسلامی، همین اصل قرآنی است، ولی وحدت جامعه مسلمانان، بحث جداگانه‌ای است که مقصود اصلی این نوشتار نیست.»