کتاب بین عرفان و فلسفه

کتاب بین عرفان و فلسفه نوشته‌ی دایانا لوبل با ترجمه‌ی حسین علی جعفری اثری است که به بررسی زبان صوفیانه‌ی تجربه‌ی دینی در کتاب کوزاری اثر بهودا هلوی می‌پردازد. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد چگونه واژگان و مفاهیم عرفان اسلامی و فلسفه‌ی نوافلاطونی در متن کوزاری جذب و دگرگون شده‌اند تا نوعی الهیات یهودیِ مبتنی بر تجربه‌ی دینی شکل بگیرد. انتشارات حکمت و عرفان آن را منتشر کرده است و مترجم در مقدمه‌ی خود زمینه‌ی تاریخی، فکری و ترجمه‌شناختی اثر را توضیح داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بین عرفان و فلسفه

کتاب بین عرفان و فلسفه پژوهشی است که دایانا لوبل در آن کوزاریِ بهودا هلوی را در بستر جهان فکری اسلامی و یهودیِ قرون میانه می‌خواند. نویسنده نشان می‌دهد هلوی در اسپانیای قرن دوازدهم، در فضایی که فلسفه، کلام، فقه، تصوف و شعر دینی درهم تنیده شده بودند، چگونه زبان تازه‌ای برای سخن‌گفتن از تجربه‌ی دینی یهودی ساخته است. در این کتاب، کوزاری نه فقط دفاعی از یهودیت بلکه صحنه‌ی برخورد و گفت‌وگو میان فیلسوف، مسیحی، مسلمان و یهودی تصویر شده است. کتاب بین عرفان و فلسفه از پنج بخش اصلی و چند فصل مقدماتی تشکیل شده است. در فصل‌های آغازین، نگارش کوزاری، داستان پادشاه خزر، زمینه‌ی تاریخی اندلس اسلامی، و ورود متون صوفیانه و فلسفی به محیط یهودی توضیح داده شده است. سپس نویسنده در پنج بخش تحلیلی به «زبان رابطه و اتصال»، «زبان مجاهدت انسان»، «زبان ادراک»، «زبان نبوت» و «زبان صمیمیت، شوق و عشق» می‌پردازد و نشان می‌دهد واژگانی مانند اتصال، وصال، قیاس، اجتهاد، تقلید، مشاهده، شهادت، وحی، الهام، شوق و انس در کوزاری چه معنایی پیدا کرده‌اند. در ادامه‌ی کتاب بین عرفان و فلسفه، لوبل به راهبردهای بلاغی هلوی، نسبت او با متفکران یهودی-عربی پیش از خود مانند سعدیا گائون و بحیا ابن‌پاقودا و نیز با فیلسوفان و صوفیان مسلمان مانند فارابی، ابن‌سینا و غزالی می‌پردازد. مترجم در مقدمه‌ی فارسی، مسیر ترجمه، دشواری‌های واژگانی و استفاده از مشورت متخصصان فقه یهودی، فلسفه و عرفان اسلامی را شرح داده و کوشیده است واژگان کلیدی عربی و عبری را تا حد امکان به‌صورت دقیق و واژه‌به‌واژه منتقل کند.

خلاصه کتاب بین عرفان و فلسفه

کتاب بین عرفان و فلسفه نشان می‌دهد که بهودا هلوی در کوزاری چگونه از دل واژگان عرفان اسلامی و فلسفه‌ی نوافلاطونی، تصویری خاص از تجربه‌ی دینی یهودی می‌سازد. محور بحث، این ایده است که حقیقت دینی نه در استدلال صرف، بلکه در تجربه‌ی تاریخی و زیسته‌ی قوم یهود و در نسبت زنده‌ی آنان با خدا آشکار می‌شود. نویسنده واژگان کلیدی مانند اتصال، وصال، قیاس، اجتهاد، تقلید، مشاهده، شهادت، ذوق، وحی، الهام، شوق و عشق را در متن کوزاری دنبال می‌کند تا نشان دهد هلوی چگونه این زبان را از زمینه‌ی اسلامی می‌گیرد، آن را «یهودی» می‌کند و در خدمت دفاع از دین وحیانی و برتری تجربه‌ی نبوی و جمعی بر عقل‌گرایی صرف قرار می‌دهد.

چرا باید کتاب بین عرفان و فلسفه را بخوانیم؟

به کتاب بین عرفان و فلسفه می‌توان به‌عنوان راهنمایی برای فهم عمیق‌تر کوزاری و نیز برای دیدن تلاقی عرفان اسلامی، فلسفه‌ی نوافلاطونی و الهیات یهودی نگاه کرد. این اثر نشان می‌دهد یک متن کلاسیک چگونه در دل شبکه‌ای از واژگان مشترک و منازعات فکری شکل گرفته و تجربه‌ی دینی را با زبان رابطه، نبوت، ادراک و عشق بازتعریف کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب بین عرفان و فلسفه به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه‌ی دین، الهیات یهودی و اسلامی، عرفان و تصوف، و نیز کسانی که درگیر خواندن کوزاری یا متون یهودی-عربی هستند پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه به کسانی که به ریشه‌های زبانی و تاریخی مفاهیم دینی علاقه‌مندند. «پن‌مای‌ی نگارش کتاب بین عرفان و فلسفه توسط دکتر دایانا لوبل کتاب کوزاری تألیف یهودا هلوی (۱۱۶۱م) می‌باشد. پیش از هلوی حدود قرن دهم میلادی تعاليم خاص اسلامی از شرق وارد اندلس. یعنی منطقه اسپانیایی مسلمان شده و آن سرزمین را طوری تحت‌تأثیر قرار داد که مردم به جنبه‌های عرفانی زندگی دینی علاقه‌مند شدند. در این دوران کتاب‌ها و دست‌نوشته‌های مربوط به سیر و سلوک عرفانی در میان بهودیان و مسلمانان به‌ویژه مسلمانان ساکن اندلس؛ بیش‌تر به فرایندهای فرهنگی و تاریخی که در فاصله‌ی زمانی قرون ده تا دوازده اتفاق افتاده بود. متوجه بودند؛ فرایندی که زمینه‌ی یک محیط اجتماعی فکری-معرفتی را برای مشارکت بهودیان و مسلمانان فراهم کرد. هلوی از جمله کسانی بود که سعی داشت در اسپانیای آن زمان, برتری و امتیاز دین بهودی و تجربه دینی را با زبان عرفان و فلسفه ازجمله: اتحاده اتصال. ریاضت. زهد. انزوا؛ تقلید. شهادت, مشاهده. چشم باطنی» وحی, الهام تأییده مکاشفه. آنس, شوق, عشق؛ منطق. قیاس و استدلال؛ به اثبات برساند. هلوی به‌جای ارائه لیستی از غرفای بهودی در سرزمین‌های اسلامی. تلاش می‌کند تا نشان دهد رشد و ارتقاء فرهنگ عرفانی یهودی در قرون وسطی. از متون فلسفه‌ی عرفانی نوافلاطونی. الهام و سرچشمه گرفته. وی با پیش‌کشیدن فلسفه عرفانی به ساحت پژوهش‌های تاریخی. مقایسه‌ای و نوع‌شناسانه به تمایزات گونه‌شناختی میان عرفان یهودی-صوفی و عرفان قبالایی پرداخته و سعی دارد از طریق تأکید بر شباهت‌ها؛ پیوستگی و کنش متقابل مابین عرفان‌های پذیرفته شده‌ی تصوف و قبالاه عرفان اسلامی و بهودی را تطبیق دهد؛ زیرا در اسپانیای قرن دوازدهم زبان جدیدی از تجربه دینی در حال شکل گیری بود.»