کتاب گفتمان زنانه: روند تکوین گفتمان زنانه در آثار نویسندگان زن ایرانی

«گفتمان زنانه» نوشته دکتر سید علی سراج(-۱۳۶۳)، استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور به روند تکوین گفتمان زنانه در آثار نویسندگان زن ایرانی می‌پردازد. در این پژوهش هدف اصلی، واکاوی و کشف ویژگی‌های ساختاری و محتوایی آثار داستانی زنان است. از زمان نوشتن مجموعه داستان کوتاه آتش خاموش (دانشور، ۱۳۲۷) که نخستین مجموعه داستانی است که به قلم زنی ایرانی چاپ شده‌ است، تا امروز، آثار داستانی زیادی از زنان چاپ شده است. در این کتاب از میان آثار داستانی زنان ده اثر انتخاب شد و بر مبنای تلفیق دیدگاه‌های جامعه‌شناسی زبان، زبان‌شناسی رمان و نظریه‌ی زبان به مثابه‌ی نظامی نشانه شناختی اجتماعی هلیدی و رویکرد سبک‌شناسی آثار زنان، به بررسی سیر تحول گفتمان زنانه در این آثار پرداخته شده است. نویسندگان زن از آغاز برای بیان مفاهیم زنانگی، گونه‌ی ادبی رمان را بر ژانرهای دیگر ادبی برتر شمرده‌اند و رمان یگانه گونه‌ی ادبی بوده است که شماری بزرگ از زنان در آن سهیم بوده‌اند. این فرم ادبی در سال‌های اخیر به صورت وسیله‌ای برگزیده درآمده که زنان جنبه‌هایی از زندگی جنسی‌شان را با آن کاویده و منتشر کرده‌اند. جنبه‌هایی که پیش از این در پهنه‌ی هنر یا در جامعه به آن توجهی نمی‌شد. رشد روزافزون زنان نویسنده در سال‌های اخیر خود گواه این رویکرد گسترده است؛ چنانکه در فاصله‌ی میان دهۀ۱۳۱۰ تا ۱۳۴۰ که در برابر هر هجده نویسنده‌ی مرد با یک نویسنده‌ی زن روبه‌رو بوده‌ایم، در دهه‌ی هفتاد و هشتاد در برابر هر سه نویسنده‌ی مرد، با دو نویسنده‌ی زن مواجهیم.