کتاب چین چگونه از شوک درمانی گریخت؟

کتاب چین چگونه از شوک درمانی گریخت؟ (بحث اصلاحات بازاری) نوشته ایزابلا ام. وبر و با ترجمه فرزانه چهاربند، اثری پژوهشی درباره مسیر اصلاحات اقتصادی چین در دهه‌های پایانی قرن بیستم است. این کتاب با مقدمه‌ای از فرشاد مومنی و توسط نشر نهادگرا منتشر شده است. نویسنده با تکیه بر مصاحبه‌های گسترده با مشارکت‌کنندگان اصلی اصلاحات، اسناد منتشرشده و منتشرنشده و تحلیل تطبیقی، به بررسی این موضوع می‌پردازد که چرا و چگونه چین برخلاف بسیاری از کشورهای دیگر، از اجرای سیاست‌های شوک درمانی فاصله گرفت و به سمت بازاری‌سازی تدریجی حرکت کرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چین چگونه از شوک درمانی گریخت؟

کتاب چین چگونه از شوک درمانی گریخت؟ با تمرکز بر دهه ۱۹۸۰ و سال‌های آغازین اصلاحات اقتصادی چین، به بررسی جدال فکری و سیاستی میان دو رویکرد اصلی در اصلاحات اقتصادی می‌پردازد: اجرای شوک درمانی (آزادسازی ناگهانی قیمت‌ها و خصوصی‌سازی گسترده) و مسیر تدریجی و مرحله‌به‌مرحله بازاری‌سازی. ایزابلا وبر، با بهره‌گیری از منابع دست‌اول، مصاحبه با اقتصاددانان و سیاست‌گذاران چینی و تحلیل اسناد داخلی و بین‌المللی، روند تصمیم‌گیری و مناظرات درونی چین را روایت می‌کند. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه تجربه‌های تاریخی، ملاحظات نهادی و دغدغه‌های اجتماعی، چین را به سمت پرهیز از نسخه‌های وارداتی و انتخاب راهی بومی و تدریجی سوق داد. ساختار کتاب شامل بررسی ریشه‌های فکری و تاریخی اصلاحات، مقایسه با تجربه‌های جهانی (به‌ویژه روسیه و اروپای شرقی)، و تحلیل پیامدهای هر رویکرد است. نویسنده تلاش کرده است تا با نگاهی متعادل، پیچیدگی‌های سیاست‌گذاری اقتصادی در بستر چین را آشکار کند و نشان دهد که موفقیت چین نه حاصل یک انتخاب طبیعی، بلکه نتیجه جدال‌های فکری و آزمون‌های پرهزینه بوده است.

خلاصه کتاب چین چگونه از شوک درمانی گریخت؟

کتاب چین چگونه از شوک درمانی گریخت؟ به بررسی این پرسش می‌پردازد که چرا چین، برخلاف بسیاری از کشورهای سوسیالیستی پیشین، مسیر شوک درمانی را انتخاب نکرد و به جای آن، اصلاحات اقتصادی را به‌صورت تدریجی و مرحله‌به‌مرحله پیش برد. نویسنده ابتدا مفهوم شوک درمانی را شرح می‌دهد: مجموعه‌ای از سیاست‌ها شامل آزادسازی ناگهانی قیمت‌ها، خصوصی‌سازی سریع، آزادسازی تجارت و تثبیت‌های پولی و مالی که در بسیاری از کشورها با هدف گذار سریع به اقتصاد بازار اجرا شد. در ادامه، کتاب به مناظرات و جدال‌های فکری در چین دهه ۱۹۸۰ می‌پردازد؛ جایی که گروهی از اقتصاددانان و سیاست‌گذاران خواهان اجرای سریع و یکباره اصلاحات بودند، اما گروهی دیگر با تکیه بر تجربه‌های تاریخی و ملاحظات اجتماعی، بر تدریج‌گرایی و حفظ ثبات تأکید داشتند. نویسنده با بررسی اسناد، مصاحبه‌ها و روایت‌های دست‌اول، نشان می‌دهد که چگونه چین دو بار تا آستانه اجرای شوک درمانی پیش رفت اما هر بار، با مشاهده نشانه‌های بحران و ناپایداری، مسیر خود را اصلاح کرد. کتاب به نقش رهبران عمل‌گرا، اهمیت توجه به معیشت مردم، و استفاده از تجربه‌های جهانی (مانند فروپاشی شوروی و بحران‌های اقتصادی دیگر کشورها) اشاره می‌کند. در نهایت، چین با انتخاب مسیر بازاری‌سازی تدریجی، موفق شد ضمن حفظ ثبات اجتماعی و سیاسی، رشد اقتصادی بی‌سابقه‌ای را تجربه کند و سهم خود را در اقتصاد جهانی به‌طور چشمگیری افزایش دهد. این کتاب همچنین به پیامدهای منفی شوک درمانی در سایر کشورها و دلایل ناکامی آن‌ها می‌پردازد و نشان می‌دهد که موفقیت چین نتیجه انتخاب آگاهانه و بومی‌سازی سیاست‌ها بوده است.

چرا باید کتاب چین چگونه از شوک درمانی گریخت؟ را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه روایتی مستند و تحلیلی از یکی از مهم‌ترین تحولات اقتصادی معاصر، فرصتی برای درک عمیق‌تر از سیاست‌گذاری اقتصادی و نقش آن در سرنوشت کشورها فراهم می‌کند. ویژگی شاخص کتاب، استفاده از منابع متنوع و مصاحبه با بازیگران اصلی اصلاحات چین است که به آن غنای روایی و تحلیلی بخشیده است. خواننده با مطالعه این اثر، نه‌تنها با جزئیات مناظرات و تصمیم‌گیری‌های کلیدی در چین آشنا می‌شود، بلکه می‌تواند تفاوت‌های بنیادین میان رویکردهای تدریجی و شوک درمانی را درک کند. این کتاب همچنین برای کسانی که به دنبال فهم چرایی موفقیت چین و ناکامی برخی دیگر از کشورها در اصلاحات اقتصادی هستند، نکات آموزنده و قابل‌تأملی ارائه می‌دهد. علاوه‌براین، اثر حاضر با برجسته‌کردن اهمیت توجه به زمینه‌های بومی و تاریخی در سیاست‌گذاری، می‌تواند الهام‌بخش پژوهشگران و سیاست‌گذاران در کشورهای دیگر باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان اقتصاد، سیاست‌گذاری عمومی، مطالعات توسعه و تاریخ معاصر، همچنین به علاقه‌مندان به تحولات چین و کسانی که دغدغه اصلاحات اقتصادی و پیامدهای آن را دارند، پیشنهاد می‌شود. این اثر برای افرادی که به دنبال تحلیل‌های عمیق درباره سیاست‌های اقتصادی و مقایسه تجربه‌های جهانی هستند نیز مناسب است.