کتاب حکمت الهی عام و خاص

«حکمت الهی عام و خاص» نوشته مُحیی‌الدین مهدی الهی‌قمشه‌ای(۱۳۵۲-۱۲۸۰) به تصحیح هرمز بوشهری‌پور است.

در بخشی از پیشگفتار کتاب می‌خوانیم:

این کتابی است در حکمت الهی، فقه اکبر، و کلام و فلسفه اسلامی، از قرون اول حکمت تا عصر حاضر؛ حاوی اقوال بزرگان و حکما و خردمندان الهی عالم. مطالب همه با ادله عقلی منطقی و قرآنی مبرهن گردیده؛ یا به وجدان و ذوق اهل معرفت و کمال مستند است. در هر عصر کسانی مخالف با این گونه حقایق الهی بوده؛ لیکن آنها مردم جاهل و عامی و مخالف علم و دین و دشمنان حقیقی انبیا و اولیای حق هستند؛

چنانکه حضرت علی (ع) فرموده: الجاهلون لأهلِ العلم أعداءُ و الناس أعداء ما جَهِلوه. زیرا گفتار حکما تبعا لأنبیاء و أولیاء الحق اکثر در مبدأ و معاد و معارف الهی است که پایه و اصل دین است؛ چنانکه حضرت مولی علی (ع) فرمود: أول‌الدین معرفتُه، و من عرف نفسه، فقد عرف ربّه. و رسول اکرم (ص) فرمود ربِّ أرِنَاالأشیاءَ کماهی و فایده این علم که مکمّل عقل و قوه استدلال است برای تمام طبقات علماست، از صاحبان علوم دینی و اربابان علوم و ریاضی و روانشناسی و غیره، همه در علوم خود از این علم استفاده کرده؛ زیرا این علم شامل مبادی و مکمل آن علوم است؛

لذا حکما گفته‌اند: لها السلطنه العظمی علی سائر العلوم: حکمت الهی را ریاست مطلقه بر سایر علوم است. و نویسندگان طراز اول و خطبا و شعرای بزرگ و اطبای نامی در هر عصر به استمداد از این علم به درجه عالی فن خود رسیده‌اند. و البته چون دین اسلام دین برهان و عقل است، چنانکه خدا فرمود: «قل هاتوا برهانکم و تلک حجتنا و یحیی من حیّ عن بینه»، بیش از همه برای استدلال بر اصول دین و مطالب عقلی قرآن بدین علم اهل نظر نیازمندند.