کتاب بندهش

کتاب بندهش به قلم سعید عریان تالیف شده است و نشر برسم آن را به انتشار رسانده است. بندهش یکی از مهم‌ترین متون دینی و تاریخی زرتشتی است که به خط و زبان پهلوی نوشته شده است و این اثر پژوهشی است که توسط سعید عریان بر روی آن انجام شده. 

درباره کتاب بندهش

کتاب بندهش یکی از برجسته‌ترین متن‌های تاریخی و دینی، از دین زرتشتی است که به زبان پهلوی نوشته شده. این اثر در اواخر دوره ساسانی تالیف شده و سرانجام در قرن سوم هجری قمری، کار تدوین آن به پایان رسیده است. نویسنده و تدوین‌کننده نهایی این اثر، فرنبغ دادگی بوده است. کتاب بندهش بر آفرینش آغازین دلالت دارد و مطالب آن پیرامون سه محور تقسیم‌بندی می‌شود: خلقت آغازین، وصف آفریدگان و شجره‌نامه کیانیان. بندهش پر از داستان‌هایی است درمورد آفرینش، نبرد اهریمن و اهورامزدا، تاریخ حقیقی و اساطیری ایران از پیشدادیان تا ورود تازیان، پیشگویی رویدادها، پایان جهان، ورود سوشیانت و رستاخیر. مطالبی نیز دربارۀ نجوم، تقویم، جغرافیا، زیست‌شناسی و گیاه‌شناسی در آن پیدا می‌شود.

از بندهش دو روایت کوتاه و بلند موجود است. روایت کوتاه یا بندهش هندی، روایتی است ناقص که توسط مهرآبان کیخسرو در سال ۷۲۰ یزدگردی برابر با سال ۱۳۵۰ میلادی در بمبئی نوشته شده است. روایت دیگر، روایت بلند یا همان بندهش ایرانی است. این دو روایت را معمولا بر پایه تحریر هرکدام نام‌‌گذاری می‌کنند، یعنی روایت هندی را نسخه K۲۰ یا نسخه کپنهاک، و روایت ایرانی را نسخه‌های سه‌گانه DH, TD۲, TD۱ نام‌گذاری کرده‌اند. پژوهشی که در این کتاب انجام شده بر پایه متن TD۱ بندهش است و به توصیف و تحلیل مطالب آن پرداخته شده است. 

خواندن کتاب بندهش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به تمامی کسانی که به متون کهن و زرتشتی علاقه‌مند هستند، پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب بندهش

«پژوهش پیش روی حاصل یک کار تطبیقی خاص میان تحریرهای ایرانی و هندی و پازند بر پایه متن TD۱ بندهش است، اما لازم به ذکر است که در این تطبیق، یکسان‌سازی روی واژه‌ها و عبارات و یا صورت نوشتارها و کلمات انجام نگرفته است. به عبارت دیگر در پژوهش‌های تطبیقی دیده می‌شود که واژه‌ها و صورت‌های نوشتاری و حتی صرفی و نحوی متن اساس بر پایه تحریرهای دیگر، به صورت‌های رسمی تغییر می‌کند و از این طریق در این پژوهش‌ها به نوعی یکسان‌سازی و یا رسمی‌سازی صورت می‌گیرد. این امر نتیجه‌ای جز از میان بردن اشکال گوناگون زبانی و نوشتاری از جمله صورت‌های گویشی، تحریری و شکسته‌نویسی، صرفی و نحوی که درجات تحقق و تحول فارسی نو را آشکار می‌سازد، ندارد.»