کتاب سلوک معنوی ابن عربی

کتاب سلوک معنوی ابن عربی نوشتهٔ جان جی. سولیوان و ویلیام سی. چیتیک و ترجمهٔ حسین مریدی است. انتشارات جامی این کتاب را منتشر کرده است؛ کتابی حاوی مقالاتی در باب آرای ابن عربی.

درباره کتاب سلوک معنوی ابن عربی

کتاب سلوک معنوی ابن عربی دربردارندهٔ مقاله‌هایی از کارهای علمی پژوهشگران انجمن «محیی‌الدین ابن عربی» در دانشگاه اکسفورد انگلستان است. در این انجمن پژوهشگران مشهوری از ایالات متحده و دیگر کشورها همکاری دارند. این پژوهشگران علاوه‌بر ترجمهٔ کتاب «فصوص الحکم» و بعضی رسالات شیخ اکبر، تاکنون بخش‌هایی از «فتوحات مکیه» را به زبان‌های انگلیسی، فرانسه و... ترجمه کرده و به نقد و بررسی آن ها پرداخته‌اند. این ترجمه‌ها در کتاب‌های متعدد و مجلهٔ «محیی‌الدین ابن عربی» چاپ و منتشر شده‌اند. به گفتهٔ مترجم، دنیای غرب ارزیش بالایی برای ابن عربی قائل شده است و این موضوع اهمیت بسیاری دارد. عنوان برخی از مقاله‌های کتاب حاضر عبارت است از «چارچوب روایی: معراج محمّد (ص) و سفرهای روحانی بسیارش»،‌ «سیرهای روحانی اولیاء»، «معراج شخصی ابن عربی» و «سیر روحانی ابن عربی».

ابن‌عربی (با نام کامل شیخ اکبر محیی‌الدین) را فیلسوف بزرگ اندلسی دمشقی و از بزرگ‌ترین فیلسوفیان صوفیه در اسلام می‌دانند. او در شهر مرسیه در کشور اندلس (اسپانیای کنونی) و در سال ۵۶۸ هجری به دنیا آمد. در جوانی به اشبیلیه، پایتخت اندلس، سفر کرد و تا ۳۸سالگی همان‌جا زندگی کرد؛ سپس سفر به مشرق‌زمین را آغاز کرد. در یکی از سفرهایش به مکه به زیارت خانهٔ خدا مشرف شد و پس از آن در مجاورت خانهٔ خدا سکنی گزید. ابن عربی در طول زندگی با بسیاری از دانشمندان و علمای دینی آشنا شد. تلاش‌های او در طول عمرش سبب شد تا تصوف به زبان فلسفه درآید. در طول زندگی و به‌ویژه پس از مرگش بود که بسیاری از صاحب‌نظرانْ ابن‌عربی را متهم ساخته و کافر خواندند. علت این باور نداشتن درک کافی از علوم صوفیه بود. چنین برخوردی با ابن‌عربی سبب شد تا برخی از علمای بزرگ اسلام به دفاع از او برخواسته و تا امروز از او دفاع کنند.

خواندن کتاب سلوک معنوی ابن عربی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعهٔ آرای ابن عربی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب سلوک معنوی ابن عربی

«آنچه را خداوند آفریده است جلوه‌های اسمای الهی هستند و جزئیات فراسوی آن ها را منعکس می‌کنند؛ زیرا هر آفریده ای، به اعتباری [مظهر] اسم خاصی از اسماست [اسماء جزئیه]. همین ساده سازی و نزاکت است که اندیشه‌های ما را در مسیر ۹۹ اسمی قرار می‌دهد که در قرآن ذکر شده‌اند. ] این ها اسماء کلیه‌اند] اسمای الهی حتی در قلمرو جمادات، نباتات و حیوانات نیز منعکس می‌شوند، [یعنی این ها هم آیات و نشانه‌های خداوند اند، که منظور از آن ها همان اسماء جزئیه می‌باشد.] ولی، بنابر آموزه ابن‌عربی تنها انسان [کامل] است که باطنا با تمام اسما آشنا می‌باشد و تنها انسان است که می‌تواند مانع افتراق اسمای متنوعی باشد که در سراسر عالم پراکنده‌اند و آن‌ها را در وحدت [ذاتی] شان متجلّی کند. البته به ندرت اتفاق می‌افتد که تمام این اسما در آینه فرد واحدی آگاهانه و به روشی متعادل متجلّی گردند، ولی امری غیر ممکن نیست. در جهان اسلام به نبی اکرم (ص) به چشم انسان کامل می‌نگرند. این فطرت انسانی/ الهی است و «کاری» که آن را عملی می‌کند، از دیدگاه ابن عربی این امری برای ادراک پژوهشی در تصوف، و از امور اصولی آن است. آری، آرزوی مؤانست با محبوب، محو شدن است؛ زیرا با میان برخاستن دوگانگی است که تصور عدم جدایی عاشق و عشق و معشوق مقدور می‌شود، از این روست که شمس تبریزی می‌گوید: «این من، تو، او و ما در جنت عاشقان عارف تمایزات حقیقی نیستند.» با این حال، ما حتی در این جا از دید انسانی به موضوع می‌نگریم. نه از دیدگاه الهی، ولی انسان عارف با تجربه ذوقی الهی در این امر و به این زندگی می‌اندیشد؛ و ابن عربی، به موضوع از منظر انسانی نمی‌نگرد، بلکه از دیدگاهی الهی آن را بررسی می‌کند. از این منظر، ما را متوجه حقیقتی می‌کند که در استغراق میسر می‌شود و به ما توصیه می‌کند که ما برای این موجود شده‌ایم تا آن محمل تجلّی الهی باشیم؛ چون خداوند اسمای خود را در فطرت ما نهفته است.»