کتاب رساله سائر حائر

کتاب رساله سائر حائر اثر احمدبن عمر نجم الدین کبری، از صوفیان بزرگ ایرانی و برجسته‌ترین چهره‌های عرفان اسلامی شیعی در سده‌های ۶ و ۷ هجری قمری است. این اثر به تصحیح و گردآوری غلامرضا لایقی در نشر اطلاع به چاپ رسیده است.

دربارهٔ کتاب رساله سائر حائر

رسالهٔ سائر حائر صورتی از رسالهٔ شیخ نجم‌الدین کبری، مشهور به شیخ ولی‌تراش با نام «الهائم الخائف من لومۀ الائم» است. اصل رساله به زبان عربی است. این اثر دربارهٔ ۱۰ شرط رسیدن سالک به حق نوشته شده است که به ترتیب عبارتند از: طهارت، خاموشی، خلوت همیشگی و دوری‌گزیدن از خلق، صوم، دوام ذکر لااله الا الله، نفی خواطر،  تسلیم و رضا، اختیار صحبت صالحان و هجران اخوان شرور، ترک خواب و خوابگاه و اسراف‌نکردن در خوردن طعام و شراب.

 از این رساله، چند نسخهٔ خطی نیز وجود دارد که یکی از مهمترین‌های آن در کتابخانهٔ دانشگاه تهران نگهداری می‌شود. 

احمدبن عمر نجم الدین کبری در ابتدای رسالهٔ سائر حائر، پس از حمد خداوند و درود بر پیامبر و خاندانش، دلیل تألیف مجدد کتاب به زبان فارسی را، درخواست فارسی‌زبانان علاقه‌مندی ذکر کرده که تازی (عربی) نمی‌دانستند و مشتاق به خواندن رساله بودند.

در این کتاب شیخ کبری برای هر شرط، فایده‌هایی هم ذکر کرده که گاه از ۱۸ مورد بیشتر است. 

 کتاب رساله سائر حائر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 علاقه‌مندان به کتاب‌های عرفان و تصوف و مفاهیم عرفان ایرانی و اسلامی مخاطبان این کتابند.

 بخشی از کتاب رساله سائر حائر

«شرط سوم:

خلوت دائم و عزلت از خلق؛ و در این معنی سیزده و بیشتر فایده است.

فایده­ٔ اوّل: نگاه­داشت دیده از نظر به شهوت.

فایده­ٔ دوّم: نگاه­داشت پای از رفتن به حرام.

فایده­ٔ سوّم: نگاه­داشت دست از گرفتن و ستدن از حرام.

فایده­ٔ چهارم: نگاه داشتن گوش از شنیدن حرام.

فایده­ٔ پنجم: سگ نفس را در بند و حبس کردن.

فایده­ٔ ششم: آن­که چون ظاهر بسته شود حواس باطن که درهای غیب است گشاده شود.

فایده­ٔ هفتم: از آزار خلق دور شدن.

فایده­ٔ هشتم: به سلامت گراییدن که: السّلامۀ فی العزله.

فایده­ٔ نهم: به روحانیّت تشبّه کردن که ایشان را خلق نبیند.

فایده­ٔ دهم: جمعیّت دل حاصل کردن.

فایده­ٔ یازدهم: بیخ تفرقه از دل برکندن.

فایده­ٔ دوازدهم: اکتساب درجه ظلّ عرش رحمان که: سبعه یظلهم الله فی ظلّ عرشک یوم الاظل الا ظلّه. یکی از ایشان باشد و رجل ذکرالله خالیا ففاضت عیناه یعنی مردی بود که حق تعالی را خالی یاد کند پس آب از چشم او روان شود.

فایده­ٔ سیزدهم: نقوش دنیا و معاملات و دادوستد ارباب دنیا از آیینه­ی دل دور کردن و چون دل از نقوش دنیا صافی شود نقوش آخرت در او پرتو اندازد و چون صافی­تر شود و صفاء تمام یابد وحدانیّت در او پرتو زند چنان­که جان و عقل و هوش ببرد آن­گه معرفت حاصل شود و مرد اهل تجلّی شود.»