کتاب مرثیه ای بر رویای آمریکایی

کتاب مرثیه ای بر رویای آمریکایی نوشتۀ نوآم چامسکی و ترجمۀ احمدرضا تمدن و سعید محمدی کاوند است. این کتاب را انتشارات نسل روشن منتشر کرده است. نوآم چامسکی سعی دارد تا با بیان ده مصیبت نئولیبرالیسم در جامعۀ آمریکا، به اثرگذاری‌های سیاسی و اجتماعی این بحران بپردازد.

درباره کتاب مرثیه ای بر رویای آمریکایی

نظام سرمایه‌داری نئولیبرال چه هست؟ انتقادهای چامسکی از این نظام با انتقادهای دیگران چه تفاوتی دارد؟ اصلاً فرق سرمایه‌داری نئولیبرال با سرمایه‌داری غیر نئولیبرال چیست؟ مرثیه‌ای برای رویای آمریکایی دقیقاً پاسخ به این پرسش‌هاست.

مرثیه‌ای برای رویای آمریکایی یک اصل مرکزی دارد: تمرکز ثروت اقتصادی باعث تمرکز قدرت سیاسی می‌شود. چامسکی با اشاره به قوانین سال‌های ۱۹۷۶ و ۲۰۱۰ ایالات متحده نشان می‌دهد که برای پول خرج‌کردن میلیاردرها در انتخابات آمریکا هیچ محدودیتی وجود ندارد، چراکه بنابراین قوانین، پول، شکلی از «بیان» شده است. یعنی همان‌طور که شما حق دارید هر چیزی بگویید حق دارید هر قدر هم می‌خواهید پول خرج کنید. حتی فکرش هم عجیب است: پول در مقام بیان.

کتاب در ده فصل نوشته شده و چامسکی در هر فصل به یکی از مصیبت‌های نئولیبرالیسم اشاره می‌کند. عنوان فصل‌های کتاب چنین است:

اصل اول: کاهش دموکراسی/ اصل دوم: ایجاد ایدئولوژی/ اصل سوم: طراحی مجدد اقتصاد/ اصل چهارم: سنگین کردن دوش مردم / اصل پنجم: حمله به هم‌بستگی/ اصل ششم: سلطه بر قانون‌گذاران/ اصل هفتم: مهندسی انتخابات/ اصل هشتم: سربه‌راه کردن تودة مردم/ اصل نهم: روایت‌سازی/ اصل دهم: به حاشیۀ راندن مردم.

مرثیه‌ای برای رویای آمریکایی نه‌تنها کتابی درباره اقتصاد سیاسی است؛ بلکه تاریخ سرمایه‌داری و همچنین تاریخ اقتصادی، سیاسی و حقوقی صدسالۀ اخیر آمریکا را به زبانی ساده پیش‌روی خواننده قرار می‌دهد. درنهایت، این کتاب نوعی دعوت به کنش است، دعوت به پایان‌دادن به نابرابری، چراکه اگر ما به نابرابری پایان ندهیم، نابرابری به ما پایان خواهد داد.

خواندن کتاب مرثیه ای بر رویای آمریکایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

کتاب حاضر برای کسانی که علاقه‌مند به آشنایی با نظام سرمایه‌داری هستند قطعاً تجربۀ جالبی خواهد بود.

درباره آورام نوآم چامسکی

آورام نوآم چامسکی در سال ۱۹۲۸ در شهر فیلادلفیا متولد شده است. خانوادۀ او یهودی و روس تبار بودند. چامسکی را به عنوان یکی از فیلسوفان، زبان شناسان و نظریه پردازان برجستۀ آمریکا و جهان می شناسند. از او به عنوان پدر زبان شناسی مدرن نیز یاد می شود.

پدر چامسکی ویلیام چامسکی یک روس یهودی‌تبار بود که از روسیه به آمریکا مهاجرت کرده بود. او آموزگار زبان عبری بود و کتابی درسی در زمینۀ دستور زبان یهودی دوران میانه به چاپ رسانده بود.

نوام چامسکی در دوران کارشناسی، سخت تحت‌تأثیر «زلیگ هریس»، استاد زبان‌شناسی دانشگاه پنسیلوانیا بود. چامسکی در خلال تحصیل در دانشگاه پنسیلوانیا، کتاب روش‌هایی در زبان‌شناسی ساختاری، اثر استادش «زلیگ هریس»، را بازخوانی کرد و درعین‌حال به دیدگاه‌های سیاسی «هریس» گرایش یافت. گرایش چامسکی به دیدگاه‌های سیاسی «هریس»، خود انگیزه‌ای شد که او رشتۀ زبان‌شناسی را برای ادامۀ تحصیلات خود برگزیند. از سال ۱۹۵۵ در مؤسسۀ تکنولوژی ماساچوست به‌عنوان استاد زبان‌شناسی مشغول به تدریس شد. چامسکی در سال ۱۹۷۶ در مؤسسۀ تکنولوژی ماساچوست به مقام استادی رسید.

بخشی از کتاب مرثیه ای بر رویای آمریکایی

«اقلیت غنی

جیمز مدیسون، طراح اصلی قانون اساسی که تقریباً به‌قدر همهٔ آدم‌های آن روزگار معتقد به دموکراسی بود، فکر کرد که سیستم ایالات متحده باید طوری طراحی شود که قدرت در دست ثروتمندان باشد - و همین کار را هم کرد. چون ثروتمندان، آدم‌های مسئولیت‌پذیرتری هستند و قلبشان بیشتر برای منافع عمومی می‌تپد تا برای منافع کوته‌نگرانه.

بدین ترتیب، ساختار قانون اساسی، بیشتر قدرت را به سنا داد. به یاد داشته باشید که آن موقع - و درواقع تا حدود یک قرن پیش - نمایندگان سنا منتخب مردم نبودند. آنان را قانون‌گذاران انتخاب می‌کردند و دورهٔ تصدی‌گری‌شان بلندمدت بود و از بین ثروتمندان برگزیده می‌شدند، از میان مسئول‌ترین آدم‌ها، مردانی که به قول مدیسون، غم‌خوار ملاکین و حقوق آنان بودند و این حقوق باید حفظ می‌شدند.

سنا، بیشتر قدرت را در اختیار داشت؛ ولی از همه بیشتر از مردم دور بود. مجلس نمایندگان - که به مردم نزدیک‌تر بود - نقش کم‌رنگ‌تری داشت. رئیس قوهٔ مجریه - رئیس‌جمهور - در آن روزها تقریباً یک مجری صرف بود و فقط در سیاست خارجی و برخی امور دیگر نقش داشت - درست برعکس الان.

سؤال اصلی آن بود که تا چه حد باید به دموکراسی واقعی راه دهیم. مدیسون این سؤال را خیلی جدی به بحث گذارد - البته نه در کتاب «نامه‌های فدرالیستی» که نوعی تبلیغ به نفع دولت فدرال بود، بلکه در مذاکرات کنوانسیون قانون اساسی که توجه بدان جذاب است. اگر آدم این مذاکرات را بخواند می‌بیند که مدیسون گفته دغدغهٔ اصلی جامعه، درواقع هر جامعۀ شریفی، باید «حفاظت از اقلیت غنی در مقابل اکثریت باشد». عین عبارت است و برای این حرف، استدلال‌هایی هم داشت.»