کتاب رباعیات حکیم عمر خیام نیشابوری

کتاب رباعیات حکیم عمر خیام نیشابوری نوشتهٔ عمر خیام نیشابوری است. انتشارات آوای منجی این مجموعه شعر را روانهٔ بازار کرده است.

درباره کتاب رباعیات حکیم عمر خیام نیشابوری

کتاب رباعیات حکیم عمر خیام نیشابوری، شعرهای این شاعر مشهور ایرانی را که همه در قالب رباعی هستند، در بر گرفته است. می‌دانیم که شعر فارسی عرصه‌های گوناگونی را درنوردیده است. در طول قرن‌ها هر کسی از ظن خود یار شعر شده است و بر گمان خود تعریفی از شعر به‌دست داده است. حضور شعر در همهٔ عرصه‌ها از رزم و بزم گرفته تا مدرسه و مسجد و خانقاه و دیر و مجلس وعظ، همه و همه گویای این مطلب است که شعر، بی‌محابا، زمان، مکان و جغرافیا را درنوردیده و در هفت‌اقلیم جان و جهان به دلبری پرداخته است. آمیختگی شعر با فرهنگ مردم و اندیشه‌های اجتماعی، این هنر را زبان گویای جوامع بشری ساخته است؛ بدان‌گونه که هیچ جامعه‌ای از این زبان بارز، برای انتقال اندیشه‌هایش بی‌نیاز نبوده است. گاهی شعری انقلابی به پا کرده است و گاه انقلابی، شعری پویا را سامان داده است.

رباعی یا چهارگانه نیز از قالب‌های شعر فارسی است که در فارسی به آن ترانه و چارانه نیز می‌گویند. رباعی در حقیقت تنها قالب کاملاً فارسی است و نوعی شعر است که در ۴ مصراع جز مصراع سوم دیگر مصراع‌ها هم‌قافیه و یا مترادف هستند. این قالب، یک قالب شعر فارسی است، که در زبان‌های دیگری (از جمله زبان‌های عربی و اردو) نیز مورد استفاده قرار گرفته است. بیشترین تعداد ابیات رباعی توسط «عطار نیشابوری» در کتاب مختارنامه سروده شده است؛ حدود ۴۷۰۰ بیت.

خواندن کتاب رباعیات حکیم عمر خیام نیشابوری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران شعر کهن ایران و قالب رباعی پیشنهاد می‌کنیم.

درباره عمر خیام نیشابوری

عمر خیام نیشابوری با نام کامل «غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیام نیشابوری» در سال ۴۴۰ هجری قمری به دنیا آمد و در سال ۵۱۷ هجری قمری درگذشت. او که خیامی، خیام نیشابوری و خیامی النّیسابوری هم نامیده شده، همه‌چیزدان، فیلسوف، موسیقی‌دان، فیزیک‌دان، ادیب، عارف، مفسر، شیمی‌دان، زیست‌شناس، زمین‌شناس، دین‌شناس، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و شاعر رباعی‌سرای ایرانی در دورهٔ سلجوقیان است. گفته می‌شود که جایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی اوست و لقبش «حجّةالحق» بوده، اما آوازهٔ او مدیون رباعیاتش است که شهرت جهانی دارد. رباعیات خیام به بیشترِ زبان‌های زنده برگردانده شده است. شهرت او در غرب، به‌طور مشخص، بیشتر مدیون ترجمهٔ «ادوارد فیتزجرالد» (نویسنده) از رباعیات او به زبان انگلیسی است.

یکی از برجسته‌ترین کارهای خیام نیشابوری را می‌توان سروسامان‌دادن و سرپرستی محاسبات گاه‌شماری ایران در زمان وزارت خواجه نظام‌الملک که در دورهٔ پادشاهی ملک‌شاه سلجوقی بود، دانست. محاسبات منسوب به خیام در این زمینه، هنوز معتبر است و دقتی به‌مراتب بالاتر از گاه‌شماری میلادی دارد. خیام در ریاضیات، نجوم، علوم ادبی، دینی و تاریخی استاد بود. نقش خیام در حل معادلات درجهٔ سوم و مطالعاتش دربارهٔ اصل پنجم اقلیدس نام او را به‌عنوان ریاضی‌دانی برجسته در تاریخ علم ثبت کرده است. شماری از تذکره‌نویسان، خیام را شاگرد ابن‌سینا و شماری نیز او را شاگرد امام موفق نیشابوری خوانده‌اند.

بخشی از کتاب رباعیات حکیم عمر خیام نیشابوری

خاکی که به زیر پای هر نادانی‌ست

کفّ صنمیّ و چهرهٔ جانانی‌ست

هر خشت که بر کنگرهٔ ایوانی‌ست

انگشت وزیر یا سر سلطانی‌ست