کتاب رفتاردرمانی

کتاب رفتاردرمانی (زمینه، مسائل و دورنما) نوشتهٔ حبیب الله قاسم زاده توسط انتشارات ارجمند منتشر شده است. نویسنده در این اثر به معرفی و بررسی رفتار درمانی در ایران و جهان می‌پردازد. این کتاب شامل ترجمه و تألیف است و به موضوعاتی چون مبانی تاریخی و نظری رفتار درمانی، تعریف رفتار درمانی امروزی، تکنیک‌های رفتار درمانی و مسائل مربوط به پژوهش، آموزش و ضوابط رفتار درمانی می‌پردازد. نسخهٔ الکترونیکی ویراست سوم این کتاب را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رفتاردرمانی

کتاب رفتاردرمانی راهنمای کاربرد رفتاردرمانی نیست، بلکه هدف آن مشخص کردن حوزهٔ علمی و پژوهشی، بررسی مشکلات و شرایط آموزش و استفاده درست از رفتاردرمانی و مهم‌تر از همه، ایجاد نگرش علمی و چندجانبه نسبت به آن است. این امر در شرایط کنونی که رفتاردرمانی در جامعهٔ ما جایگاه پیدا کرده و جذابیت‌هایی ایجاد کرده، ضروری است تا از نگرش‌های سطحی و نادرست نسبت به آن جلوگیری شود. رفتاردرمانی یک دانش کاربردی با رویکرد و روش مشخص است که هدف آن کمک به حل مسائل رفتاری و بهبود وضعیت روانی افراد است و برخلاف برخی رویکردها، مرزهای مشخصی دارد که امکان ارزیابی آن را فراهم می‌کند. امروزه، ارائهٔ یک مدل واحد برای حل تمام مشکلات انسانی منسوخ شده است و بررسی تعاملات انسان و محیط در موقعیت‌های مختلف به شیوه‌ای عینی و تبیین‌پذیر و استفاده از داده‌ها برای ارائهٔ رهنمودهای عملی اهمیت دارد. کتاب رفتار درمانی به بررسی جامع و عمیق رفتار درمانی به عنوان یک رویکرد مهم در روان‌شناسی می‌پردازد. این کتاب با تشریح تاریخچه و شکل‌گیری رفتار درمانی در ایران و جهان، به مبانی نظری و تاریخی این رویکرد، نقش پیشگامان و نظریه‌پردازان آن، و تعریف و مشخصات رفتار درمانی امروزی می‌پردازد. همچنین، تکنیک‌ها و شیوه‌های مختلف درمانی، تصورات نادرست رایج، مسائل و چالش‌های مربوط به روابط انسانی و بصیرت، و موضوعات بحث‌برانگیز معاصر در رفتار درمانی مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند. در ادامه، کتاب به بررسی نقش نظریه‌های یادگیری و رفتارگرایی، ارتباط بین پژوهش و کارآزمایی بالینی، رفتاردرمانی شناختی، نظریهٔ یادگیری اجتماعی، تلفیق رفتار درمانی و روان‌کاوی، و التقاط‌گرایی تکنیکی در کار بالینی می‌پردازد. مسائل مربوط به پژوهش، آموزش، ضوابط حرفه‌ای، اخلاق و حقوق در رفتار درمانی و همچنین کاربرد آن در مؤسسات و بخش‌های مختلف جامعه و چشم‌انداز آیندهٔ این رویکرد نیز در این کتاب مورد بحث قرار می‌گیرند.

چرا باید کتاب رفتاردرمانی را بخوانیم؟

خواندن کتاب رفتاردرمانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی بالینی و دست‌اندرکاران حوزهٔ بهداشت روان مناسب است. همچنین، می‌تواند برای علاقه‌مندان به آشنایی با رویکردها و تکنیک‌های رفتار درمانی مفید باشد.

بخشی از کتاب رفتاردرمانی

«در رفتاردرمانی چندان ضرورتی برای برقراری ارتباط درمانی اطمینان‌بخش و نیز همکاری بیمار احساس نمی‌شود. مسلّمآ بدون ایجاد ارتباط درمانی لازم، امکان جلب اعتماد بیمار و در نتیجه امکان همکاری بیمار وجود نخواهد داشت. با توجّه به این که در رفتاردرمانی، بیمار خود باید در برنامه‌ریزی درمانی، انجام تکالیف خانگی و قبول مسئولیت، مشارکتی فعّال داشته باشد، برقراری ارتباط‌درمانی، بسیار مهمّ است.

این رفتاردرمان‌گر است که مسئولیت درمان و تعیین هدف‌های درمانی را عهده‌دار است. چنان‌که گفته شد، مسئولیت بین بیمار و درمانگر تقسیم می‌شود. آن‌چه در رفتاردرمانی مهمّ است، تعامل بین طرفین است و نه اثرگذاری صرف و هدایت یک‌جانبه.

بسیاری از شیوه‌های رفتاری دردناک و زیان‌باراند. البتّه این درست است که زمانی از شیوه‌های رغبت‌زدایی (بدآیندی) در درمان برخی اختلال‌های جنسی و الکلیسم استفاده می‌شد. امّا امروزه بیش‌تر راهبُردها و تکنیک‌های رفتاری، طوری طرّاحی می‌شوند که در اجرای آن‌ها بیمار تنش زیادی را متحمّل نشود و اثر آن‌ها در بسیاری از مطالعات، مورد تحقیق قرار گرفته باشد.

رفتاردرمانی عواطف و احساسات را آماج خود قرار نمی‌دهد. کاربُرد تکنیک‌های رفتاردرمانی ابتدا در قلمرو اضطراب، تنش و ترس و هراس که از لحاظ علامتی به هیجان‌ها مربوط می‌شوند، آغاز شد. با توجّه به این‌که منشأ بسیاری از تکنیک‌ها در روان‌شناسی، شرطی‌سازی و یادگیری بود و روان‌شناسان توانسته بودند در این باره، فرمول‌بندی‌های خود را ارایه دهند، شاید این سوء تعبیر ایجاد شده بود که احساسات، نقشی در رفتاردرمانی ندارد. بیان سازوکار، فرایند و اثربخشی یک روش درمانی در چهارچوب یادگیری و شناخت، به معنای ندیده گرفتن احساسات و عواطف نیست»