کتاب انسان اجتماعی

«انسان اجتماعی» نوشته رالف دارندُرف(۲۰۰۹-۱۹۲۹)، جامعه‌شناس آلمانی و جستاری در باب تاریخچه، معنا و نقدِ مقوله نقش اجتماعی است. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «دارندرف از نظریه‌پردازانی به شمار می‌رود که برخلاف ساختارگرایان، و مخصوصا کارکردگرایان، تضاد و تعارض را ذاتی تمامی جوامع و عامل پویایی آنها می‌داند. گروه‌های اخیر از اسپنسر گرفته تا پارسوتر جامعه را نظامی کم و بیش بسته و در حال تعادل دانسته، تعارض‌ها یا تضادهای اجتماعی را عارضی و قابل حل می‌دانند. دارندرف در این زمینه دیدگاه مارکس را نیز به دلیل این که فقط بر تضادهای اقتصادی تکیه می‌کند و تحوّل اجتماعی را فقط در انقلاب یا دگرگونی قهرآمیز می‌شناسد محدود و ایستا تلقی کرده و تعارض‌های اقتصادی را یکی از تعارض‌های اجتماعی می‌داند، خصوصا تعارض‌های مبتنی بر اقتدار و قدرت اجتماعی و یا تعارض‌های ایدئولوژیکی و اعتقادی را در جهت دگرگونی اجتماعی به همان نسبت با اهمیت معرفی می‌کند. وی همچنین تبلور دگرگونی‌های اجتماعی را تنها در انقلاب‌های قهرآمیز نمی‌داند، بلکه تحّولات اجتماعی پیوسته و حتی نامرئی را، که باعث دگرگونی اجتماعی می‌شوند، نتیجه همین تعارضات درونی و ذاتی جامعه دانسته و انقلاب‌ها را فقط یکی از انواع ممکن دگرگونی و تحّول اجتماعی می‌داند. تعارضات اجتماعی در تمامی سطوح مختلف جامعه وجود دارد. در پایین‌ترین سطح آن، تعارض بین نقش‌ها است و سپس تعارض در سطح گروه‌ها، جامعه‌ها و حتی تضادهای فراجامعه‌ای.»