کتاب هیربدستان اوستا و زند

کتاب هیربدستان اوستا و زند را فریناز اطمینان گردآوری و نشر برسم منتشر کرده است. هیربدستان وسیع‌ترین متن بازمانده از دوران پیش از اسلام درمورد تحصیلات مذهبی زرتشتیان است که از زمان ایران باستان به دوران میانه رسیده است.

درباره کتاب هیربدستان اوستا و زند

کتاب هیربدستان اوستا و زند اولین ترجمهٔ فارسی متن هیربدستان و شامل آوانویسی متن اوستا و زند، ترجمهٔ فارسی، ارائهٔ یادداشت‌های موضوعی و واژه‌نامه بسامدی است. نسخهٔ مورد استفاده در این تحقیق دستنویس TD است و در موارد نیاز به نسخهٔ HJ نیز مراجعه شده است.

همهٔ ۲۰ فصل هیربدستان به علاوهٔ ۹۱ فصل نیرنگستان در قالب دو نسخه به ما رسیده است. نسخهٔ هندی HJ و نسخهٔ ایرانی TD که نسخهٔ قدیمی‌تر است به تاریخ حدود ۹۰۰ یزدگردی برمی‌گردد.

متن هیربدستان وسیع‌ترین متن بازمانده از دوران پیش از اسلام درمورد تحصیلات مذهبی زرتشتیان است که از زمان ایران باستان به دوران میانه رسیده است. هیربدستان به همراه نیرنگستان بخشی از هوسپارم نسک را تشکیل می‌دهند. در کتاب هیربدستان شامل بیست فصل، قوانین مذهبی در مورد رفتن به هیربدستان شرح داده شده است و دیدگاه‌های مفسران گوناگون درمورد این قوانین و شرایط مختلف در قسمت زند آورده شده است. مطالعهٔ متن هیربدستان به روشن‌تر شدن قوانین مربوط به تحصیلات مذهبی، مسایل متعدد درمورد زنان، انواعی از گناهان و مجازات آنها کمک می‌کند.

خواندن کتاب هیربدستان اوستا و زند را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران و دوستداران زبان و فرهنگ باستان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب هیربدستان اوستا و زند

برای یافتن منشأ و مأخذ هیربدستان و نیرنگستان باید از دینکرد شروع کرد. دینکرد مجموعه‌ای برگزیده از دانش‌های شناخته‌شده تا سده سوم هجری قمری است، اعم از آنچه در اوستای کهن وجود داشته تا آنها که در دوره‌های ایرانی میانه بوده است. دومناش این کتاب را دانشنامه مزدیسنا می‌داند و ماتسوخ دینکرد را مرجعی برای تحقیق در تاریخ و سیر تکاملی حقوق زرتشتی می‌داند. این کتاب در اصل شامل ۹ کتاب بوده که کتاب‌های یک، دو و نیز بخشی از جلد سوم آن از بین رفته است.

پژوهندگان، نویسنده یا مولف آن را آذر فرنبغ فرخزادان که موبدان موبد و پیشوای زرتشتیان در سده سوم هجری است می‌دانند. بازنویسی و ویرایش این کتاب ارزشمند در سده چهارم هجری (دهم میلادی) به وسیله آذرباد امیدان صورت گرفت.

دو کتاب اول و دوم بخشی از کتاب سوم از بین رفته است. همین بازمانده کتاب سوم نشان می‌دهد که این کتاب بیشتری حجم را داشته است، مطالب این کتاب درباره ثنویت، مقابله با ادیان و مذاهب دیگر، مباحث اخلاقی و فلسفه، کیهان شناختی واسطوره، پدیده‌های طبیعی و موضوعات دیگر است. کتاب چهارم از لحاظ کوچک‌ترین کتاب دینکرد بوده و بیشتر مطالب آن فلسفی است. همچنین درباره چگونگی خلقت، پادشاهان از داریوش سوم، بلاش اشکانی و شاهان ساسانی تا خسرو انوشیروان و خویشکاری گیتی و طبقات چهارگانه مردمان و سه اصلا اخلاقی دین زرتشتی است.