کتاب ۲۰+۵ شاعر، ۵+۲۰ نقد (دفتر دوم)

۲۰+۵ شاعر، ۵+۲۰ نقد (دفتر دوم) اثر محمدتقی قشقایی است و نشر نظری آن را منتشر کرده است. این کتاب شعر شاعران امروز را به نقد کشیده است.

درباره کتاب ۲۰+۵ شاعر، ۵+۲۰ نقد (دفتر دوم)

قشقایی در این کتاب به صورت مطالعه موردی به بررسی اجمالی اشعار شاعران معاصر پرداخته است. این کتاب دومین جلد از مجموعه نقدهای قشقایی است که پیش از این به صورت پراکنده در روزنامه‌ها، مجلات ادبی و اینترنت منتشر شده بود.

در مورد نقد آثار ادبی و هنری کتاب‌های زیادی از ابتدای شکل‌گیری جریان‌های ادبی و هنری در جهان تا کنون انتشار یافته است و هرکدام از منظرهای متفاوتی به این مباحث یعنی چرایی نقد و شرایط نقد و تعاریف متفاوت آن پرداخته‌اند.

آن‌چه از نظر نگارندهٔ این دفتر که مجموعه دوم از این سری است، مورد نظر است این مفهوم است که خود نقد نیز همانند یک اثر ادبی دارای شرایط خاصی برای ارائه است. به عبارت دیگر نقد نیز اگر دارای شرایط و امکان بروز همانند آنچه که شعر یا هنرهای دیگر با خود همراه دارند، باشد، همانند خود آثار هنری می‌تواند به سیراب‌شدن از زیبایی هنر و لذت‌بردن از آنها کمک واقعی کند.

در شرایط کنونی که ادبیات و خاصه شعر به سرعت تحت تاثیر تکنولوژی‌های امروزی، محیط مجازی و اینترنت و نهایتا زندگی ماشینی قرار گرفته است نیاز است که هرازگاهی آثاری از شاعران هم روزگار ما نیز به بررسی و تحلیل کشیده شود که این دفتر شاید بخش کوچکی از این اقیانوس البته خروشان باشد.

این قلم سعی بر آن دارد که به صورت مطالعه موردی (Case Study) به خوانش آثار بپردازد و بررسی اجمالی را با رویکرد به همان اثر البته کمی متفاوت تر از رویکردهای معمول ارائه نماید و این دفتر دومین دفتر از نقد و بررسی آثار است که به صورت مجلد از این قلم به صورت یکجا منتشر می‌شود. البته سابقا بعضی از این بررسی‌ها در نشریات، روزنامه‌ها، مجلات ادبی و محیط اینترنت نیز به صورت جدا و خلاصه، طبقه‌بندی شده و ادامه‌دار از این قلم انتشار یافته است.

سعی شده که بررسی‌ها بیشتر به آثار شاعران کمتر شناخته شده و جوان‌تر اختصاص یابد و البته در این مسیر چند شاعر نام‌آشناتر نیز آثارشان طرح موضوع شده است.

نکته اساسی‌تر در مورد نقدهای طرح‌شده در این دفتر این است که با در نظر گرفتن شعر مورد نقد یکی دو موضوع و در بعضی مواقع سه موضوع را نگارنده به بحث کشانده است تا با این روش هم از کلی‌گویی‌های معمول در مورد آثار خود داری شود و نیز احتمالا بعضی موارد و اصطلاحات ادبی باز طرح شود.   

خواندن کتاب ۲۰+۵ شاعر، ۵+۲۰ نقد (دفتر دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

پژوهشگران و علاقه‌مندان به پژوهش‌ها و نقدهای ادبی به ویژه نقد شعر معاصر را به خواندن این کتاب دعوت می‌کنیم.

  بخشی از کتاب ۲۰+۵ شاعر، ۵+۲۰ نقد (دفتر دوم)

  در شعر آن زمان که تخیل، موسیقی، آرایش واژگانی و... نهایتا همه اجزا کنار هم قرار می‌گیرند تا لذتی را به مخاطب عرضه نمایند صرف‌نظر از اینکه اندیشه جاری در شعر به چه نحوي ارائه‌ شده باشد، کلمات نقشی کلیدی دارند. کلمات اگر از یک خانواده باشند می‌توانند فضای ذهنی منظمی پدید بیاورند، حال اگر این تجسم ذهنی از واژه‌های همراه با موارد و کلماتی باشد که عینی باشند و تجربه پذیر می‌تواند صمیمیتی باورپذیر را انتقال دهد.

البته این داستان طرف دیگری نیز دارد که اگر در چیدمان کلمات عینی و معمولی، شاعر با وسواس و دقت عمل نکند شعر به مرز معمولی بودن (غیر شعری شدن زبان) سوق پیدا می‌کند.

در این شعر عناصری که به استخدام در آمده‌اند یعنی لوازم خیاطیِ سوزن، قیچی، نخ، قرقره... بسیار عینی و قابل باور هستند. چه بسا که این‌ها از زبان و دهان یک زن شاعرخارج شده است:

"خورشید را می‌برم

به شبی که ماه‌ها

بی ماه مانده

به جعبه شکلات

که تب قرقره‌ها و درد سوزن‌ها را/ در دل نهفته است..."