کتاب سرزندگی تحصیلی

کتاب سرزندگی تحصیلی نوشتهٔ علی فضلی در انتشارات نوروزی به چاپ رسیده است. سرزندگی تحصیلی یکی از شاخص‌های مهم در یادگیری موفق و ثمربخش است که باعث بروز توانایی‌ها و پیشرفت‌های علمی می‌شود. سرزندگی به‌عنوان یکی از مؤلفه‎‌های اصلی سرمایه روان‌شناختی باعث افزایش توان روانی افراد برای برقراری انسجام و سازگاری در زندگی خانوادگی و تحصیلی و یافتن معنا و هدف می‌شود. به معنای دیگر سرمایه روان‎‌شناختی با افزایش سطح توانمندی روانی افراد، آن‌ها را از لحاظ بهزیستی معنوی در موقعیت مطلوب‌تری قرار می‌دهد و باعث سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان و دانشجویان می‎‌شود و به آنان در یافتن هدف و معنای تحصیل کمک شایانی می‎‌کند.

درباره کتاب سرزندگی تحصیلی

در دوران تحصیل چالش‌های تحصیلی زیادی وجود دارد که نیازمند توجه، تأمل و تفکر هستند و این چالش‌ها حقیقت پایدار زندگی تحصیلی دانش‌آموزان و دانشجویان هستند و افراد دارای سرزندگی تحصیلی برای حل این چالش‎‌ها از خود مقاومت بیشتری نشان می‌دهند، در حل آن‌ها توجه و تأمل بیشتری دارند و احتمالاً موفق‌تر هستند که این عوامل باعث بهبود عملکرد تحصیلی آن‌ها نیز می‌شود. بی‌علاقگی، خستگی و فرسودگی تحصیلی (به‌عنوان نقطه مقابل سرزندگی تحصیلی) رابطه معکوسی با عملکرد تحصیلی دانش‎‌آموزان دارد؛ بنابراین مطالعه پیشایندها و عوامل مؤثر بر سرزندگی تحصیلی از اهمیت زیادی برخوردار است. 

سرزندگی تحصیلی به صورت توانایی دانش‎‌آموزان برای موفقیت در مواجهه با مشکلات و چالش‎‌های تحصیلی که در مسیر زندگی تحصیلی معمول هستند گفته می‎‌شود. مارتین و مارش براساس مدل‎‌ها و مبانی نظری تاب‎‌آوری، به تدوین نظریه‌ای در مورد سرزندگی پرداختند. آنان به پیشایندها و پیامدهای سرزندگی تحصیلی اشاره کردند و با مقایسه این مفهوم با تاب‎‌آوری تحصیلی به معرفی عوامل روان‎شناختی، مدرسه‎‌ای، خانوادگی و همسالان به‌عنوان پیشایندهای سرزندگی تحصیلی پرداختند. مطابق این صاحب‎‌نظران، ویژگی‌های شخصیتی، هیجانات، انگیزش، باورهای خودکارآمدی و خودگردانی تحصیلی از جمله عوامل روان‎‌شناختی پیش‎‌بینی کننده‌ٔ سرزندگی تحصیلی هستند. عوامل مربوط به خانواده شامل حمایت‎‌های خانواده و مواردی از این قبیل می‎‌شود. عوامل مدرسه‌‎ای به ساختار کلاس، جو مدرسه، کیفیت گذران وقت در کلاس، نگرش مثبت به کلاس و مشارکت در مدرسه اشاره دارد.

کتاب سرزندگی تحصیلی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

مطالعهٔ این کتاب به معلمان، مسئولین مدارس و سایر افراد فعال در حوزهٔ آموزش و پرورش پیشنهاد می شود.

بخشی از کتاب سرزندگی تحصیلی

رسالت اصلی نظام تعلیم‌وتربیت ایجاد بستری مناسب برای شناسایی استعدادهای دانش‌آموزان، کمک در جهت بروز آنها و شکوفایی استعدادها باتوجه‌به تفاوت‎های فردی است. توجه به عوامل مؤثر بر عملکرد تحصیلی سال‎هاست که موردتوجه متخصصان آموزش‌وپرورش و نظام آموزشی عالی قرار گرفته است. ازآنجایی‌که دانش‎آموزان و دانشجویان به‌عنوان رکن اساسی نظام آموزشی، در دستیابی به اهداف نظام آموزشی نقش و جایگاه ویژه‎ای دارند، توجه به این قشر از جامعه از لحاظ آموزشی و تربیتی، موجب باروری و شکوفایی هرچه بیشتر نظام آموزشی و تربیتی می‎شود.

یکی از گرایش‌های بدیع روان‌شناسی که در اواخر سدهٔ بیستم میلادی پا به عرصهٔ وجود نهاده و افق تازه‎ای را پیش روی صاحب‌نظران و پژوهشگران باز کرده است، روان‌شناسی مثبت‌نگر است. از جمله سازه‌‎های کلیدی در این زمینه که باید به آن توجه شود، سرزندگی تحصیلی است. سرزندگی تحصیلی منعکس‌کنندهٔ مفهوم تاب‌آوری در زمینه تحصیلی و حوزه کلی روان‌شناسی مثبت‌نگر است. به‌طورکلی حس درونی سرزندگی، شاخص معنادار سلامت ذهنی است. سرزندگی تحصیلی به پاسخ مثبت، سازنده و انطباقی به انواع چالش‌ها و موانعی که در عرصه مداوم و جاری تحصیلی، تجربه می‌شود، اشاره می‌کند.