کتاب تحلیل گفتمان، آگونیسم و مصالحه سیاسی

کتاب الکترونیکی «تحلیل گفتمان، آگونیسم و مصالحه سیاسی» نوشتهٔ محمد رضاپور قوشچی در انتشارات حکمت و عرفان چاپ شده است. مصالحه سیاسی اوج سیاست یا ظرفیت بالای یک نظام سیاسی را به نمایش می‌گذارد و هرچقدر ظرفیت یک نظام سیاسی در حوزه مصالحه افزایش یابد و این منش سیاسی به یک امر نهادمند تبدیل گردد، درآن صورت می‌توان انتظار داشت که آن جامعه به لحاظ سیاسی توسعه یافته و به درجه بالایی از بلوغ سیاسی دست یافته است.

درباره کتاب تحلیل گفتمان، آگونیسم و مصالحه سیاسی

در جامعه‌ای همچون ایران که تمایلات، منافع و سلایق مختلف بر آن حاکم است اگر گروه‌های سیاسی به‌جای سازش و وفاق در پی نفی و طرد یکدیگر باشند برای آن جامعه نمی‌توان آینده روشنی متصور شد. اما با ایجاد بستر لازم برای مصالحه و فرهنگ‌سازی در این مورد، ضمن جلوگیری از اتلاف ظرفیت‌های جامعه در ابعاد مختلف، آرامش، وفاق و انسجام در جامعه حاکم می‌شود. مصالحه به واژه‌هایی مثل صلح، مصلحت و صلاح نزدیک بوده و در ادبیات‌سیاسی به مفهوم آشتی، سازش و تفاهم سیاسی به کار رفته است. در مقابل مصالحه، واژه‌هایی مثل مجادله، مشاجره، مخاصمه، منازعه، عصبیت و مناقشه سیاسی وجود دارد که در نهایت می‌تواند به تنش و جنگ منجر گردد. سازش و آشتی در فرهنگ سیاسی ما بار منفی پیدا کرده است. این واژگان در ناخودآگاه جمعی جامعه ما به گونه‌ای مفهوم‌بندی شده‌اند که قبل از کاربرد، محکوم به شکست می‌شوند چرا که مصالحه و سازش نوعی تسلیم بدون قید و شرط در برابر رقیب سیاسی تلقی و به هرگونه ندای سازش و مصالحه انگ و برچسب خیانت زده می‌شود. اما مصالحه سیاسی به عنوان یک کنشگری سیاسی به معنی انفعال و وادادگی نیست. با توجه به این‌که مصالحه‌سیاسی نافی هویت‌های سیاسی نیست، لذا در مصالحه سیاسی می‌توان ضمن حفظ اصول و ارزش‌ها به تفاهم و سازش رسید. 

کتاب تحلیل گفتمان، آگونیسم و مصالحه سیاسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به علوم سیاسی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب تحلیل گفتمان، آگونیسم و مصالحه سیاسی

اعتدال‌گرایی (میانه‌روی) و پرهیز از رادیکالیزم از شاخصه‌های مهم مصالحه سیاسی به حساب می‌آید که در مبانی اعتقادی ما نیز به آن تاکید زیادی شده است. میانه‌روی و نرمش در تداوم عقلانیت سیاسی است و مهم‌ترین وجه آن، تقابل با افراطی‌گری و رادیکالیسم می‌باشد. از طریق میانه‌روی و با بهره‌گیری از مهارت‌های سیاسی از جمله مذاکره و گفت‌وگو و با دادن تضمین و اطمینان به گروه‌های تندرو و افراطی می‌توان به یک توافق و اجماع نزدیک شد. حفظ میانه‌روی و اعتدال می‌تواند، ائتلاف و اجماع میان گروه‌های مخالف را نه به صورت حداکثری بلکه به صورت نسبی فراهم سازد.

شجاعت شاخصه دیگری برای مصالحه سیاسی است. در فرهنگ سیاسی ما مصالحه سیاسی همواره برای طراحان آن مخاطرات و هزینه‌های سنگینی را در پی داشته است. افرادی که ندای مصالحه سر می‌دهند در فرهنگ سیاسی ما همواره متهم به خیانت، سازش‌کاری و نداشتن شجاعت می‌شوند. باید به این مسئله توجه نمود که شجاعت در عرصه سیاسی محدود به اقدامات متهورانه، واکنش‌های تند و یا ایستادگی در مقابل ظلم و بی‌عدالتی به هر نحو ممکن نیست بلکه مصالحه شامل گزینشی مبتنی بر عقلانیت برای رسیدن به بهترین تصمیم در راستای تامین منافع جمعی را نیز می‌شود.

برخی از اندیشمندان به مصالحه از زاویه اخلاقی نگریسته و بر این باورند که مصالحه نوعی فضیلت اخلاقی است. در این ارتباط جان رالز معتقد است عدالت از معبر مصالحه می‌گذرد. در برداشت کالین مورفی مصالحه سیاسی فرآیند پیچیده‌ای است که مجموعه‌ای از قواعد مربوط به احترام متقابل نسبت به قانون و حقوق شهرندان را شامل می‌شود. مصالحه سیاسی بر پایه حفظ منافع طرفین طراحی شده و به همین دلیل در فرایند مصالحه ما شاهد بازی با حاصل جمع صفر نیستیم که در آن یک طرف برنده و طرف دیگر بازنده باشد. در فرایند مصالحه کنشگران طوری رفتار می‌کنند که منافع طرفین مدنظر قرار گرفته و منجر به بازی برد- برد شود.