کتاب سلامت زاغه از سلول تا خیابان

کتاب سلامت زاغه از سلول تا خیابان نوشتهٔ جیسون کوربورن و لی رایلی با ترجمهٔ علی (هژیر) خالندی در انتشارات همشهری به چاپ رسیده است. برخی وجود زاغه‌های شهری را طبیعی و اجتناب‌ناپذیر می‌دانند. به نظر آن‌ها، وقتی روستاییان فقیر به شهرها کوچ می‌کنند، به دنبال اسکان در خانه‌های ارزان قیمتی هستند که نزدیک محل کارشان باشد. بااین‌وجود بسیاری از زاغه‌های شهری در اکناف جهان، محصول نبود رشد اقتصادی شهرها بوده‌اند. 

درباره سلامت زاغه از سلول تا خیابان

هدف این کتاب نه سرشاخ شدن با تمامی این نیروهایی بوده که موجب ایجاد و تداوم زاغه‌های شهری بوده‌اند، بلکه شناسایی حقوق انسانی فقرای شهری (تا به‌واسطهٔ بهره‌مندی از آن‌ها بتوانند در مسیر زندگی سالم گام بردارند) و همچنین ارائهٔ راهکارهایی برای نیل به این هدف است. علی (هژیر) خالندی، مترجم این کتاب، پژوهشگر و مترجم مهابادی، دانش‌آموخته مقطع دکتری در رشته فلسفه سیاسی از دانشگاه تربیت‌مدرس است.

ما نه از اصطلاح «زاغه» (و همچنین شرایط زیستی زاغه‌نشین‌ها) تعبیری احساسی داشته‌ایم، نه فقرا را بابت فقرشان سرزنش کرده‌ایم و نه زاغه‌ها را مسئول «ساختن» مردم ناسالم دانسته‌ایم. ما نیروهای خارج از دسترس فقرای شهری را مسئول ایجاد و تداوم زاغه‌ها می‌دانیم؛ نیروهایی چون رویکردهای ضد شهری دولت‌های ملی، خودداری دولت‌ها از پرداختن به مسائل پیچیده‌ی مربوط به فقر شهری، فساد سیاسی که نفع آن در وجود فقر شهری است و اقتصاد نولیبرال جهانی که موجب تضعیف خدمات دولتی شده و یا این‌که آن‌ها را خصوصی‌سازی کرده است. 

کتاب سلامت زاغه از سلول تا خیابان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای پژوهشگران در رشته‌های جامعه‌شناسی، برنامه‌ریزی شهری، علوم سیاسی و اقتصاد و کسانی که در حوزه‌های مرتبط فعالیت می‌کنند، مناسب خواهد بود. 

بخشی از کتاب سلامت زاغه از سلول تا خیابان

زاغه‌ها هم در شهرهایی با اقتصاد در حال افول و هم در شهرهایی با اقتصاد نوظهور، رشد می‌کنند. به طریق مشابه، هستند دیگرانی که زاغه‌نشینی را یکی از مراحل توسعه می‌دانند. بنا بر نظریهٔ اخیر، هرگاه وضعیت اقتصادی شهرها بهتر شود، زاغه‌نشینان از زاغه‌هایشان به در می‌آیند و به دیگر نواحی‌ای که بهداشتی‌ترش می‌دانند، می‌روند. اما با این اوصاف، اجماع اقتصادی - اجتماعی‌ای در سطح بین‌المللی، برای بهبود وضعیت فقرای شهری و زاغه‌نشینان، وجود ندارد. وضعیت زاغه‌ها، همچنان که ما در جای‌جای این کتاب بر آن تأکید خواهیم گذارد، اساساً متأثر از سرمایه‌گذاری ناکافی نهادها در بخش‌های مسکن، زیرساخت‌ها و خدمات زیستی فقرای شهری است، و از همین روی هم نباید آن را پیامد ناگزیر رشد شهرنشینی بدانیم. از سوی دیگر فهم اینکه چگونه نهادهای بهداشت عمومی، توسعهٔ شهری و سایر بخش‌های سیاست‌گذاری، موجب توسعه‌نیافتگی شهرها شده و زاغه‌نشینی را در پی داشته‌اند، مستلزم اتخاذ نگرشی رادیکال به تاریخ استعمار، «صدور» تصمیمات برنامه‌ریزی شهری از شمال به جنوب و ظهور دیدگاه ضد شهری در توسعهٔ بین‌المللی است.