کتاب منشآت قائم مقام فراهانی

کتاب منشآت قائم مقام فراهانی را سید بدرالدین یغمایی گردآوری کرده است. این کتاب منشآت اثر ارزشمند یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین افراد ایران است.

درباره کتاب منشآت قائم مقام فراهانی

کتاب منشآت قائم‌مقام فراهانی نه‌تنها اثری ادبی با نثری جاندار است، بلکه یادآور یکی از دوره‌های غم‌بارِ تاریخ این سرزمین تواند بود. زندگی پر رنج و قتلِ فاجعه‌بار صاحبِ این اثر، میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی است. 

قائم‌مقام فراهانی از جمله آن بزرگ‌مردانِ عرصه سیاست و ادب بود که در سیطره دو سلطان خودکامه و بی‌کفایت، فتحعلی‌شاه و محمدشاه، در دوره‌هایی نسبتآ طولانی و با حوادثی بسیار مخاطره‌آمیز، توانست نقشی تاریخی و اثرگذار ایفا کند که اوج آن جنگ‌های ایران و روس بود و سپس دشواری‌های جانفرسای مصالحه با امپراتوری فاتح و نیز پیامدهای جنگ همچون قتل گریبایدوف. 

این کتاب در ابتداب ه زندگینامه قائم مقام فراهانی پرداخته و پس از آن متن کتاب را آورده است. 

خواندن کتاب منشآت قائم مقام فراهانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به تاریخ ایران پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از کتاب منشآت قائم مقام فراهانی

گویند قائم مقام راضی نبود سلطنت به محمد میرزا برسد؛ چه او را لایق این مقام نمی‌دانست و بعلاوه از صفت خونخواری او اندیشه داشت، از این‌رو به نائب‌السلطنه گفت: «بهتر این است که دیگری از اولاد خود را ولیعهد نمائید». نایب‌السلطنه نپذیرفت. قائم مقام مجبور شد آنچه در دل دارد بگوید. گفت: «بر من معلوم شده است که محمد میرزا مرا خواهد کشت و کسی قاتل خود را نمی‌پروراند». نایب‌السلطنه، قائم مقام را به امام هشتم (ع) قسم داد که از این بدگمانی درباره محمد میرزا در گذرد و به محمد میرزا امر کرد به اتفاق قائم مقام به حرم مطهر حضرت رضا (ع) بروند و قسم یاد نمایند که محمد میرزا خون قائم مقام را نریزد و تیغ را بر وی حرام کند؛ قائم مقام هم قسم یاد کند که به محمد میرزا خیانت نکند و در خدمتگزاری به وی کوتاهی ننماید. تحلیف مزبور از دو طرف بجای آمد و عباس میرزا دست محمد میرزا را در دست قائم مقام گذارد و گفت: «حالا دیگر آسوده خاطر خواهم مرد».

قائم مقام و محمد میرزا به اردوگاه هرات بازگشتند و به کار فتح هرات مشغول بودند که شب دهم ماه جمادی‌الثانی سال ۱۲۴۹ (ه.ق) نایب‌السلطنه، در مشهد وفات یافت.

قائم مقام به محض شنیدن خبر وفات نایب‌السلطنه، با هراتیان از در صلح در آمد و اردو را بی‌آنکه هیچ آسیب ببیند به مشهد رسانید و از یک طرف به اتمام کار صلح پرداخت و از طرف دیگر برای استحکام اساس ولیعهدی محمد میرزا باب مکاتبه را با دربار طهران گشود و آرام نگرفت تا این کار به انجام رسید.

قائم مقام در ماه صفر ۱۲۵۰ (ه.ق) به اتفاق محمد میرزا، از خراسان به طهران رفت و مراسم ولیعهدی در مجلس جشنی که در باغ نگارستان برپا شد، بجای آمد. زان پس هر دو روانه آذربایجان شدند. محمد میرزا به جای پدر، ولیعهد نایب‌السلطنه و والی آذربایجان شد. میرزا محمد، خلف میرزا ابوالقاسم قائم مقام، که به سرحد رشد و کمال رسیده و برای خدمات دولتی لیاقت یافته بود، وزیر شخصی او گشت. قائم مقام فوق مقام هر دو مرجع کل امور آذربایجان، بلکه مرجع حقیقی کل امور ایران شد.