کتاب هویت و الگو

هویت و الگو، درنگی در هویت ایران امروز و الگوی اسلامی - بومی تمدن سازی  اثری از محمدصادق کوشکی است که در دفتر نشر معارف به چاپ رسیده است.

دفتر نشر معارف وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‏‌ها، در سال ۱۳۷۶ تأسیس شد و در سال ۱۳۷۹ به صورت رسمی آغاز به کار کرد. این انتشارات تلاش می‌کند از دریچه اسلام ناب به بازخوانى، بررسى، نقد و تولید اندیشه در عرصه‌هاى مختلف بپردازد.

از جمله این فعالیت‏‌ها می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان به چاپ بیش از ۱۱۰۰عنوان کتاب در زمینه دروس معارف اسلامى دانشگاه‌ها، اندیشه‏‌های امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبرى، پرسش‌ها و پاسخ‌هاى دانشجویى، معارف قرآن و اهل‏ بیت (ع)، دین‌پژوهى، اخلاق و عرفان، انقلاب اسلامى و تاریخ معاصر، مسائل جهان اسلام، غرب‏‌شناسی، شبهات فکری و عقیدتی، مسایل تاریخی و فلسفی، علوم انسانی، مسائل تربیتى، زن، خانواده و نقد فمینیسم و… اشاره کرد.

نشر معارف اخیراً نیز گام‌‏هایی در حوزه ادبیات داستانی برداشته است. این انتشارات با راه ‏اندازی ۳۰ مرکز فروشگاهی با عنوان تجاری «پاتوق کتاب» و همچنین برگزاری ۱۲ دوره مسابقات کتابخوانی «پویش روشنا» در سطح ملی، توانسته است گام‏‌های مفید و موثری در توزیع و ترویج کتابخوانی کشور بردارد.

آنچه این روزها بیش از هرچیز دغدغه نسل انقلابی است آشنایی جوانان و دانشجویان با حقیقت دین و معارف اسلام است، انتشارات در این زمینه پیشرو است و تلاش دارد پاسخی علمی و دینی برای تمام سوالات این نسل داشته باشد.

 درباره کتاب هویت و الگو؛ درنگی در هویت ایران امروز و الگوی اسلامی - بومی تمدن‌سازی

چرا وضع جامعه ما مطلوب نیست؟ آیا جامعه ایرانی همیشه به شیوه کنونی روزگار گذرانیده یا اینکه در دوران معاصر کیفیت خود را از دست داده است؟

کتاب حاضر تلاشی است در مسیر یافتن پاسخ به سئوالات بسیار رایج فوق. از آنجا که یافتن پاسخ پرس شهایی از این دست، جز با طرح مباحث اساسی چون تمدن‌سازی، هویت و الگوهای تمدن سازی ممکن نیست، لذا در این اثر سعی شده است تا ضمن طرح مفاهیم و مباحثی چون توسعه، هویت، الگوی پیشرفت، الگوی تمدن سازی و... نسبت این مفاهیم و پدیده انقلاب اسلامی نیز روشن شود.

 نویسنده در بخش اول کتاب به بازنگری در مفهمو الگوی اسلامی- ایرانی پرداخته است. در بخش دوم مؤلفه‌های هویت ایرانی در الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت بررسی شده است و در بخش سوم  انقلاب اسلامی و تأثیر آن بر تحول هویت فرهنگی مد نظر نویسنده بوده است.

 خواندن کتاب هویت و الگو؛ درنگی در هویت ایران امروز و الگوی اسلامی - بومی تمدن‌سازی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به کتاب‌های جامعه‌شناسی و سبک زندگی اسلامی مخاطبان این کتاب اند.

 بخشی از کتاب هویت و الگو؛ درنگی در هویت ایران امروز و الگوی اسلامی - بومی تمدن‌سازی

گفتیم که انسان ایرانی بعد از صفویه، انسانی فاقد تفکر، تعقل و غلبه احساس بر تصمیم‌ها و رفتارها، عدم روحیه جمع‌نگری و فردیت‌گرایی در جامعه، قضا و قدرگرایی و خرافی‌گرایی بود و درون‌گرایی ابهام‌آمیز، رازآلود و غیراستاندارد داشت که به عدم صراحت و شفافیت منجر می‌شد و قهرمان‌پرستی‌های کاذب، چاپلوسی، تملق و مسائل منفی دیگری که باعث به وجود آمدن یک هویت منفی در جامعه شده بود. در این میان پدیده‌ای به نام «انقلاب اسلامی» توسط همین مردم شکل گرفت. نگاه انقلاب اسلامی به مقوله مؤلفه‌های هویتی این است که آیا اصلاً باید در هویت موجود، تغییری ایجاد بشود یا خیر و اگر باید هویت جدید مطلوبی وجود آید، این هویت چیست و چه سرنوشتی پیدا کرده است. برخی‌ها انقلاب اسلامی را تحول سیاسی صرف ارزیابی کرده‌اند. آنها کسانی هستند که اعتقاد دارند انقلاب اسلامی در بهمن سال ۵۷ به پیروزی رسیده و تمام شده است. از نظر این گروه، وظیفه انقلاب اسلامی فقط تغییر در نظام حاکمیت سیاسی است و تکلیف دیگری به عهده آن نیست. اگر این نظریه درست باشد، پس انقلاب ما کار ویژه‌ها و اهداف خود را به دست آورده و پس از آن نمی‌بایست هیچ تحول جدی در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی صورت بگیرد. اگر به دیدگاه‌های بنیان‌گذار انقلاب و نیر دیگر چهره‌های شاخص فکری انقلاب، مثل شهیدان بهشتی، مطهری و... مراجعه کنیم، در می‌یابیم تعبیر آنها از انقلاب اسلامی در مرحله و گام اول، تغییر در نظام سیاسی است؛ یعنی انقلاب اسلامی یک پروژه چند مرحله‌ای است که اولین گام در آن، تغییر در نظام سیاسی است و گام مهم و اصلی آن، تغییر در بافت فرهنگی و هویت انسان ایرانی است. حضرت امام خمینی (ره) در سال ۵۸، خطاب به برخی از دیدارکنندگان خود فرمودند که این همه نگویید حکومت اسلامی، کشور ما هنوز اسلامی نشده، ما باید یک تمدن دینی بسازیم. ایشان آنچه را که در بهمن ماه سال ۵۷ رخ داده بود، تنها حذف یک گزینه نامطلوب از کشور می‌دانستند؛ یعنی حذف ساختار سیاسی قبل از انقلاب و هدف اصلی انقلاب را بعد از بنای یک حکومت اسلامی، برپایی یک تمدن دینی می‌دانستند. وقتی از دگرگونی تمدن صحبت می‌شود، مفهوم انقلاب تداعی می‌گردد؛ یعنی یک دگرگونی همه جانبه. به فرموده ایشان در حوزه انقلاب اسلامی باید تمدن‌سازی بشود و در همه عرصه‌های زندگی بشر، تحول عمیقی صورت بپذیرد. امروزه می‌بینیم با توجه به اینکه اصلی‌ترین هدف انقلاب، به تعبیر حضرت امام (ره)، همین مسأله بوده، اما این تحول در عرصه فرهنگ و هویت رخ نداده است. انقلاب اسلامی سعی کرده بتواند یک هویت از انسان جدید به جهان ارائه دهد. او توانسته با ارائه این تعریف در بین بخشی از مردم مقبولیت پیدا کند و پذیرفته شود.

مکتبی که به دنبال نظریه‌پردازی سیاسی می‌رود، نظریه‌پردازی خود را مبتنی بر ایجاد یک نظام سیاسی جدید تعریف می‌کند؛ خواه این مکتب اسلام باشد، خواه مارکسیسم و...