کتاب نرم و نازک: ماده نرم، پژوهش، آموزش

«نرم و نازک: ماده نرم، پژوهش، آموزش» نوشته پیر ژیل دوژن (۲۰۰۷-۱۹۳۲) و ژاک بادوز، فیزیکدانان فرانسوی هستند. پیر ژیل دوژن که برنده نوبل فیزیک است در این کتاب مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و نشست‌های علمی‌اش در دبیرستان‌های فرانسه را گردآورده است و در آن مفاهیم فیزیک را به زبان ساده بیان کرده است. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «بروکا در شرایط سختی کار می‌کرد. موقعی که در دانشگاه درس می‌خواند و روی پایان نامه‌اش کار می‌کرد، برای امرار معاش در دفتر ملی هواشناسی نیز مشغول کار بود. او هر شب نقشه‌های هواشناسی را، از همان نوعی که در تلویزیون می‌بینیم، تهیه می‌کرد. بروکا هر صبح دیر وقت، کمی خسته و ژولیده اما خلاق و باانگیزه، سر و کله‌اش پیدا می‌شد. به بروکا گفته بودند «باید ویفرهایی تهیه کنی که سطح‌شان تقریبا بی‌عیب و نقص باشد.» امروزه یک پژوهش‌گر جوان احتمالاً جواب می‌دهد که «این واکنش نسبت به آلاینده‌ها، بخار آب، و غبار بسیار حساس است. من یک اتاق تمیز لازم دارم.» («اتاق تمیز» فضای تقریبا عاری از غبار است که هوا در آن کنترل می‌شود و اشخاص فقط با پوشیدن ماسک به آن وارد می‌شوند. چنین امکاناتی حدود ۵۰ هزار دلار هزینه دارد!) بروکا درباره مسئله خوب فکر کرد و در مدت چند سال، چندین و چند راه را امتحان کرد. اما بالاخره به جای درخواست یک اتاق تمیز، پیشنهاد کرد آزمایش‌ها در حیاط آزمایشگاه و صبح روزهای آفتابی زمستانی انجام شوند. هدف بروکا بهره‌برداری از شرایطی بود که هواشناسان با آن کاملاً آشنایند: نبود بخار آب در هوا. بروکا فقط و فقط با همین ترفند ساده توانست بی‌عیب‌ترین لایه‌ای را که تا زمان (۱۹۹۰) جامعه علمی بین‌المللی دیده بود، فراهم کند.»