کتاب سبک شناسی نظم و نثر فارسی

کتاب سبک شناسی نظم و نثر فارسی اثری از سیاوش مرشدی است که در نشر بید به چاپ رسیده است.

انتشارات بید از سال ۱۳۹۷ با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت خود را به عنوان ناشر عمومی آغاز کرده است و در حوزه‌هایی چون ادبیات، علوم اجتماعی، علوم سیاسی، حقوق، اقتصاد، مدیریت، دین، فلسفه، تاریخ،‌ روان‌شناسی، علوم طبیعی و هنر اقدام به نشر و چاپ کتاب نموده است.

نشر بید کار خود را با نویسندگان، شاعران و مترجمان توانمند و جوان اما گمنام شروع کرده است و هدفش کشف استعدادهای بالقوه‌ ادبی، هنری و علمی و پرورش استعدادهایی است که در دنیای نشر امروز مجال دیده شدن نداشته‌اند. درهای این انتشارات به روی جوانان صاحب اندیشه، شاعران توانمند، نویسندگان نوقلم و مترجمان با استعداد باز است.

نشر بید از سال ۱۳۹۷ تا کنون بیش از ۳۰۰ عنوان کتاب از نویسندگان جوان و بااستعداد منتشر کرده است. 

درباره کتاب سبک شناسی نظم و نثر فارسی

کتاب سبک شناسی نظم و نثر فارسی با توجه به وجود چهار واحد درسی در کارشناسی ارشد رشته ی زبان و ادبیات فارسی به صورت مجزا، و 2 واحد دانشگاهی در کارشناسی ارشد همین رشته - به صورت جبرانی - تالیف یافته است، از سوی دیگر دانش «سبک شناسی» یکی از کلیدی ترین ابزار برای تحلیل آثار ادبی از جمله آثار گران سنگ ادبیات فارسی است که خروجی آن می تواند در بخش پایان نامه ها و مقالات تجلی یابد. 

دکتر سیاوش مرشدی ـ عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان، مرکز گمیشان – با توجه به لزوم پرداختن این مسئله، پس از تعریف واژگان کلیدی هم چون: سبک، نظم و نثر، به تحلیل آثار ادبیات فارسی از سرآغاز ادبیات فارسی پس از اسلام تا پایان دوران معاصر (چه در نثر و چه در نظم) از منظر سبک شناسی فرم گرا ، و با سه رویکرد شکل شناسانه: ۱) سبک بیرونی؛ ۲) سبک درونی؛ ۳) سبک محتوایی به تحلیل این آثار پرداخته است. 

کتاب سبک شناسی نظم و نثر فارسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

خواندن کتاب سبک شناسی نظم و نثر فارسی را به تمام دانشجویان رشته زبان و ادبیات فارسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب سبک شناسی نظم و نثر فارسی 

 حدود العالم من المشرق من المغرب (نیمهٔ دوم سدهٔ چهارم هجری)

کتاب حدود العالم مِن المشرق الی المغرب (یعنی: کردانه‌های جهان از خاور به باختر) از نخستین کتاب‌ها به زبان فارسی پس از اسلام و سرآغاز سبک خراسانی است. این کتاب در سال ۳۷۲ ه. ق / ۳۶۱ خ. نوشته شده است. کتاب به مسائل جغرافیای می‌پردازد. نام نویسندهٔ آن روشن نیست، برخی آن را به ابویوسف پیشاوری نسبت داده اند. ولادیمیر مینورسکی – خاورشناس روس (۱۹۶۶ – ۱۸۷۷ م.) – می‌گوید: نویسندهٔ آن شخصی به نام «اشعیا بن فریغون» نویسندهٔ کتاب دانشنامه جوامع العلوم بوده که شاید نسبتی با «فریغونیان» (فرامانروایان ایرانی تبار جوزجان (شمال افغانستان امروز و در مرز ترکمنستان) داشته باشد. البته آن کتاب – که جهت راهنمایی حکمرانان بوده است – امروزه در دست نیست. تنها نسخهٔ این کتاب در سال ۱۸۹۲ م. یافت شد و بعدها از روی نسخهٔ کهن‌تر بازنویسی شد.

حدود العالم را منوچهر ستوده [در سال ۱۳۴۰] در تهران [توسط انتشارات دانشگاه تهران] به چاپ رسانید. ترجمه و شرح این کتاب را ولادیمیر مینورسکی به انگلیسی منتشر کرد.

سبک بیرونی حدود العالم من المشرق الی المغرب

الف) نویسنده تا حد امکان از واژگان فارسی استفاده کرده است و از استعمال واژگان عربی دوری جسته (فیاض، صالح، ۱۳۹۷، چکیده)؛

ب) نویسندهٔ حدود العالم با کلمه‌های با، بی، کم و بسیار، ترکیبات فارسی ساخته، و رنگ فارسی به آنها بخشیده است، چون: با داد، با خواسته، بی‌آب، کم مردم، و.. (رضا زاده شفارودی، دایره المعارف بزرگ اسلام؛

ج) به کاربردن به خصوص واژگان مشابه با سبک دوران سامانیان، مانند «کی» (به جای «که»)، کاندر (به جای «که اندر»)، «پیذا» (به جای پیدا)، «آنچ» (به جای «آنچه)، «آنک» (به جای آنکه)، «کانجاست» (به جای که آنجا است) (بارتولد، ۱۳۸۳: چهارده)؛

د) به کار گیری نام‌های تاریخی و جغرفیایی به صورت متفاوت؛ برای نمونه: ««تراس» (یونان)، اُروفی (اروپا)، اُسقوتیا (ارمنستان) و... (بارتولد، ۱۳۸۳: دوازده)