کتاب باورهای صوفیانه

کتاب باورهای صوفیانه نوشته عبدالحسین فخاری کتابی در زمینه اصول و باورهای صوفیانه و تصوف است.

 درباره کتاب باورهای صوفیانه

معارف وحیانی چون ریشه در فطرت انسانی دارد، خیلی زود مقبول عقل و وجدان آدمی واقع شده و به باورهای قلبی و ایمان می‌انجامد. در مقابل اندیشه‌های غیر وحیانی، چنین اقبالی را نمی‌یابند مگر آنکه خود را در لباس دین عرضه کنند و به شکل و شمایل معارف ربّانی در آورد و آن‌ها را با توجیهات و تفسیرهای باژگونه، از محتوا، تهی کنند و به عنوان متاعی معنوی و دینی ارائه دهند؛ و بدین روش کسانی را به سوی خود جذب نمایند.

قرن‌هاست صوفیان با نام تصوف و بعضاً عرفان، مطالب خود را با عنوان دین و در قالب داستان و شعر و تفسیر و حکایت در کتاب‌ها و دیوان‌ها مطرح کرده و امروزه در فضای رسانه‌ای، تبلیغ و ترویج کرده و می‌کنند و نوعاً افراد کم اطلاع، آن مطالب را معارفی دینی می‌شمرند و جذب می‌شوند درحالی‌که درست در نقطه مقابل آموزه‌های دینی هستند.

در این کتاب، تلاش شده اصول باورهای صوفیانه به اختصار تشریح و تدبین گردد و بدون ورود به تاریخچه و خاستگاه تصوف و بحث‌های سنگین تطبیقی و کلامی، خواننده جوان با آن باورها آشنا شود.

 خواندن کتاب باورهای صوفیانه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 علاقه‌مندان به کتاب های حوزه تصوف و عرفان را به خواندن این کتاب دعوت می‌کنیم.

 بخشی از کتاب باورهای صوفیانه

صوفیان مدعی هستند که با طی مقامات سلوک و تحمل ریاضت‌ها، حجاب عوالم غیب را کنار زده به مرتبه فناء فی الله و وصال حق می‌رسند و جمال حق را بدون پرده مشاهده و حقایقی را کشف می‌کنند که هرگز با درس و فکر به آن نخواهند رسید. آن‌ها این کشف و شهودها را از نوع وحی پیامبران می‌شمرند و حتی به عالمان غیرصوفی طعنه می‌زنند که علمشان را از مردگان گرفته‌اند اما ما با کشف و شهود از ملکوت عالم دریافت می‌کنیم! پیدایش صوفیه را به اواخر قرن اول هجری و به شخصی به نام حسن بصری نسبت داده‌اند. تصوف در ابتدا با زهدی خشک و خشن و عبادات سخت و طاقت‌فرسا همراه با عزلت‌گزینی از جامعه و تعطیلی امور روزمره و کسب‌وکار همراه بود. ائمه هدی (ع) از همان آغاز فعالیت ایشان، به دلیل منافات داشتن اعمالشان با روح اسلام به مخالفت و اعتراض به آنان برخاسته و آشکارا این جریان و بزرگان آن را مورد نقد و انکار قرار دادند. تصوف به‌زودی از انحراف‌ها، کژروی‌ها و آداب بدعت‌گونه و غیر دینی لبریز گشت و با نقل مکاشفات عجیب و بعضاً مغایر با آموزه‌های وحی و با پیروی کامل از مرشدها و اقطاب خود، راه خویش را از مسیر اهل‌البیت و فقه قرآنی و روایی جدا کردند.

محسن گفت: چون هرکسی می‌تواند مدعی کشفیاتی بشود، ملاک و معیار برای شناخت کشف و شهود حق از القائات شیطانی و کشف و شهود باطل چیست؟ گفتم: طبیعتاً چون به معیار قرآن، روایات و عقل برای اثبات صدق و حقانیت کشف و شهود خود استناد نمی‌کنند، ناگزیرند به هر مدعی کشفی اعتماد کنند. قیصری می‌گوید: "علوم اولیاء و انسان‌های کامل قابل دسترسی با عقل نیست و از نقل نیز استفاده نمی‌شود، بلکه از خداوند گرفته می‌شود که معدن انوار و منبع اسرار است و استفاده کردن اولیاء از منقولات در مواردی که به‌عنوان بینه استفاده می‌کنند، فقط به‌خاطر شاهد آوردن برای چیزهایی است که آن را می‌دانند"(شرح فصوص/۳۱۸). خواجه عبدالله انصاری در قرن پنجم نیز درباره کشف صوفی می‌گوید: مکاشفه با باطن و قلب عارف سروکار دارد و با وحی تمایز ذاتی ندارد و جز با دریدن حجاب حاصل نمی‌شود و تجلیات الاهی بر جان سالک می‌نشیند (منازل السائرین ۱۲۲-۷۸). اما کشف و شهودی که با عقل و شرع تطابقی نداشته باشد و نتوان آن را به عقل عرضه کرد، باطل است و حجیتی ندارد، چرا که در اسلام، عقل یکی از مهم‌ترین منابع معرفتی در کنار شرع است و نمی‌توان در سنجش کشف و شهود از آن‌ها صرف‌نظر کرد.

احسان پرسید: مدعی کرامات هم هستند؟ گفتم: صوفیان به‌دنبال طرح کشف و شهود، مدعی خرق عادات که آن را کرامات می‌گویند، می‌شوند مانند: اشراف بر باطن افراد، اطلاع از غیب، عبور بر آب و آتش، طی الارض و امثالهم؛ که این جنس کرامات را اعتبار زیادی نباشد زیرا که اهل دین و غیر اهل دین را حاصل می‌شود (زرین‌کوب، ارزش میراث صوفیه ۲۲۱-۲۲۳). این جذبه‌ها و مکاشفات نیز چنانکه بعضی از حُکَماء و روان‌شناسان مثل "دلاکروا" و "پیرژانه" و دیگران تحقیق کرده‌اند، با بعضی احوال غیر عادی همراهند و انواع داروها و نوشابه‌های مُسکر و مُخَدر نیز از خیلی قدیم نزد کاهنان و عارفان وسیله‌ای برای ایجاد مصنوعی این مکاشفات بوده است.