کتاب دمی با خویشتن؛ گذر و نگری بر نهانگرایی و رازآشنایی

«دمی با خوشتن» در باب سیر و سلوک و عرفان و ادبیات، نوشته استاد میرجلال‌الدین کزازی است. کتاب با چند بحث کوتاه مقدماتی آغاز می شود که عناوین آنها بدین قرار است: خرد وابسته، سه گذار بزرگ و کمخوارگی و شکمبارگی؛ جدا از بحث‌های مقدماتی به قسمتهای اصلی کتاب می رسیم که به نظر می رسد کزازی تاکید بیشتری روی این صفحات داشته است. این قسمت از سه بخش تشکیل شده است که به ترتیب عبارتند از: گذار به خدایی، گذار در خدایی و گذار از خدایی. در واقع منظور از این سه عنوان همان سفرهای سه گانه مشهور عرفانی است که با این نام ها شناخته می شوند: سیر الی الله، سیر فی الله و سیر من الله. البته این اثر به یکسان میان این سه بخش قسمت نشده است و بخش اول بسیار مفصل است بطوری که حدود هفتاد درصد کتاب را تشکیل می‌دهد. این در حالی است که بخش دوم و سوم هر کدام فقط در چهار صفحه مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند. دکتر کزازی در بخش اول بطور مبسوط به موضوعات بسیار متنوعی در زمینه سیر و سلوک و عرفان می‌پردازد. ایشان در جای جای این بخش سنت ادبیات فارسی را نیز از همین جهت مورد واکاوی قرار داده است. البته از سایر حوزه‌ها و دانش‌ها نیز غافل نمانده و برای نمونه عناوینی همچون روانسنجی، ناخودآگاهی و هنر، گونه های خواب، برون‌فکنی در بیداری، فالزنی: رایزنی با خود و فالزنی با دیوان حافظ نیز دیده می‌شود.