کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم

کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم (Film studies) نوشته وارن باکلند و ترجمه پژمان طهرانیان است و انتشارات معین در سال ۱۳۹۳ آن را منتشر کرده است. این کتاب میان لذت‌بردن از فیلم و فهمیدن چگونگی ساخته‌شدن آن تمایز می‌گذارد و نشان می‌دهد که نقد فیلم صرفاً بیان یک نظر شخصی نیست. نویسنده با بررسی مفاهیمی مانند میزانسن، روایت، ژانر، مستند و شیوه‌ی ارزیابی فیلم، ابزارهایی برای تماشای دقیق‌تر و تحلیل آگاهانه‌تر در اختیار خواننده می‌گذارد. محور اصلی کتاب این است که چگونه عناصر مختلف یک فیلم در کنار یکدیگر معنا و تأثیر آن را شکل می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم

کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم (با بررسی و تحلیل نمونه‌هایی از فیلم‌های مهم تاریخ سینما ـ از آغاز تا امروز)، نوشته‌ی وارن باکلند، درآمدی آموزشی برای آشنایی با اصول تحلیل فیلم است. نویسنده سینما را مجموعه‌ای از انتخاب‌های فنی و زیبایی‌شناختی می‌داند که در کنار یکدیگر تجربه‌ی تماشاگر و معنای فیلم را شکل می‌دهند. او ابتدا میان واکنش سلیقه‌ای و تحلیل آگاهانه تفاوت می‌گذارد و توضیح می‌دهد که برای فهم بهتر یک فیلم باید به چگونگی ساخته‌شدن آن و رابطه‌ی میان فرم و محتوا توجه کرد. با وجود رویکرد دانشگاهی اثر، مفاهیم پایه با هدف روشن‌شدن ابزارهای تحلیل و باتکیه‌بر نمونه‌های سینمایی توضیح داده شده‌اند.

این کتاب در شش فصل تنظیم شده است. فصل نخست به زیبایی‌شناسی فیلم و دو رویکرد فرمالیسم و رئالیسم می‌پردازد و موضوع‌هایی مانند میزانسن، میزانشات، صدا، تدوین و رنگ را بررسی می‌کند. فصل دوم ساختار روایت، زمان، رابطه‌ی علت و معلول و شیوه‌های روایت‌گری را توضیح می‌دهد. فصل سوم به نگره‌ی مؤلف اختصاص دارد و رابطه‌ی میان سبک و درون‌مایه را در آثار فیلم‌سازان مختلف بررسی می‌کند. فصل چهارم به ژانرهای سینمایی می‌پردازد و فصل پنجم گونه‌های مختلف فیلم مستند را بررسی می‌کند. فصل پایانی نیز به نقد فیلم اختصاص دارد و کارکرد، عناصر و نمونه‌های نقد را مورد بررسی قرار می‌دهد.

یکی از ویژگی‌های کتاب پیوند میان مفاهیم نظری و نمونه‌های سینمایی است. وارن باکلند با تحلیل فیلم‌های شناخته‌شده نشان می‌دهد که چگونه انتخاب قاب، حرکت دوربین، اندازه و طول نما، تدوین یا شیوه‌ی استفاده از صدا می‌تواند دریافت تماشاگر را تغییر دهد. به این ترتیب، خواننده صرفاً با مجموعه‌ای از اصطلاحات سینمایی روبه‌رو نیست و می‌آموزد که این مفاهیم را هنگام تماشای فیلم در نظر بگیرد. کتاب در نهایت بر یک اصل مهم تأکید دارد: برای فهم سینما باید به جزئیاتی توجه کرد که در نگاه نخست ممکن است ساده و بی‌اهمیت به نظر برسند، اما در کنار یکدیگر ساختار و معنای فیلم را می‌سازند.

خلاصه کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم

کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم با این پرسش آغاز می‌شود که برای تحلیل یک فیلم به چه دانشی نیاز داریم و چگونه می‌توان از واکنش‌های صرفاً شخصی فراتر رفت. وارن باکلند ابتدا تفاوت میان پسند شخصی و تحلیل آگاهانه را توضیح می‌دهد و سپس عناصر اصلی فیلم را بررسی می‌کند؛ از میزانسن، قاب‌بندی، نور، حرکت دوربین و تدوین گرفته تا روایت، ژانر، مستند و نقدنویسی.

وارن باکلند نشان می‌دهد که هر فیلم حاصل مجموعه‌ای از انتخاب‌هاست و منتقد باید بتواند تأثیر این انتخاب‌ها را بر فرم، معنا و تجربه‌ی تماشاگر بررسی کند. در نگاه نویسنده، تماشای دقیق و توجه به ساختار فیلم نقطه‌ی آغاز تحلیل جدی سینمایی است.

چرا باید کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این اثر مفاهیم پایه‌ی تحلیل فیلم را همراه با نمونه‌های سینمایی توضیح می‌دهد و آن‌ها را از حالت صرفاً نظری خارج می‌کند.
• نویسنده تفاوت میان پسند شخصی و نقد مبتنی‌بر مشاهده و تحلیل را روشن می‌کند.
• این کتاب عناصر مهم فیلم مانند میزانسن، میزانشات، روایت، تدوین، ژانر و مستند را بررسی می‌کند.
• این کتاب نشان می‌دهد که چگونه انتخاب‌های فنی فیلم‌ساز بر معنا، ریتم و دریافت تماشاگر تأثیر می‌گذارند.
• نویسنده چهارچوبی برای شناخت عناصر نقد فیلم و نوشتن نقدی دقیق‌تر ارائه می‌دهد.
• ذکر نمونه‌هایی از فیلم‌های مهم تاریخ سینما درک مفاهیم مطرح‌شده را آسان‌تر می‌کند.

خواندن کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب آشنایی با مبانی سینما و نقد فیلم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و هنرجویان سینما که به‌دنبال آشنایی با اصول تحلیل فیلم هستند.
• علاقه‌مندان به نقد فیلم که می‌خواهند از قضاوت‌های کلی و سلیقه‌ای فراتر بروند.
• تماشاگرانی که می‌خواهند هنگام دیدن فیلم به قاب‌بندی، تدوین، روایت و صدا توجه بیشتری داشته باشند.
• کسانی که به شناخت ژانرهای سینمایی و گونه‌های مختلف فیلم علاقه دارند.
• افرادی که برای نوشتن درباره‌ی فیلم به واژگان تخصصی و چهارچوب تحلیلی منسجم نیاز دارند.