کتاب دانشمند ناشناخته؛ الکساندر یریسن کاشف میکروب طاعون

«دانشمند ناشناخته» نوشته پاتریک دوویل فرانسوی و برنده جایزه فمینا، ادبیات فرانسه و کاندید جوایز دیگری از جمله «گنکور»، «رنودو» و «مدیسی» بوده است.

این اثر اتوبیوگرافی دانشمند جوان و ماجراجویی است که حق بزرگی به گردن تاریخ علم مدرن و بشریت دارد. دانشمندی که بسیاری از مردم دوران معاصر حتی با نام او نیز آشنایی ندارند. یرسین در سال ۱۸۹۵ در نقطه دورافتاده‌ای از جهان باسیل طاعون را کشف و با واکسیناسیون مبتلایان به این مرض هولناک در بیمارستانی در هنگ‌کنگ روش معالجه را نشان داد. طاعون، این بیماری مهلک و مرگبار که در قرون وسطی در سراسر جهان با کشتارهای میلیونی خود بشر را به ستوه آورده بود سرانجام در اواخر قرن نوزده و طلیعه قرن بیستم توسط الکساندر یرسین مهار گردید. این بیماری که به هنگام ورود به ریه شدیدا کشنده شده و تا اواخر قرن نوزدهم و معالجه اولین نفر حدود ۵۰ میلیون انسان را به کام مرگ فرستاده بود امروزه بسیار نادر است و فقط هزار تا سه هزار مورد آن در سال در بین جمعیت هفت میلیارد نفری دنیا دیده می‌شود که آن هم به آسانی توسط آنتی‌بیوتیک‌ها قابل درمان است.

الکساندر یرسین که دانشمند انستیتو پاستور پاریس و جزو «گروه کوچک پاستوری‌ها» به حساب می‌آید متولد سوییس و شهروندی فرانسوی است که مدتی نیز با کخ کار کرده است. «یرسین» با وجود کشف بزرگ خود نه تنها هرگز دچار وسوسه شهرت نشد بلکه تمام زندگی‌اش را عمومآ به تنهایی وقف تحقیقات کرد. او که کاشف سم دیفتری نیز می‌باشد نشان داد سمّی که از یک باکتری به وجود می‌آید می‌تواند باعث دیفتری شود.

پاتریک دوویل نویسنده کتاب که پس از فارغ‌التحصیل شدن در رشته فلسفه و ادبیات تطبیقی به مدت ۲۳ سال به عنوان وابسته فرهنگی در کشورهای خلیج‌فارس فعال بوده است آثار متعددی دارد که به ده‌ها زبان ترجمه شده است. او در بیست و پنج سالگی به الجزیره، نیجریه، کوبا، مراکش و کشورهای آمریکای جنوبی و مرکزی سفر می‌کند. با ساندینیست‌ها دوست می‌شود و برای نویسندگان جوان ادبیات آمریکای لاتین جایزه ویژه‌ای اختصاص می‌دهد. پاتریک دوویل برای نوشتن کتاب حدود یک‌هزار نامه یرسین به مادرش «فانی» و خواهرش «امیلی» را مطالعه و در آرشیو انستیتو پاستور پاریس به جستجوی ردپای یرسین می‌پردازد، به تمام نقاطی که او در رفت و آمد یا ساکن آن‌جا بوده است می‌رود و کتاب را در مدت سه سال نقطه به نقطه در مسیر یرسین می‌نویسد. سبک نگارش او طوری است که خواننده را با آرامش به طرف جلو می‌برد