کتاب میخائیل لرمانتیف و مشرق زمین

آثار میخائیل لرمانتف در تاریخ ادبیات روسیه چنان می‌درخشد که بعد از پوشکین، خورشید درخشان ادبیات روس، به حق لقب ماه ادبیات آن سامان را از آن خود کرده است. لرمانتف را همچنین به سبب شباهت آثارش با پوشکین و نیز سرودن شعر «مرگ شاعر»، که در رثای پوشکین است و موجب شهرت وی، «میراث‌دار» پوشکین خوانده‌اند. آثار لرمانتف در ایران کمتر بررسی و ترجمه شده‌اند، به‌ویژه آن دسته از اشعار او که تحت‌تأثیر مشرق زمین و فرهنگ والای اسلامی سروده شده‌اند. با تعمق در آثار این شاعر، رمان و نمایشنامه‌نویس روس، می‌توان معرفت و شناخت او را نسبت به ملل مسلمان (ایران، فلسطین، عربستان، مصر و...) دریافت. روح شرقی و تصاویر مشرق زمین در آثار میخائیل لرمانتف موج می‌زند. شاید تأثیرپذیری و آشنایی با زندگی مسلمانان قفقاز بود که سبب اشتیاق این شاعر آزادی‌خواه مسیحی به دیدار خانهٔ خدا، مکه و یا آشنایی‌اش با شیخ سعدی سبب اشتیاق دیدار از ایران، گردید. چندین سفر در کودکی و همچنین تبعید در جوانی، توسط نیکالای اول، به قفقاز، زمینه‌ساز تأثیر عظیم این سرزمین بر لرمانتف بوده است. این کتاب که با هدف آشنایی هر چه بیشتر با این ادیب روس نوشته شده است، دوبخش دارد: در بخش اول زندگی و آثار لرمانتف به اجمال معرفی می‌شود و در قسمت دیگری از این بخش به ویژگی‌ها، عناصر اصلی و نقش‌مایه‌های اساسی آثار این نویسنده اشاره می‌شود. در این بخش همچنین رمان «قهرمان عصر ما» به‌عنوان یکی از مهمترین آثار منثور وی، نقد و بررسی می‌شود بخش دوم به آثاری که لرمانتف با الهام از مشرق زمین و فرهنگ اسلامی سروده می‌پردازد، در این بخش دو منظومه از زیباترین آثار شاعر که جلوه‌گر تأثیرات مشرق زمین بر او هستند و فضایی شرقی دارند، بررسی و به طور کامل ترجمه شده‌اند.