کتاب سرمه کشیدن یا کور کردن؛ یادداشت‌هایی درباره جامعه‌شناسی حقوق

کتاب «سرمه کشیدن یا کور کردن» مجموعه ۹۰ یادداشت‌ درباره جامعه‌شناسی حقوق، اثر «عباس عبدی» است. نویسنده در این کتاب کوشیده اندیشه و نقد حقوقی و نظام‌مند از جامعه ایران ارائه دهد. نویسنده نقد حقوقی را شامل چند محور کلی بیان کرده: الف) نقد قوانین ماهوی و فلسفه حقوقی حاکم بر آن؛ ب) نقد قوانین شکلی و آیین دادرسی؛ پ) نقد ساختار و تشکیلات قضایی؛ ت) نقد رفتارها و ارزش‌ها و نگرش‌های مردم مرتبط با حوزه حقوق. قوانین ماهوی، شامل جرائم، مجازات‌ها و نیز سیاست جنایی می‌شود. همچنین مقدم بر این، باید فلسفه حقوق را نیز در نظامی سیاسی نقد و بررسی کرد. قوانین شکلی به شیوه‌های اثبات ادعا، برابری حقوق، حدود مسئولیت جزایی و مدنی، مراحل رسیدگی وغیره مربوط می‌شود که اهمیت فراوانی دارد. همه اینها از خلال رسیدگی در سازمان و تشکیلات قضایی اعم از قاضی، استقلال او، وکلای دادگستری وغیره صورت می‌گیرد. بالاخره نگاه و رفتار حقوقی مردم به‌ویژه در جوامعی که شکاف‌های گوناگون فرهنگی، مذهبی، تمدنی وغیره در آن وجود دارد، اهمیت خود را دارد. این چهار محور در عمل به هم تنیده هستند و جداکردن آنها به‌سختی صورت می‌گیرد.