کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری

کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری گردآوری و تألیف سمیرا نصراصفهانی، رابطه‌ی میان ایده‌ی هنری و ویژگی‌های ماده را موضوع اصلی خود قرار داده است. هنرمند برای ساختن یک اثر، علاوه‌بر تصور شکل نهایی، به شناخت مقاومت، شکل‌پذیری و واکنش مواد در برابر عوامل محیطی نیاز دارد. این کتاب از تعریف چنین ویژگی‌هایی آغاز می‌کند و سپس سراغ خانواده‌های مختلف مواد طبیعی و مصنوعی می‌رود. انتشارات هونر این کتاب را منتشر کرده است. مباحث کتاب، از مصالح و فلزات تا کاغذ، رنگ و چسب، زمینه‌ای برای بررسی انتخاب‌های هنرمند فراهم می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری

کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری حاصل گردآوری و تألیف سمیرا نصراصفهانی درباره‌ی موادی است که در ساخت آثار هنری و فعالیت‌های مرتبط با معماری و طراحی به کار می‌روند. نویسنده، شناخت خصوصیات ماده را مقدمه‌ای برای استفاده‌ی درست از امکانات آن می‌داند. بحث آغازین، اصطلاحاتی مانند جرم مخصوص، استحکام، سختی، شکل‌پذیری و چقرمگی را توضیح می‌دهد تا تفاوت این مفاهیم روشن شود. متن سپس ویژگی‌های فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی را از یکدیگر جدا می‌کند. این تفکیک نشان می‌دهد که ظاهر یک ماده، تنها معیار انتخاب نیست؛ رفتار ماده در برابر فشار، حرارت، رطوبت یا عوامل خورنده نیز در تصمیم هنرمند نقش دارد. شیوه‌ی ارائه‌ی مطالب بیشتر بر تعریف، دسته‌بندی، معرفی ویژگی‌ها و توضیح موارد مصرف استوار است. اصطلاحات تخصصی نیز در کنار نمونه‌هایی از مواد آشنا توضیح داده می‌شوند تا ارتباط میان تعریف و مصداق حفظ شود.
کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری پس از مفاهیم کلی، در فهرست خود ۱۴ فصل دارد. مصالح، فلزات، شیشه‌ها، عایق‌ها، پلاستیک‌ها، چوب‌ها، الیاف و کاغذها بخشی از این فصل‌ها هستند. فصل‌های دیگر به روغن‌ها و مواد نفتی، حلال‌ها و پاک‌کننده‌ها، رنگ‌ها و بتونه‌ها، چسب‌ها، مواد و تکنیک‌های مدل‌سازی و مواد و ابزارها اختصاص دارند. فصل مصالح، موضوع را از منشأ و ترکیب مواد تا شیوه‌ی تولید و کاربرد دنبال کرده است. سنگ‌ها براساس پیدایش، نوع پرداخت و محل استفاده دسته‌بندی می‌شوند. بحث خاک رس نیز پیوند میان ترکیب، رنگ، چسبندگی و شکل‌پذیری را توضیح می‌دهد. توضیحات مربوط به آجر و کاشی، مراحل آماده‌سازی ماده‌ی اولیه، قالب‌گیری و پخت را در بر می‌گیرد. بخش‌های آهک و گچ نیز تفاوت فراورده‌ها و ملات‌ها را نشان می‌دهند. متن در کنار معرفی مواد، به محدودیت‌های مصرف نیز توجه دارد؛ برای نمونه، اثر رطوبت بر پوشش گچی یا نقش شرایط محیطی در سخت‌شدن ملات بررسی شده است. یادداشت‌های کوتاه دانستنی نیز میان مباحث قرار گرفته‌اند. این ترکیب، موضوع انتخاب ماده را به مسئله‌ای فراتر از نام و ظاهر آن تبدیل می‌کند و زمینه‌ی شناخت فرایند ساخت را نیز فراهم می‌آورد.

خلاصه کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری

کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری بر این ایده بنا شده است که ساخت اثر هنری به شناخت امکانات و محدودیت‌های مواد وابسته است. ماده ممکن است در برابر نفوذ جسم خارجی مقاوم باشد، اما هنگام تغییر شکل بشکند؛ همچنین ممکن است در محیط خشک عملکرد مناسبی داشته باشد، اما در تماس با رطوبت آسیب ببیند. متن ابتدا واژگان لازم برای بیان این تفاوت‌ها را معرفی می‌کند. مباحث بعدی، شناخت مواد طبیعی و مصنوعی را از مسیر ترکیب، ویژگی‌ها، فرایند آماده‌سازی و موارد استفاده دنبال می‌کنند. نمونه‌های مربوط به مصالح نشان می‌دهند که مقدار آب، نوع ناخالصی، حرارت پخت و شرایط گیرایی می‌توانند نتیجه‌ی کار را تغییر دهند. پیام اصلی این کتاب، ضرورت سنجیدن تناسب ماده با نوع کار است؛ انتخابی که باید علاوه‌بر شکل دلخواه، روش ساخت و شرایط نگهداری اثر را نیز در نظر بگیرد.

چرا باید کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تعریف اصطلاحات پایه، تفاوت سختی، استحکام و شکل‌پذیری را روشن می‌کند.
• دسته‌بندی مواد، زمینه‌ی مقایسه‌ی ویژگی‌ها و موارد مصرف را فراهم می‌آورد.
• شرح فرایندهای تولید، ارتباط آماده‌سازی ماده و نتیجه‌ی نهایی را نشان می‌دهد.
• توضیح اثر رطوبت، حرارت و عوامل شیمیایی، محدودیت‌های انتخاب مصالح را مشخص می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب شناخت مواد و ابزارهای هنری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان معماری و طراحی صنعتی که به شناخت مصالح نیاز دارند.
• دانشجویان مجسمه‌سازی و هنرهای تجسمی که مواد مختلف را بررسی می‌کنند.
• داوطلبان آزمون‌های هنر که مباحث اطلاعات عمومی هنر را می‌خوانند.