کتاب الفبای ندیدن

کتاب الفبای ندیدن (بیداری حواس، گذر از تصویر و خواندن جهان‌های نادیدنی)، نوشته نائومی کوهن و ترجمه کیوان سررشته، تجربه‌ی کاهش تدریجی بینایی را از خلال رابطه‌ی بدن، حافظه و کلمه دنبال می‌کند. نشر اطراف در سال ۱۴۰۴ این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده که زندگی‌اش به خواندن و نوشتن گره خورده است، هنگام ازدست‌دادن توان تشخیص حروف، به کشف امکان‌های لمس‌کردن و یادگیری بریل می‌رسد. جستارهای کوتاه این کتاب انطباق را نه رسیدن به پذیرش نهایی، بلکه پیدا‌کردن مداوم راه‌های دیگر برای زندگی‌کردن نشان می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب الفبای ندیدن اثر نائومی کوهن

کتاب الفبای ندیدن (The braille encyclopedia: brief essays on altered sight) مجموعه‌ای از ۹۶ مدخل کوتاه است که نائومی کوهن به ترتیب الفبا آن‌ها را تدوین کرده است. هر مدخل از یک واژه به خاطره‌ای شخصی، پرسشی درباره‌ی ادراک یا بخشی از تاریخ بریل می‌رسد. نویسنده در این جستارها از تأثیر کاهش تدریجی بینایی بر زندگی روزمره، روابط انسانی و هویت خود می‌نویسد. مدخل‌ها میان خاطره، توضیحات علمی و تأملات شخصی حرکت می‌کنند و تجربه‌ی جسمی و عاطفی کم‌بینایی را به تصویر می‌کشند.

بخش مهمی از کتاب به یادگیری بریل و سازگاری با تغییر توانایی‌های جسمی اختصاص دارد. نائومی کوهن دشواری‌های این مسیر، از تمرین تشخیص نقطه‌ها تا استفاده از ابزارهای کمکی، را شرح می‌دهد و نقش همراهی دیگران را نیز نشان می‌دهد. او با نگاهی صریح، به رنج ناشی از کاهش بینایی می‌پردازد و از تلاش برای یافتن راه‌های تازه‌ی خواندن، نوشتن و ادامه‌دادن به زندگی می‌گوید.

خلاصه کتاب الفبای ندیدن

نائومی کوهن در کتاب الفبای ندیدن، زندگی‌‌ای را توصیف می‌کند که تقریباً همه‌چیزش از کلمه‌ ساخته شده است: خانه، معاش خانواده، گفت‌وگوها و علاقه‌های شخصی. آسیب پیش‌رونده‌ی شبکیه خواندن و دیدن جزئیات را برای او دشوار می‌کند. نویسنده باید رابطه‌اش با کار، استقلال و لذت‌های روزمره را دوباره تعریف کند. دوره‌ی سازگاری با نابینایی او را به یادگیری بریل می‌رساند؛ مهارتی که ابتدا چندان خواهانش نیست، اما امکان خواندن و نوشتن را دوباره برایش فراهم می‌کند.

کتاب الفبای ندیدن این تغییرها را از مسیر خاطره‌ها و تجربه‌های کوچک دنبال می‌کند. دغدغه‌ی اصلی کوهن ادامه‌دادن به زندگی در وضعیتی است که پیوسته تغییر می‌کند. انسان جهان را با حواس گوناگون تجربه می‌کند، اما توانایی استفاده از حواس دیگر جای خالی توانایی‌های ازدست‌رفته را پر نمی‌کند.

چرا باید کتاب الفبای ندیدن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب الفبای ندیدن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تجربه‌ی یادگیری بریل را توصیف می‌کند.
• این اثر نشان می‌دهد که مشاهده‌ی وضعیت دیگری به معنای فهم تجربه‌ی او نیست.
• مدخل‌های مربوط به ابزارهای کمکی، سودمندی فناوری و دشواری استفاده از فناوری را در کنار یکدیگر نشان می‌دهند.

خواندن کتاب الفبای ندیدن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب الفبای ندیدن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به جستارهای شخصی درباره‌ی بدن، حافظه و ادراک.
• خوانندگانی که می‌خواهند با تجربه‌ی کم‌بینایی و یادگیری بریل آشنا شوند.
• کسانی که به رابطه‌ی فقدان، تغییر توانایی‌ها و ادامه‌دادن به زندگی فکر می‌کنند.

نائومی کوهن در سال ۲۰۲۳ کمک‌هزینه‌ی نویسندگی مک‌نایت را دریافت کرد و در سال‌های ۲۰۰۶، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۸ نیز کمک‌هزینه‌ی ابتکار هنرمندان شورای هنر ایالت مینه‌سوتا به او اعطا شد. او در سال ۲۰۱۵ کمک‌هزینه‌ی برنامه‌ی چالش هنر در سنت‌پل را دریافت کرد و دو بار نامزد جایزه‌ی ادبی پوشکارت شد. نوشته‌های او همچنین به مرحله‌ی نهایی جایزه‌ی بست آو د نت (Best of the Net) راه یافتند.

بخشی از کتاب الفبای ندیدن

«من از جنس واژه‌ام، از جنس آشوب سامان‌یافتۀ متن، کلونی‌های مورچه‌وار حروف روان بر کاغذ؛ جایی که هر حرف با خواهرانش درمی‌آمیزد تا معنایی بزرگ و بزرگ‌تر بسازد. من از جنس کلمه‌ام، از جنس ترانهٔ هجاییِ گفتار، از جنس بحث و جدلِ بدمینتون‌وار بر فراز باقی‌ماندهٔ شام، دور آن میز گردِ فورمیکای کودکی. تک‌تک سلول‌هایم از واژه ساخته شده‌اند. شیر و غلات صبحانه و شکر قهوه‌ای، کرۀ بادام‌زمینی و مربا، گوشت نمک‌سود، نان حلقه‌ای و ساردین، ماهی دودی و پنیر خامه‌ای، پنیرهای موربیه و مانچگو، گرویر و گورگونزولا، همه با دلارهایی خریده می‌شدند که پدرم از کلمه درمی‌آورد (حدود دوازده‌هزار دلار در آن سال که من به دنیا آمدم). کلمه‌ها؛ کلمه‌های خوانده‌شده، گفته‌شده، نوشته‌شده، بحث‌شده.»