کتاب دنیای بی سامان

کتاب دنیای بی‌ سامان (زمانی که تمدن‌هایمان فرسوده می‌شوند)، نوشته امین معلوف و ترجمه عبدالحسین نیک‌ گهر، در سال ۱۳۹۱ توسط نشر نی منتشر شده است. این کتاب به بررسی بحران‌های جهان معاصر و ریشه‌های سیاسی، فرهنگی و اخلاقی آن‌ها می‌پردازد. نویسنده معتقد است پیشرفت فناوری و افزایش توانایی‌های انسان به بهبود روابط میان ملت‌ها و برقراری صلح و امنیت پایدار منجر نشده است. معلوف در این کتاب می‌کوشد تا نشان دهد که چرا جهان با وجود دستاوردهای علمی و اقتصادی، همچنان با تعصب، نابرابری و بی‌ثباتی دست‌وپنجه نرم می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دنیای بی‌ سامان اثر امین معلوف

کتاب دنیای بی‌ سامان (Le Dérèglement Du Monde: Quand nos civilisations s'épuisent)، نوشته‌ی امین معلوف، جستاری درباره‌ی وضعیت تمدن‌ها و چالش‌هایی است که آینده‌ی زندگی مشترک انسان‌ها را تهدید می‌کند. امین معلوف که با فرهنگ غرب و جهان عرب و مسلمان آشنایی دارد، از این موقعیت برای بررسی بحران‌های جهان معاصر بهره می‌گیرد. او در ارزیابی رفتار دولت‌ها و جوامع، به پیامدهای تصمیم‌های آن‌ها توجه می‌کند و می‌کوشد فاصله‌ی میان ارزش‌های اعلام‌شده و عملکرد واقعی قدرت‌های سیاسی را نشان دهد.

نویسنده در مقدمه توضیح می‌دهد که قصد ندارد هر بحران را به‌صورت جداگانه بررسی کند؛ او به‌دنبال شناخت ارتباط میان رویدادها و یافتن تصویری کلی از وضعیت جهان است. معلوف در سه بخش و یک پی‌گفتار، با لحنی هشداردهنده از فرسایش آزادی، کاهش اعتماد و دشواری حفظ تنوع فرهنگی سخن می‌گوید و می‌پرسد آیا تمدن‌های معاصر توانایی لازم برای مدیریت دستاوردها و بحران‌های خود را دارند.

معلوف برای بررسی این پرسش به تحولات سیاسی و اقتصادی جهان توجه می‌کند. پایان جنگ سرد و فروپاشی رقابت میان دو بلوک قدرت نمونه‌ای از رویدادی است که به باور او لزوماً به شکل‌گیری نظمی باثبات منجر نشده‌ است. او همچنین با بررسی تجربه‌ی اتحادیه‌ی اروپا، مسئله‌ی هویت، مرزهای سیاسی و مسئولیت مشترک کشورها را مطرح می‌کند. در نگاه نویسنده، قدرت جهانی را باید با توجه به توان نظامی، ظرفیت اقتصادی و اعتبار اخلاقی سنجید. رفتار دولت‌ها در قبال زنان و اقلیت‌ها نیز از معیارهایی است که برای ارزیابی میزان پیشرفت اخلاقی جوامع اهمیت دارد. معلوف در کنار این مسائل به مصرف منابع طبیعی، رشد اقتصادی و اعتماد میان ملت‌ها می‌پردازد و نشان می‌دهد که این موضوع‌ها چگونه به یکدیگر وابسته‌اند. او با کنار هم قراردادن این مباحث، ضرورت بازنگری در ارزش‌ها و نهادهایی را مطرح می‌کند که زندگی جمعی انسان‌ها بر پایه‌ی آن‌ها شکل گرفته است.

خلاصه کتاب دنیای بی‌ سامان

امین معلوف در کتاب دنیای بی‌ سامان، به شکاف میان توانایی‌های مادی انسان و ظرفیت او برای مدیریت پیامدهای این توانایی‌ها می‌پردازد. پیشرفت فناوری، گسترش ارتباطات و افزایش ثروت امکانات تازه‌ای در اختیار بشر قرار داده‌اند، بااین‌حال، تعصب‌های هویتی و ضعف مسئولیت‌پذیری همچنان مانع همکاری میان جوامع می‌شوند. نویسنده توضیح می‌دهد که تعلق قومی و دینی چگونه می‌تواند به مرزبندی و دشمنی دامن بزند و فرصت گفت‌وگو را کاهش دهد.

امین معلوف در ادامه، بر ضرورت شکل‌گیری ارزش‌های مشترکی تأکید می‌کند که امکان همکاری میان ملت‌ها را فراهم کنند و درعین‌حال به تفاوت‌های فرهنگی احترام بگذارند. از نگاه او، دستیابی به آینده‌ای امن‌تر به بازنگری در رفتارهای فردی و جمعی، تقویت همبستگی جهانی و اصلاح شیوه‌ی اداره‌ی جوامع نیاز دارد.

چرا باید کتاب دنیای بی‌ سامان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دنیای بی‌ سامان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب به خواننده کمک می‌کند بحران‌های سیاسی، اقتصادی و زیست‌محیطی جهان معاصر را در ارتباط با یکدیگر بررسی کند و درباره‌ی ریشه‌های مشترک آن‌ها بیندیشد.
• این اثر زمینه‌ای برای تأمل در شیوه‌ی زندگی و اداره‌ی جهان امروز فراهم می‌کند.
• نویسنده در این کتاب، به اهمیت اعتماد و همکاری میان ملت‌ها می‌پردازد.
• این کتاب تصویری گسترده‌ از بحران‌های جهان امروز ترسیم می‌کند و درباره‌ی آینده‌ی تمدن‌ها و امکان هم‌زیستی مسالمت‌آمیز تأمل می‌کند.

خواندن کتاب دنیای بی سامان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دنیای بی سامان به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به جستارهای سیاسی و فرهنگی، به‌ویژه کسانی که تحولات جهان غرب و جهان عرب و مسلمان را دنبال می‌کنند.
• خوانندگانی که به موضوعاتی مانند حقوق اقلیت‌ها، حقوق شهروندی و هم‌زیستی فرهنگی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند ارتباط میان رشد اقتصادی، مصرف منابع طبیعی و بحران‌های زیست‌محیطی را بشناسند.
• افرادی که به آینده‌ی تمدن‌ها و مسئولیت جوامع در قبال آینده‌ی بشر می‌اندیشند.

درباره امین معلوف

امین معلوف، متولد ۲۵ فوریه‌ی ۱۹۴۹ در بیروت، نویسنده‌ی فرانسوی لبنانی‌تبار است. او در بیروت بزرگ شد و در دانشگاه سن ژوزف این شهر در رشته‌های جامعه‌شناسی و اقتصاد تحصیل کرد. معلوف فعالیت حرفه‌ای خود را با روزنامه‌نگاری آغاز کرد و به‌عنوان مدیر روزنامه‌ی النهار در بیروت فعالیت کرد. با آغاز جنگ داخلی لبنان در سال ۱۹۷۵، به پاریس رفت و کار روزنامه‌نگاری را در یک روزنامه‌ی اقتصادی ادامه داد. او از سال ۱۹۷۶ در فرانسه زندگی می‌کند و آثارش را به زبان فرانسوی می‌نویسد، بااین‌حال، زبان مادری‌اش عربی است. تجربه‌ی مهاجرت و زندگی در دو فضای فرهنگی متفاوت در آثار او بازتاب یافته است.

معلوف در کنار رمان‌نویسی، در زمینه‌ی تاریخ و فرهنگ نیز آثاری غیرداستانی نوشته است. نخستین کتاب او، جنگ‌های صلیبی از نگاه اعراب، در سال ۱۹۸۳ منتشر شده است و این رویداد تاریخی را با تکیه بر منابع عربی هم‌عصر آن بررسی کرده است. از آثار ترجمه‌شده‌ی او به فارسی می‌توان به سمرقند، صخره‌ی تانیوس، خیام در هزارتو، برادران غریب، آوارگان و هویت‌های مرگبار اشاره کرد.

آثار معلوف به بیش از ۴۰ زبان ترجمه شده‌اند. او در سال ۲۰۱۱ به عضویت فرهنگستان فرانسه درآمد و در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۳ به‌عنوان دبیر دائمی این نهاد انتخاب شد. او نخستین فرد لبنانی‌تبار بود که به عضویت این فرهنگستان درآمد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

امین معلوف در سال ۱۹۹۳ برای رمان صخره‌ی تانیوس برنده‌ی جایزه‌ی گنکور شد و در سال ۲۰۰۴ جایزه‌ی مدیترانه را برای کتاب ریشه‌ها دریافت کرد. او در سال ۲۰۱۰ جایزه‌ی شاهزاده آستوریاس در بخش ادبیات را به دست آورد و در سال ۲۰۱۶ نیز جایزه‌ی شیخ زاید در بخش شخصیت فرهنگی سال و جایزه‌ی باوئر برای تقویت گفت‌وگوی میان تمدن‌ها به او اهدا شد. دولت فرانسه در سال ۲۰۲۰ نشان ملی شایستگی را به او اعطا کرد. معلوف در سال ۲۰۲۱ نیز به‌عنوان نویسنده‌ی بین‌المللی به انجمن سلطنتی ادبیات بریتانیا پیوست. او همچنین از چند دانشگاه در بلژیک، لبنان، اسپانیا، پرتغال و کانادا دکترای افتخاری دریافت کرده است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

روزنامه‌ی فرانسوی لوموند در نقدی به قلم تزوتان تودوروف، این کتاب را فراخوانی ارزشمند برای تأمل در بحران‌های جهان معاصر دانست. تودوروف به تحلیل امین معلوف از روابط غرب و جهان عرب، نقش مهاجران در پیوند میان فرهنگ‌ها و فاصله‌ی میان ارزش‌های اعلام‌شده و عملکرد سیاسی دولت‌ها پرداخت، هرچند از ابهام برخی استدلال‌های نویسنده نیز انتقاد کرد.

مجله‌ی کرکس ریویوز نیز نثر کتاب را شیوا و پرشور توصیف کرد و بر هشدار معلوف درباره‌ی خطرهای پیش روی بشریت و ضرورت شکل‌گیری تمدنی مشترک با حفظ تنوع فرهنگی تأکید کرد.

بخشی از کتاب دنیای بی سامان

«آیا ترس‌هایم مبالغه‌آمیزند؟ افسوس، گمان نمی‌کنم. برعکس، به‌نظرم آن‌ها کاملاً برحق‌اند، و در صفحات آینده سعی خواهم کرد برحق‌بودن‌شان را اثبات کنم، نه برای آن‌که مدارکی به پرونده بیفزایم، یا به علت حبّ نفس، از تزی که آنِ من است دفاع کنم، بلکه فقط برای آن‌که فریاد هشدارم شنیده شود؛ هدف بلندپروازانه اوّلم یافتن کلمات درستی است که معاصرانم و «همراهان سفرم» را متقاعد کنم که کشتی‌ای که روی آن سوار شده‌ایم از مسیرش منحرف شده است، سفینه‌ای بدون مسیر، بدون مقصد، بدون دید روشن، بدون قطب‌نما، روی دریایی متلاطم است و برای اجتناب از غرق‌شدن به جهشی عاجل نیاز است. ادامه مسیر، افتان و خیزان، با جهت‌یابی چشمی و گاهی گذشتن از موانع و سپردن کار به‌دست گذشت زمان برای ما کافی نخواهد بود. زمان متحد ما نیست، داور ماست و ما هم اکنون در تعلیق هستیم.»