کتاب در خلوت مزارع پنبه

کتاب در خلوت مزارع پنبه (Dans la solitude des champs de coton) نوشته برنار ـ ماری کولتس و ترجمه تینوش نظم جو است که نشر نی آن را منتشر کرده است. این نمایش‌نامه بر گفت‌وگویی کشیده و پرتنش میان دو مرد بنا شده است: خریدار و قاچاق‌فروش. آنچه در ظاهر معامله‌ای مبهم به‌ نظر می‌رسد، کم‌کم به رویارویی میل، قدرت، ترس، سوءتفاهم و ناتوانی در شناخت دیگری تبدیل می‌شود و تصویری ناآرام از رابطه‌های انسانی می‌سازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در خلوت مزارع پنبه

کتاب در خلوت مزارع پنبه از برنار ـ ماری کولتس نمایش‌نامه‌ای است که همه‌چیزش بر یک مواجهه بنا شده: دو مرد در مکانی نامشخص و در ساعتی مبهم به هم می‌رسند و گفت‌وگویی میان‌شان شکل می‌گیرد که از همان ابتدا بوی معامله، تهدید و سوءظن می‌دهد. یکی قاچاق‌فروش است و دیگری خریدار، اما نه کالای مورد معامله روشن است و نه خواسته‌ی واقعی طرف مقابل. همین ابهام، متن را از یک گفت‌وگوی معمولی جدا می‌کند و آن را به صحنه‌ای برای سنجش میل، قدرت، ترس، غرور و ناتوانی انسان در بیان خواسته‌هایش بدل می‌سازد.

کتاب بیش از آنکه بر کنش بیرونی تکیه داشته باشد، بر کشمکش زبانی استوار است. جمله‌ها بلند، فشرده و پر از تصویرند و هر پاسخ، همزمان دفاع، حمله و عقب‌نشینی است. خواندن این کتاب تجربه‌ی روبه‌روشدن با متنی است که مدام میان واقعیت و استعاره حرکت می‌کند و از دل یک معامله‌ی نامعلوم، رابطه‌ی انسان‌ها را در تاریکی، تنهایی و بی‌اعتمادی بررسی می‌کند.

کتاب در خلوت مزارع پنبه در کارنامه‌ی برنار ـ ماری کولتس جایگاهی مرکزی دارد و بسیاری از دغدغه‌های او را در خود جمع کرده است: برخورد با دیگری، فاصله‌ی میان آدم‌ها، خشونت پنهان در گفت‌وگو و مرز باریک میان کشش و تهدید. فضای اثر همزمان شهری، بی‌پناه و انتزاعی است؛ جایی که هر کلمه می‌تواند هم دعوت باشد و هم اخطار. همین ویژگی‌ها باعث می‌شود متن نه‌فقط برای اجرا، بلکه برای خواندن و تأمل‌کردن هم لایه‌های زیادی پیش روی مخاطب بگذارد.

خلاصه نمایشنامه در خلوت مزارع پنبه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در کتاب در خلوت مزارع پنبه، دو مرد در فضایی تاریک و نامطمئن با هم روبه‌رو می‌شوند. یکی خود را فروشنده‌ای می‌داند که چیزی برای عرضه دارد و دیگری می‌کوشد انکار کند که اصلاً خواسته‌ای دارد. گفت‌وگوی آن‌ها از یک معامله‌ی مبهم آغاز می‌شود، اما خیلی زود به جدالی کلامی بر سر میل، شرم، قدرت، قانون، خشونت و امکان شناخت دیگری می‌رسد. هر دو شخصیت مدام جای خود را عوض می‌کنند: گاهی مهاجم‌اند، گاهی دفاعی، گاهی خریدار و فروشنده و گاهی دو دشمن که نمی‌دانند دقیقاً بر سر چه چیزی ایستاده‌اند. 

نمایش‌نامه از دل همین کشمکش، رابطه‌ای انسانی را نشان می‌دهد که در آن خواستن و نگفتن، نزدیک‌شدن و پس‌زدن، همزمان پیش می‌روند.

چرا باید کتاب در خلوت مزارع پنبه را بخوانیم؟

دلایل خواندن در خلوت مزارع پنبه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نمونه‌ای روشن از نمایش‌نامه‌ای است که تنش را نه با رخدادهای پیاپی، بلکه با برخورد دو صدا و دو موضع می‌سازد.
• خواندن آن به درک دقیق‌تر رابطه‌ی میان میل، قدرت، ترس و سوءتفاهم در گفت‌وگوهای انسانی کمک می‌کند.
• متن نشان می‌دهد که چگونه یک معامله‌ی ظاهری می‌تواند به بحثی عمیق‌تر درباره‌ی خواستن، پنهان‌کردن و مقاومت‌کردن تبدیل شود.
• این اثر برای کسانی که به جایگاه زبان در تئاتر علاقه دارند، نمونه‌ای مهم از متنی است که واژه را به عنصر اصلی صحنه بدل می‌کند.

خواندن کتاب در خلوت مزارع پنبه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن در خلوت مزارع پنبه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌هایی که بر گفت‌وگو، کشمکش ذهنی و تنش میان شخصیت‌ها تکیه دارند.
• خوانندگانی که به متن‌هایی درباره‌ی میل، قدرت، تنهایی و دشواری ارتباط میان آدم‌ها علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران تئاتر که می‌خواهند با یکی از نمایش‌نامه‌های مهم برنار ـ ماری کولتس آشنا شوند.
• مخاطبانی که از متن‌های پرتصویر و فشرده لذت می‌برند و دوست دارند لایه‌های پنهان گفت‌وگو را دنبال کنند.
• کسانی که می‌خواهند نمایش‌نامه‌ای بخوانند که هم برای اجرا و هم برای تأمل بر زبان و رابطه‌ی انسانی قابل‌توجه است.

درباره تینوش نظم جو

تینوش نظم جو (متولد ۱۳۵۳)، نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان تئاتر، مترجم و ناشر ایرانی‌فرانسوی است. او در نوجوانی رهسپار فرانسه شد و تحصیلات خود را در این کشور ادامه داد. نظم‌ جو پس از سال‌ها آزمودن صحنه‌های نمایشی فرانسه به ایران بازگشت و دبیری مجموعه‌ی اثرگذار «دور تا دور دنیا» در نشر نی را عهده‌دار شد؛ مجموعه‌ای تخصصی که نقشی مهم در معرفی ساختارهای نو و نمایش‌نامه‌نویسان معاصر جهان به جامعه‌ی تئاتری ایران ایفا کرد. او بعدها در پاریس، نشر مستقل ناکجا (Naakojaa) را برای انتشار نسخه‌های کاغذی و الکترونیکی ادبیات داستانی، درام و پژوهش‌های گوناگون فارسی‌زبان پایه‌گذاری نمود.

نظم جو در این سال‌ها آثار درام‌نویسان برجسته‌ای چون اریک امانوئل اشمیت، ماتئی ویسنی‌ یک، ژان لوک لاگارس، اوژن یونسکو و یاسمینا رضا را به فارسی ترجمه کرده است.

بخشی از کتاب در خلوت مزارع پنبه

«قاچاق‌فروش: اگر بیرون راه می‌روید، در این ساعت و در این مکان، به این معنی‌ست که دنبال چیزی می‌گردید که ندارید، و این چیز را، من می‌توانم برایتان فراهم کنم؛ چرا که اگر من بیش‌تر از شما در این مکان بوده‌ام و بیش‌تر از شما در این مکان خواهم ماند، و حتی این ساعت که ساعت رابطه‌های وحشیانه میان انسان‌ها و حیوانات است مرا از این‌جا نمی‌راند، بدین دلیل است که من در اختیار دارم آن‌چه ارضا می‌کند میلی را که از برابرم می‌گذرد، و این همچون باری‌ست به دوشم که باید بر دوش هر کسی خالی کنم، هر انسان یا حیوانی، که از برابر من می‌گذرد.

از این روی، من به شما نزدیک می‌شوم، علی‌رغم این ساعت که در آن معمولاً انسان و حیوان وحشیانه همدیگر را می‌درند، من نزدیک می‌شوم، من، به شما، با دستان باز و کف دستانم که به سوی شما می‌چرخند، با تواضع کسی که عرضه می‌کند در برابر کسی که خریدار است، با تواضع کسی که در اختیار دارد در برابر کسی که اشتیاق دارد؛ و من اشتیاق شما را همچون نور پنجره‌ای که بالای یک ساختمان روشن می‌شود می‌بینم، در شفق؛ من به شما نزدیک می‌شوم همچون شفق که به این روشنایی نخستین نزدیک می‌شود، آرام، با احترام، حتی دلسوزانه، می‌گذارم که پایین، در کوچه، حیوان و انسان افسارشان را بکشند و با وحشیگری دندان‌هایشان را به هم نشان دهند.»