کتاب آن ایتن که قبلا بودم

کتاب آن ایتن که قبلا بودم (The Ethan I Was Before) نوشته آلی استندیش، درباره‌ی پسری ۱۲ ساله است که پس از حادثه‌ای مرتبط با دوستش، کیسی، دیگر خودش را همان آدم سابق نمی‌داند. ایتن همراه خانواده‌اش به شهرک ساحلی پام نات می‌رود اما فاصله‌گرفتن از خانه‌ی قبلی، خاطرات و احساس تقصیرش را از بین نمی‌برد. آشنایی‌های تازه در مدرسه، او را میان میل به تنهایی و نیاز به دوستی قرار می‌دهد. فریده خرمی این رمان نوجوان را برای نشر پیدایش ترجمه کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آن ایتن که قبلا بودم

کتاب آن ایتن که قبلا بودم نوشته‌ی آلی استندیش، تجربه‌ی سوگ و احساس گناه را از نگاه نوجوانی روایت می‌کند که اعتمادش به خودش آسیب دیده است. ایتن تروت راوی اول‌شخص رمان است؛ پسری که رفتار اطرافیان را زیر نظر می‌گیرد اما از گفتن بسیاری از فکرهایش خودداری می‌کند. فاصله‌ی میان حرف‌هایی که به پدر و مادرش می‌زند و چیزی که در ذهنش می‌گذرد، بخش مهمی از فضای داستان را می‌سازد. خانواده، جابه‌جایی به پام نات را شروعی تازه می‌نامد اما ایتن این تصمیم را نتیجه‌ی اتفاقات بوستن می‌بیند. شهرک ساحلی نیز از دریچه‌ی حال او معرفی می‌شود: خانه‌های فرسوده، هوای سنگین، مرداب و خیابان‌های کم‌رفت‌وآمد، برایش نشانه‌های محیطی ناآشنا هستند.

آلی استندیش به‌ جای توضیح یک‌باره‌ی حادثه، خاطرات کیسی را در میان موقعیت‌های روزمره وارد کرده است. یک یادداشت، منظره‌ی استخر یا رفتار دو کودک می‌تواند ایتن را از زمان حال به گذشته ببرد. فهرست‌هایی که او درباره‌ی خودش و اتفاقات می‌سازد، شکل دیگری از بیان آشفتگی ذهنش هستند. این فهرست‌ها گاهی جزئیات معمولی را ثبت می‌کنند و گاهی آرزوی ناممکن تغییر گذشته را آشکار می‌سازند.

کتاب آن ایتن که قبلا بودم، روابط ایتن را بدون یکسان‌کردن واکنش شخصیت‌ها نشان می‌دهد. مادر مراقب و نگران است؛ پدر می‌کوشد او را وارد فعالیت‌های عادی کند؛ رودی، برادر بزرگ‌تر، از ترک بوستن و ازدست‌دادن فرصت‌های ورزشی‌اش خشمگین است. پدربزرگ ایکه برخلاف بسیاری از بزرگ‌ترها، ایتن را زیر فشار پرسش‌های پی‌درپی نمی‌گذارد. همین تفاوت در برخورد، برای پسر اهمیت پیدا می‌کند.

مدرسه نیز فقط محل درس‌خواندن نیست؛ محبوبیت، تمسخر، زورگویی و انتخاب دوست در این محیط به مسئله تبدیل می‌شوند. سوزان، هرمن و کرالی هر یک موقعیتی متفاوت پیش روی ایتن می‌گذارند. او باید میان پذیرفته‌شدن در جمع و همراهی با کسانی که تحقیر می‌شوند تصمیم بگیرد. شوخی‌های راوی و خاطرات بازیگوشی‌هایش نیز در کنار اندوه حضور دارند. این همراهی نشان می‌دهد که گذشته‌ی او فقط به حادثه محدود نیست. رمان، تغییر رفتار یک نوجوان را در جزئیاتی مثل پایین‌انداختن سر، نخواستن غذا و دشواری معرفی‌کردن خودش در کلاس دنبال می‌کند.

خلاصه داستان آن ایتن که قبلا بودم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

ایتن پس از حادثه‌ای مربوط به کیسی، خودش را مسئول اتفاقات می‌داند و چند بار برای رسیدن به دوستش از خانه فرار می‌کند. پدر و مادرش تصمیم می‌گیرند همراه او و رودی، بوستن را ترک کنند و به خانه‌ی پدربزرگ ایکه در پام نات بروند. ایتن در محیط تازه، از توجه دیگران معذب می‌شود و علاقه‌ای به پیداکردن دوست نشان نمی‌دهد. خاطرات کیسی همچنان در ذهنش حضور دارند و حتی برخوردهای معمولی مدرسه او را به گذشته برمی‌گردانند.

سوزان پیشنهاد می‌کند او را به جمع دوستانش معرفی کند اما رفتار تحقیرآمیز این جمع، ایتن را مردد می‌سازد. کرالی، دختری که به مدرسه برگشته است، هنگام زورگویی هم‌کلاسی‌ها از او دفاع می‌کند. پیشنهاد درس‌خواندن مشترک، ایتن را مقابل امکانی قرار می‌دهد که از آن فاصله می‌گرفت: وقت‌گذراندن با یک دوست تازه، در حالی‌ که هنوز احساس می‌کند سزاوار دوستی نیست.

چرا باید کتاب آن ایتن که قبلا بودم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آن ایتن که قبلا بودم را می‌توان در این ویژگی‌ها دید:

• روایت اول‌شخص، تفاوت میان احساس تقصیر ایتن و برداشت اطرافیان از وضعیت او را نشان می‌دهد.
• برخوردهای مدرسه، مسئله‌ی انتخاب میان محبوبیت و مخالفت با تحقیر دیگران را پیش می‌کشند.
• واکنش‌های متفاوت اعضای خانواده، اثر یک حادثه بر روابط نزدیک را آشکار می‌کنند.
• فهرست‌های ذهنی ایتن، شیوه‌ی او برای شناخت خودش پس از حادثه را نشان می‌دهند.

خواندن کتاب آن ایتن که قبلا بودم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• این رمان به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های مدرسه و دشواری پیداکردن دوست علاقه دارند.
• خوانندگان علاقه‌مند به موضوع سوگ و احساس گناه، مخاطبان دیگر این کتاب هستند.
• بزرگسالانی که به تجربه‌ی نوجوانان در خانواده‌های درگیر بحران توجه دارند نیز می‌توانند این رمان را بخوانند.

جوایز و افتخارات کتاب آن ایتن که قبلا بودم

• نامزد بهترین داستان کودک و نوجوان جوایز گودریدز (سال ۲۰۱۷)

چه نسخه‌های دیگری از کتاب آن ایتن که قبلا بودم منتشر شده است؟

• کتاب پسری که قبلا بودم، ترجمه‌ی آذین شریعتی، نشر پرتقال

بخشی از کتاب آن ایتن که قبلا بودم

«طبق علامت‌های محدودهٔ شهر که موقع ورود به شهرک می‌بینیم، پام نات در ایالت جورجیا 'جواهر پنهان جن ب' است. مادر می‌گوید قبل از اینکه باد و هوای اقیانوس رنگ واو را ببرند، 'جواهر پنهان جنوب' بوده است.

وقتی به جواهر فکر می‌کنم (که زیاد هم پیش نمی‌آید) به چیزهایی براق، صیقلی و تیز فکر می‌کنم. اما با ماشین که از پام نات می‌گذریم، هرچه می‌بینم یک‌جورهایی پژمرده، رنگ و رورفته و بی بو و خاصیت است. بیشتر شبیه به سنگ اقیانوس که در طی سالیان شسته و صاف شده باشد.

وقتی به خیابان اصلی می‌پیچیم کف پام دوباره خواب می‌رود.

چند ساعتی است به در ماشین تکیه داده‌ام که تا جایی که می‌شود با رودی فاصله داشته باشم.

اما حالا وزنم را روی پای دیگر می‌اندازم و بی‌هوا زانوم را به زانوش می‌زنم.

خس‌خس نفس‌هاش یکهو قطع می‌شود، چشم‌هاش به‌سرعت باز می‌شود و پاش را جوری از پای من کنار می‌کشد که انگار می‌ترسد بیماری مسری خطرناکی داشته باشم. با نفرت نگاهم می‌کند. چیزی نمی‌گوید اما کلمات را از برق نگاهش می‌خوانم. چه خبرته، عوضی.

جا نمی‌خورم. حالا دیگر به این رفتار عادت کرده‌ام. از روزی که برای سومین بار سعی کردم فرار کنم رودی دیگر با من حرف نزده.»