کتاب میراث تصوف (جلد اول)

کتاب میراث تصوف (جلد اول) با عنوان اصلی Sufism heritage حاصل گردآوری لئونارد لویزن و ترجمه مجدالدین کیوانی است و نشر مرکز آن را منتشر کرده است. این جلد با تمرکز بر تاریخ تصوف ایران از آغاز تا دوره‌ی صفویه، مجموعه‌ای از مقاله‌ها را کنار هم آورده است که هرکدام بخشی از شکل‌گیری اندیشه، سلوک، نهادها و چهره‌های اثرگذار تصوف را بررسی می‌کند. با اثری روبه‌رو هستیم که می‌کوشد پیوند تصوف را با شعر، اخلاق، تفسیر، موسیقی و زندگی اجتماعی نشان دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میراث تصوف (جلد اول) اثر لئونارد لویزن

کتاب میراث تصوف (جلد اول) حاصل گردآوری لئونارد لویزن و مجموعه‌ای از مقاله‌های پژوهشی درباره‌ی سیر تاریخی تصوف در ایران و قلمرو ایرانی است. محور اصلی این جلد بررسی پیدایش و تحول تصوف از سده‌های آغازین تا دوره‌های بعدی است، اما کتاب فقط یک خط زمانی ساده ارائه نمی‌دهد. مقاله‌ها نشان می‌دهند که تصوف چگونه از طریق تجربه‌های زاهدانه و باطنی به شبکه‌ای گسترده از اندیشه‌ها، شیوه‌های تربیتی، خانقاه‌ها، سنت‌های ادبی و حتی مناسبات اجتماعی تبدیل شده است. این ترجمه برگزیده‌ای از مجموعه‌ای بزرگتر است و مقاله‌های انتخاب‌شده بیشتر جنبه‌ی تاریخی دارند.

میراث تصوف (جلد اول) چند مسیر مهم را همزمان پیش می‌برد؛ ویژگی‌های تصوف ایرانی در سده‌های نخست، نسبت آن با عشق الهی، خدمت به مردم، جوانمردی، شفقت، کار و معاش و نیز تفاوت میان دریافت شهودی و بحث نظری. در ادامه مقاله‌هایی به ظهور تصوف ایرانی، پیوند آن با قرآن و سنت، شکل‌گیری مکتب‌های خراسان و بغداد، رشد تفسیرهای باطنی، گسترش شعر و نثر صوفیانه فارسی و اثر تصوف بر موسیقی و هنر می‌پردازند.

یکی از نکات مهم کتاب میراث تصوف (جلد اول) توجه به گستره‌ی جغرافیایی تصوف ایرانی است؛ یعنی جایی که بحث فقط به مرزهای ایران محدود نمی‌ماند و به آسیای مرکزی، هند، آناتولی و جهان عرب هم کشیده می‌شود. این گستردگی باعث می‌شود کتاب حاضر تصویری چندوجهی از تصوف به دست دهد؛ تصویری که هم به متون و مفاهیم توجه دارد و هم به نهادها، چهره‌ها و زمینه‌های فرهنگی.

نام نویسندگان مقالات حاضر عبارت است از کارل اِرنْست، گِرهارد بورینگ، یوهان تِرهارت، فرهنگ جهان‌پور، ویلیام چیتیک، میشل خوتکییویچ، فرهاد دفتری، دوین دویس، سارا سویری، احمد قره‌مصطفی، تِری گراهام، جو- آن گراس، لئونارد لویزن، محمدجعفر محجوب، ایان ریچارد نتن، سید حسین نصر، جواد نوربخش و مارشیا هرمانسن.

خلاصه کتاب میراث تصوف (جلد اول)

مقاله‌های حاضر نشان می‌دهند که تصوف در طول زمان بر اخلاق، تفسیر قرآن، شعر فارسی، موسیقی، نهادهای اجتماعی و شیوه‌های زیست جمعی اثر گذاشته است. مفاهیمی مانند عشق الهی، خدمت به خلق، جوانمردی، شفقت و سلوک درونی در این اثر برجسته می‌شود؛ سپس کتاب به سراغ چهره‌ها، مکتب‌ها و جریان‌هایی می‌رود که در شکل‌گیری تصوف ایرانی نقش داشته‌اند. حاصل کار نقشه‌ای فشرده اما پر از جزئیات از مسیری است که تصوف در ایران و سرزمین‌های پیرامون پیموده است.

چرا باید کتاب میراث تصوف (جلد اول) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب میراث تصوف (جلد اول) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سیر تاریخی تصوف ایرانی را از آغاز تا دوره‌های بعدی در قالب مقاله‌های تخصصی کنار هم گذاشته است.
• خواننده با مطالعه‌ی مقالات می‌تواند پیوند تصوف را با شعر، تفسیر، اخلاق، موسیقی و نهادهای اجتماعی درک کند.
• این اثر به مفاهیمی مانند جوانمردی، خانقاه، عشق الهی و سلوک می‌پردازد.
• کتاب برای شناخت گستره‌ی فرهنگی تصوف ایرانی در ایران، آسیای مرکزی، هند و آناتولی منبعی پربار است.
• ترجمه‌ی برگزیده‌ی مقاله‌ها باعث شده است تمرکز جلد حاضر بیشتر بر جنبه‌های تاریخی و تحولی موضوع باشد.

خواندن کتاب میراث تصوف (جلد اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب میراث تصوف (جلد اول) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ تصوف و عرفان در ایران و سرزمین‌های ایرانی‌وار.
• خوانندگانی که می‌خواهند پیوند تصوف با شعر فارسی، تفسیر و فرهنگ را بشناسند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که درمورد تاریخ اندیشه‌ی اسلامی و جریان‌های معنوی مطالعه می‌کنند.
• مخاطبانی که به چهره‌ها و مکتب‌های آغازین تصوف، از خراسان تا بغداد، علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند از خلال مقاله‌های گوناگون، تصویری گسترده‌تر از تحول تصوف به دست آورند.

درباره لئونارد لویزن

لئونارد لویزن (Leonard Lewisohn) زاده‌ی سال ۱۹۵۳ و درگذشته‌ی ۶ اوت ۲۰۱۸، نویسنده، مترجم و مدرس آمریکایی در حوزه‌ی مطالعات اسلامی و متخصص زبان فارسی و ادبیات صوفیانه بود. او وظیفه‌ی ویراستاری نشریه‌ی «مولانا رومی ریویو» (Mawlana Rumi Review) را که سالی یک‌بار از سوی مؤسسه‌ی رومی و آرکی‌تایپ کمبریج منتشر می‌شد، بر عهده داشت. این نویسنده عضو مؤسسه‌ی مطالعات عربی و اسلامی در دانشگاه اکسِتر بود. کتاب میراث تصوف (جلد اول) با عنوان اصلی Sufism heritage حاصل گردآوری لئونارد لویزن است.

بخشی از کتاب میراث تصوف (جلد اول)

«تاریخ سالهای تکوینی تصوف تازه باید نوشته شود. مقدار زیادی از دانش و شناخت ما درباره نخستین مراکز دینی، معلمان، تعلیمات، تعامل بین آنها و تکوینِ واژگان عرفانیشان، از طریق تألیفات نسلهای متأخرتر شکل گرفته است. این تألیفات نه‌تنها گنجینه‌ای از اطلاعات گردیده، بلکه مهم‌تر از آن، به صورت منبعی سرشار از خرد، بصیرت و تشبیهات و استعارات سنت عرفانی اسلام نیز درآمده است. با اینهمه، هدف اصلی مؤلفان صوفی از پایان سده چهارم/ دهم به این‌سو، چه مستقیم چه غیرمستقیم، این بوده که تصویری از یک سنت روحانی یکدست مبتنی بر سازش دادن جنبه تجویزی و برونگرای اسلام (شریعت) با دیدِ فردگرایانه و ملموس شخصی از حقیقت آن، ترسیم کنند. در این تلاش، که اثرات جنبی آموزشی و عملی آن اُسّ اساس تصوف گردیده است، مؤلفان موردنظر بحث یا گفتمانِ چندجانبه داغ و پرنشاطی را که بینِ مراکز و معلمان چند نسل اول [بعد از اسلام] در گرفته بود آرام‌آرام و آگاهانه رفع و رجوع کرده‌اند. مع‌ذلک، بذر کنایات و اشارات به این گفتمان به‌وفور در بستر مستعد تألیفات صوفیانه پاشیده شده، و غرض از تحقیق حاضر این است که ردّ پاره‌ای از آنها را پیدا کنیم، بلکه بتوانیم رئوس مطالب فصلی از تاریخ نخستین جنبشهای عرفانی در اسلام را، هرچند به‌طور مقدماتی، از روی آن قرائن تدوین کنیم.»