کتاب عکاسی و سینما

کتاب عکاسی و سینما نوشته دیوید کمپنی و ترجمه محسن بایرام نژاد است که نشر مرکز آن را منتشر کرده است. این کتاب به رابطه‌ای می‌پردازد که از همان آغاز پیدایش تصویر متحرک با عکاسی شکل گرفت؛ رابطه‌ای که فقط فنی نیست و به زمان، حرکت، ایستایی، قاب، روایت و حتی شیوه‌ی دیدن جهان هم گره می‌خورد. نویسنده با مثال‌هایی از فیلم‌ها، عکس‌ها و هنرمندان مختلف نشان می‌دهد که این دو رسانه چطور از هم تأثیر گرفته‌اند و درعین‌حال چه فاصله‌هایی میانشان باقی مانده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عکاسی و سینما

کتاب عکاسی و سینما نوشته دیوید کمپنی از یک پرسش ساده اما گسترده آغاز می‌شود: عکاسی و سینما دقیقاً چه نسبتی با هم دارند؟ نویسنده به‌جای بسنده‌کردن به شباهت ظاهری این دو رسانه، بحث را به لایه‌های عمیق‌تری می‌برد؛ از نسبت هرکدام با زمان و حرکت گرفته تا تفاوتشان در ثبت واقعیت، ساختن صحنه، قاب‌بندی و شکل‌دادن به تجربه‌ی دیدن. متن از نخستین برخوردهای تاریخی میان عکاسان و سینما شروع می‌شود و بعد به‌تدریج نشان می‌دهد که این ارتباط فقط به خاستگاه مشترک فنی محدود نیست، بلکه در شیوه‌ی فکرکردن به تصویر هم ادامه پیدا کرده است.
کتاب عکاسی و سینما در فصل‌های مختلف سراغ موضوع‌هایی می‌رود که هرکدام بخشی از این پیوند را روشن می‌کنند. فصل اول به ایستایی و حرکت می‌پردازد و نشان می‌دهد که عکس فقط تصویر ثابت نیست و فیلم هم فقط حرکت خالص نیست. فصل دوم به چینش عکس‌ها در کنار هم، توالی تصویرها و امکان شکل‌گیری معنا از راه مجاورت و ترتیب توجه دارد. فصل سوم نگاه سینما به عکس و عکاس را بررسی می‌کند؛ این‌که فیلم‌ها چگونه عکاسی را بازنمایی کرده‌اند و چه تصوری از جایگاه آن ساخته‌اند. فصل چهارم هم به حضور سینما و عکس فیلم در عکاسی هنری معاصر می‌رسد. در طول این مسیر، نام‌هایی مثل برادران لومیر، مایبریج، ماره، هیچکاک، فلینی، وارهول، کارتیه‌برسون و جف وال وارد بحث می‌شوند، اما نه به‌عنوان فهرستی از چهره‌ها، بلکه به‌عنوان نمونه‌هایی برای روشن‌ترشدن ایده‌ها.
کتاب عکاسی و سینما حال‌وهوایی تحلیلی دارد و درعین‌حال فقط در سطح نظریه باقی نمی‌ماند. نویسنده مدام میان تاریخ، نقد تصویر، مثال‌های هنری و پرسش‌های بنیادی رفت‌وآمد می‌کند. نتیجه، متنی است که هم به تفاوت‌های اساسی این دو رسانه توجه دارد و هم به لحظه‌هایی که مرز میانشان مبهم می‌شود؛ جایی که عکس به زمان نزدیک می‌شود یا فیلم به ایستایی. همین رفت‌وآمد، این کتاب را به اثری تبدیل کرده است که بیشتر از تعریف‌کردن عکاسی و سینما، شیوه‌ی دوباره‌دیدن آنها را پیش می‌گذارد.

خلاصه کتاب عکاسی و سینما

کتاب عکاسی و سینما مسیر شکل‌گیری و دگرگونی رابطه‌ی میان دو رسانه را دنبال می‌کند. دیوید کمپنی از نخستین تجربه‌های ثبت حرکت و نمایش تصویر آغاز می‌کند و بعد نشان می‌دهد که عکاسی و سینما چگونه در درک زمان، ثبت لحظه، ساختن روایت و نمایش بدن و فضا از هم اثر پذیرفته‌اند. بحث کتاب از نمونه‌های تاریخی و هنری عبور می‌کند و به موضوع‌هایی مثل عکس‌های پیاپی، مونتاژ، تصویر ثابت‌شده در فیلم، عکس‌های تبلیغاتی فیلم، فتوژورنالیسم و حضور سینما در عکاسی معاصر می‌رسد. حرف اصلی این کتاب این است که شباهت و تفاوت عکاسی و سینما را نمی‌توان فقط با ابزار یا تکنیک توضیح داد؛ باید دید هرکدام چگونه جهان را به تصویر درمی‌آورند و چه انتظاری از تصویر می‌سازند.

چرا باید کتاب عکاسی و سینما را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب عکاسی و سینما را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی عکاسی و سینما را از زاویه‌ی زمان، حرکت، ایستایی و قاب‌بندی بررسی می‌کند.
• خواننده با نمونه‌های متنوعی از فیلم‌ها، عکس‌ها و هنرمندان روبه‌رو می‌شود که بحث‌های نظری را ملموس‌تر می‌کنند.
• این کتاب کمک می‌کند تفاوت میان ثبت‌کردن، بازسازی‌کردن و روایت‌ساختن در تصویر دقیق‌تر دیده شود.
• بخش‌های مختلف آن نشان می‌دهد که عکس و فیلم فقط دو ابزار تصویری نیستند و هرکدام شیوه‌ای متفاوت برای دیدن و معنا‌دادن می‌سازند.
• این کتاب برای مطالعه‌ی بیشتر درباره‌ی تاریخ تصویر، نقد عکس و تحلیل سینما سرنخ‌های فراوانی در اختیار می‌گذارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب عکاسی و سینما به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به عکاسی که می‌خواهند نسبت عکس با زمان، حرکت و روایت را دقیق‌تر بررسی کنند.
• علاقه‌مندان به سینما که می‌خواهند تأثیر عکاسی بر قاب، نگاه و تصویر فیلم را بهتر بشناسند.
• دانشجویان و پژوهشگران هنر، سینما و عکاسی که به بحث‌های نظری و تاریخی تصویر توجه دارند.
• خوانندگانی که از دنبال‌کردن مثال‌های هنری و مقایسه‌ی آثار و رسانه‌ها لذت می‌برند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی مرزها و پیوندهای میان تصویر ثابت و تصویر متحرک بیشتر بدانند.

بخشی از کتاب عکاسی و سینما

«هنگامی که نخستین‌بار دوربین فیلم‌برداری را می‌دیدند، چه فکر می‌کردند؟ آیا سینماتوگراف برای‌شان آشنا و قابل‌قبول بود، یا اینکه اساساً تفاوت داشت؟ این اختراع چه تأثیراتی بر عکاسی می‌گذاشت؟ به چه منظوری مورد استفاده قرار می‌گرفت؟ آیا رقیبی برای عکاسی می‌شد؟ آیا چیز بدیعی بود و آیا ماندگار می‌شد؟ معنا و مفهوم آن لحظه که از لوئی عکس گرفته می‌شد و لوئی از عکاس فیلم‌برداری می‌کرد چه بود؟ آن لحظات در کمتر از یک دقیقه سپری شدند ولی معمای آن همچنان باقی‌ است. آیا تعارفی دوستانه بود که نشان بدهد عکاسی و فیلم‌سازی ماهیتاً یکی است؛ یا حکایت از پی بردن به تفاوت عمیق آنها می‌کرد؟ آیا سینما دِین‌اش به عکاسی را تأیید می‌کرد، یا فاصله‌اش را از آن نشان می‌داد؟ احتمالاً چنین سؤال‌هایی را آنها نیز از خود پرسیده‌اند. شاید هنگام دیدن فیلم‌شان، همهٔ آن حس کنجکاوی و نگرانی که در زمان فیلم‌برداری داشتند، دوباره به سراغ‌شان آمده باشد.
البته می‌توان نمایش حرکت در تصاویر را از گذشته‌های دورتر نیز بررسی کرد؛ به شکل ادراکی و از طریق اشکالِ شکل‌یافته بر روی خطوط راه‌آهن، یا در تئاتر، نقاشی‌های روایی و پانوراما، و یا با بررسی سایه‌های روی دیوار تمثیل غار، اثر افلاطون. اما خاستگاه معینی وجود ندارد. فیلم برادران لومیر موضوع خوبی برای شروع بحث ماست؛ علاوه ‌بر اینکه نخستین گردهم‌آیی عکاسی و سینما بود، همایشی بود که ظاهراً طبق شرایط سینما برگزار شد.»