کتاب کنشگری شهروندی 4

کتاب کنشگری شهروندی (4) ایجادآمادگی برای تغییر نوشته محمد عیدی و مرتضی رشیدی است که با گردآوری احسان کاظمی، از سوی انتشارات سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان منتشر شده است. این کتاب به یک پرسش مهم می‌پردازد: یک اجتماع شهری چه زمانی واقعاً برای تغییر آماده است و چگونه می‌توان این آمادگی را سنجید و تقویت کرد؟ از مدل آمادگی اجتماع شهری تا ایده‌ی اجتماع شهری مهرورز، متن کتاب بر پیوند میان شناخت مسئله، مشارکت شهروندان و برنامه‌ریزی جمعی تکیه دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کنشگری شهروندی 4

کتاب کنشگری شهروندی (4) ایجادآمادگی برای تغییر نوشته محمد عیدی و مرتضی رشیدی، به فرایند شکل‌دادن تغییر در اجتماع شهری از زاویه‌ی آمادگی، مشارکت و مسئولیت جمعی می‌پردازد. متن از همان ابتدا یک نکته‌ی کلیدی را روشن می‌کند: هیچ مسئله‌ای فقط با اعلام ضرورت تغییر حل نمی‌شود، بلکه باید سنجید که شهروندان، گروه‌ها و رهبران محلی تا چه اندازه برای پذیرش و پیش‌برد آن آماده‌اند. این نگاه باعث می‌شود تغییر نه به‌صورت دستوری، بلکه به‌عنوان حرکتی تدریجی و متناسب با ظرفیت‌های واقعی اجتماع شهری فهم شود.
کتاب کنشگری شهروندی (4) ایجادآمادگی برای تغییر در 2 فصل اصلی تنظیم شده است: آمادگی اجتماع شهری و اجتماع شهری مهرورز. در فصل نخست، مدل آمادگی اجتماع شهری توضیح داده می‌شود؛ مدلی که 6 بُعد مهم مانند تلاش‌های موجود، آگاهی از مسئله، رهبری، حال‌وهوای عمومی و منابع در دسترس را بررسی می‌کند و سپس 9 سطح آمادگی را از نبود آگاهی تا احساس تعلق خاطر به اجتماع شهری شرح می‌دهد. متن فقط به تعریف مفاهیم بسنده نمی‌کند و به سراغ پرسش‌های ارزیابی، شیوه‌ی مصاحبه، امتیازدهی و انتخاب راهبرد متناسب با هر سطح هم می‌رود.
کتاب کنشگری شهروندی (4) ایجادآمادگی برای تغییر در فصل دوم، دامنه‌ی بحث را گسترده‌تر می‌کند و مفهوم اجتماع شهری مهرورز را پیش می‌کشد؛ جایی که نیازهای شهروندان دیده می‌شود و کاهش رنج، بی‌عدالتی و طردشدگی به مسئله‌ای عمومی تبدیل می‌شود. در ادامه، 4 مرحله‌ی کشف و سنجش، تمرکز و پایبندی، ساختن و راه‌اندازی، و ارزیابی و تداوم‌بخشی مطرح می‌شود. بخش پایانی نیز به عوامل اجتماعی تعیین‌کننده‌ی سلامت می‌رسد و نشان می‌دهد که کیفیت زندگی شهری فقط به خدمات مستقیم وابسته نیست، بلکه با مسکن، آموزش، درآمد، محیط زیست، مشارکت اجتماعی و توزیع منابع گره خورده است. حاصل کار، متنی است که تغییر را به‌صورت یک فرایند جمعی، مرحله‌مند و وابسته به شناخت دقیق موقعیت محلی صورت‌بندی می‌کند.

خلاصه کتاب کنشگری شهروندی 4

کتاب کنشگری شهروندی (4) ایجادآمادگی برای تغییر توضیح می‌دهد که هر اقدام اجتماعی مؤثر باید از شناخت سطح آمادگی اجتماع شهری آغاز شود. نویسندگان نشان می‌دهند که یک محله یا شهر ممکن است دربرابر یک مسئله آگاه باشد اما هنوز برای اقدام عملی، برنامه‌ریزی یا همراهی گسترده آماده نباشد. به همین دلیل، کتاب ابتدا ابعاد و سطوح آمادگی را معرفی می‌کند و بعد سراغ راه‌های سنجش، گفت‌وگو با شهروندان و تنظیم مداخله متناسب می‌رود.
بخش بعدی، ایده‌ی اجتماع شهری مهرورز را مطرح می‌کند؛ اجتماعی که در آن کاهش رنج، توجه به گروه‌های نادیده‌گرفته‌شده و همکاری میان نهادها و شهروندان اهمیت دارد. در ادامه نیز نقش شراکت، ظرفیت‌سازی، اولویت‌بندی مسائل و پرداختن به عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت و رفاه شهری بررسی می‌شود.

چرا باید کتاب کنشگری شهروندی 4 را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کنشگری شهروندی (4) ایجادآمادگی برای تغییر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد که تغییر اجتماعی بدون سنجش آمادگی شهروندان و نهادهای محلی چرا به نتیجه نمی‌رسد.
• خواننده با 6 بُعد و 9 سطح آمادگی اجتماع شهری آشنا می‌شود و می‌تواند موقعیت یک مسئله را دقیق‌تر تحلیل کند.
• این کتاب نمونه‌ای از پیوند میان ارزیابی، برنامه‌ریزی مشارکتی و انتخاب راهبرد متناسب با هر سطح را ارائه می‌دهد.
• بخش مربوط به اجتماع شهری مهرورز، توجه را از حل صرفِ مسئله به کاهش رنج و تقویت همبستگی شهری می‌برد.
• بحث عوامل اجتماعی تعیین‌کننده‌ی سلامت کمک می‌کند مسائل شهری فقط در سطح رفتار فردی دیده نشوند.
• مطالب کتاب برای کار در محله، نهادهای شهری، گروه‌های داوطلبانه و برنامه‌های اجتماعی مناسب است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کنشگری شهروندی (4) ایجادآمادگی برای تغییر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• فعالان اجتماعی و محلی که می‌خواهند برای حل یک مسئله‌ی شهری از نقطه‌ی درست شروع کنند.
• کارکنان نهادهای شهری و فرهنگی که با مشارکت شهروندان، محله‌ها و برنامه‌های جمعی سروکار دارند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که به موضوع توسعه‌ی محلی، سلامت اجتماعی و کنشگری شهری علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی سنجش آمادگی اجتماع شهری و طراحی مداخله‌ی متناسب بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که دغدغه‌ی عدالت شهری، کاهش رنج اجتماعی و تقویت همیاری در اجتماع شهری را دارند.