کتاب سیل یام

کتاب سیل یام، مجموعه‌ای از داستان‌ها درباره‌ی امام خمینی است که با گردآوری محمد قائم خانی و همراهی جمعی از نویسندگان شکل گرفته و نشر معارف آن را منتشر کرده است. این کتاب به‌ جای روایت مستقیم زندگی یک چهره‌ی تاریخی، به سراغ آدم‌ها و موقعیت‌هایی می‌رود که نام و اثر او در زندگی‌شان به حادثه، تصمیم، مقاومت و دگرگونی گره خورده است؛ از آبادی‌ای دورافتاده تا شهری درگیر اشغال و میدان‌های نبرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیل یام

کتاب سیل یام با گردآوری محمد قائم خانی، مجموعه‌ای از چند داستان است که هر کدام از زاویه‌ای متفاوت به اثر حضور و یاد امام خمینی در زندگی آدم‌ها نگاه می‌کنند. محور اصلی این روایت‌ها فقط بازگویی یک واقعه‌ی تاریخی نیست، بلکه نشان‌دادن لحظه‌هایی است که در آن‌ها یک نام، یک تصویر، یک خبر یا یک باور، مسیر آدم‌ها را عوض می‌کند. نویسندگان این مجموعه، فضاهای گوناگونی را انتخاب کرده‌اند؛ از روستایی دورافتاده و فراموش‌شده تا کشمیرِ زیر فشار و میدان‌های جنگ سوریه. همین جابه‌جایی مداومِ جغرافیا و موقعیت، به کتاب تنوع داده و آن را از یکدستی دور کرده است.

کتاب سیل یام از چند داستان مستقل تشکیل شده و هر داستان لحن، فضا و مسئله‌ی خاص خود را دارد. در یک داستان، مردم تلخاب که زیر فشار عالی‌جاه و ویرانی تدریجی آبادی‌شان مانده‌اند، با رسیدن خبر سقوط قدرت قدیمی، برای پس‌گرفتن زندگی‌شان کنار هم می‌ایستند. در داستانی دیگر، چند جوان کشمیری می‌کوشند تصویری بزرگ از امام خمینی را به نمادی برای بیداری و اعتراض تبدیل کنند. یا در قصه‌ای دیگر یک رزمنده در دل جنگ، میان خاطره، خشم، بخشش و داوری اخلاقی سرگردان می‌شود.

حال‌وهوای کلی مجموعه، متکی بر موقعیت‌های بحرانی، انتخاب‌های دشوار و نسبت آدم‌های عادی با رخدادهای بزرگ است. همین ویژگی باعث می‌شود کتاب فقط به یک شخصیت تاریخی نپردازد، بلکه رد او را در ذهن، زبان و سرنوشت آدم‌های مختلف دنبال کند.

خلاصه داستان سیل یام

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب سیل یام چند روایت جداگانه را در کنار هم می‌گذارد تا نشان دهد نام امام خمینی در هر فضا چه معنایی پیدا می‌کند. در «قصه‌ی واقعی تلخاب»، یک آبادی محروم در آستانه‌ی فروریختن و محوشدن قرار می‌گیرد و خبر دگرگونی سیاسی، به مردم جرئت بازپس‌گیری می‌دهد. در «نگاه خورشید»، ماجرا به کشمیر می‌رود و تصویر امام به نشانه‌ای برای مقاومت و امید بدل می‌شود. 

در «آیت‌‌الله»، روایت در دل جنگ و میان تردید، انتقام، بخشش و قضاوت پیش می‌رود و یک عکس، گذشته و حال چند نفر را به هم وصل می‌کند. بخش «سیل یام» نیز با خاطره، فقدان و بازگشت به زادگاه پیوند دارد و از دل یک حادثه‌ی طبیعی، گذشته‌ای فراموش‌شده را زنده می‌کند. این مجموعه، بیش از هر چیز، درباره‌ی اثر یک باور در لحظه‌های سخت است.

چرا باید کتاب سیل یام را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سیل یام را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یک موضوع واحد را از چند موقعیت و چند جغرافیای متفاوت روایت می‌کند و تصویر یکنواختی ارائه نمی‌دهد.
• خواننده با مجموعه‌ای از شخصیت‌ها و فضاها روبه‌رو می‌شود که هر کدام نسبت متفاوتی با ایمان، مقاومت و تصمیم‌گیری دارند.
• داستان‌ها نشان می‌دهند یک نام یا تصویر تاریخی چطور در زندگی روزمره‌ی آدم‌ها به نیرویی اجتماعی و شخصی تبدیل می‌شود.
• کتاب برای شناخت پیوند میان خاطره، سیاست، مبارزه و تجربه‌ی زیسته‌ی مردم عادی ماده‌ی روایی قابل‌توجهی فراهم می‌کند.
• تنوع لحن و موقعیت در داستان‌ها باعث می‌شود خواندن مجموعه فقط به یک فضای ثابت محدود نماند.

خواندن کتاب سیل یام را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سیل یام به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به مجموعه‌داستان‌هایی که حول یک شخصیت یا ایده‌ی مرکزی شکل گرفته‌اند.
• خوانندگانی که به روایت‌های مرتبط با انقلاب، مقاومت و پیامدهای اجتماعی آن‌ها علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند بازتاب یک چهره‌ی تاریخی را در زندگی آدم‌های گوناگون و در سرزمین‌های مختلف ببینند.
• مخاطبانی که از داستان‌های موقعیت‌محور با زمینه‌های سیاسی و احساسی استقبال می‌کنند.
• خوانندگانی که دوست دارند در کنار ماجرا، با تردیدهای اخلاقی، خاطره و انتخاب‌های دشوار شخصیت‌ها هم همراه شوند.

بخشی از کتاب سیل یام

«عمویم را یادم رفته بود که سیل افتاد به یام. عموی من دو بار به نجف رفت. بار دوم هیچ‌وقت برنگشت. هر دو بار مخفی رفت. بار اول را می‌دانم چطور رفت. با یک ساک کوچک و عبای نائینی کلفت، خودش را رساند به آبادان. آنجا در شبستان مسجد، آدمی را که هم‌بحثش در قم نشانی داده بود پیدا کرد. آن آدم که یا خادم مسجد بوده یا امام‌جماعت، سپرد عمو را با بلم از چند شط کوچک رد کنند. عمو تنهایی تا جادۀ فاو پیاده رفت و از آنجا با یک ماشین عبوری خود را رساند به بصره. با پولی که مادربزرگ داخل آستر لباسش دوخته بود، توانست شب در فندق‌الرضا اتاق بگیرد و صبح از ایستگاه راه‌آهن برود بغداد. رفت به کاظمین و بعد هم نجف.

این‌که شبِ سوار شدن بر بلم‌ها و گذشتن از شط‌ها و پیاده رفتن تا سر جادۀ بصره، چطور باران می‌آمده و بین راه چطور تا زانو در گل فرو رفته و لنگه‌کفشش را میان گِل گم کرده و در خرابه‌ای پنهان شده و گرسنه و تشنه لرزیده تا گشتیِ شرطه‌های مرزی عبور کند و ساکش را سه عرب که هوهو می‌کرده‌اند گرفته‌اند و در دستشان شمشیر کج بوده و خواسته‌اند عمامه‌اش را از سرش بردارند و عبایش را بگیرند و لختش کنند، جریاناتی است که عمه‌ام قبل از مرگش از قول مادربزرگم بارها با شاخ و برگ اضافی و به شکل‌های مختلف برایم تعریف کرده بود.»