کتاب عابد روسیاه

کتاب عابد روسیاه (داستان‌های اصول کافی؛ جلد پنجم) نوشته محمد محمدی اشتهاردی و مجموعه‌ای از داستان‌ها و روایت‌های برگرفته از اصول کافی است که به نشر آن را منتشر کرده است. نویسنده با انتخاب حکایت‌ها و روایات اخلاقی، اعتقادی و اجتماعی، آن‌ها را به نثر فارسی بازنویسی کرده است تا خواننده‌ی امروزی بتواند با فضای معارف اهل‌بیت (ع) همراه شود. در این اثر، زندگی و زمانه‌ی کلینی به‌عنوان مؤلف اصول کافی معرفی شده و سپس ده‌ها روایت در قالب داستان‌های کوتاه و توضیح‌دار کنار هم قرار گرفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عابد روسیاه اثر محمد محمدی اشتهاردی

کتاب عابد روسیاه (داستان‌های اصول کافی؛ جلد پنجم) اثری از محمد محمدی اشتهاردی است که بر پایه‌ی گزیده‌ای از روایات کتاب اصول کافی اثر کلینی نوشته شده و در قالب مجموعه‌ی حاضر تنظیم شده است. محمد محمدی اشتهاردی در پیشگفتار ابتدا زندگی و جایگاه علمی ثقةالاسلام کلینی را معرفی کرده و به ساختار سه‌گانه‌ی اصول کافی (اصول، فروع و روضه) اشاره کرده است. نویسنده سپس توضیح داده که این مجموعه برشی از روایت‌های عقیدتی، اخلاقی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی اصول کافی است که با نثر فارسی و همراه با توضیح‌ در ابتدا، میانه یا پایان هر داستان عرضه شده است.

هر فصل از کتاب عابد روسیاه به موضوعی مشخص اختصاص یافته است؛ مانند «ویژگی‌های اسلام و مراحل و خصال ایمان» و «مسائل گوناگون اخلاقی». در فصل نخست روایت‌هایی درباره‌ی حقیقت دین، نسبت اسلام و ایمان، جایگاه امامت، تسلیم در برابر حق، سه خصلت قلب مسلمان حقیقی و معیارهای مؤمن واقعی گرد آمده است. در فصل دوم محور روایت‌ها صله‌ی رحم، حقوق مؤمنان نسبت به هم، شادکردن دل مؤمن، ایثار، دیدار برادران دینی و آداب معاشرت است.

عابد روسیاه در هر روایت، متن اصلی حدیث را به‌صورت داستانی و گفت‌وگومحور نقل کرده و سپس در برخی موارد با توضیح‌های کوتاه در میان قلاب، پیام اخلاقی یا اعتقادی آن را روشن کرده است. از ماجرای یحیی‌ بن ام‌ طویل و تبلیغات ضد طاغوتی او تا گفت‌وگوی امامان با شاگردانشان درباره‌ی ایمان، خوف، زهد، تواضع، کار و قناعت، طیفی از موقعیت‌های متنوع دینی و انسانی در این اثر به تصویر کشیده شده است.

خلاصه کتاب عابد روسیاه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان‌ها را فاش می‌کند!

در بخش‌های آغازین، امامان (ع) در پاسخ به پرسش یاران، حقیقت دین را در گواهی به توحید، نبوت، امامت، عمل به واجبات، ترک محرمات و انتظار قائم خلاصه کرده‌اند و تفاوت اسلام و ایمان با مثالی روشن توضیح داده شده است. سپس داستان‌هایی از یاران شجاع و عابدان تسلیم، ارزش تسلیم در برابر حق، سه خصلت قلب مسلمان حقیقی و حقوق متقابل مؤمنان نقل شده است.

در ادامه‌ی کتاب عابد روسیاه روایت‌هایی درباره‌ی صله‌ی رحم، آثار قطع رحم، ارتباط نامرئی دل‌های مؤمنان، ایثار مالی، شادکردن دل مؤمن، برآوردن حاجت دیگران، قناعت، کار و پرهیز از تنبلی، تواضع پادشاهان و پیامبران و معیارهای شیعه‌ی حقیقی آمده است. نویسنده با کنار هم گذاشتن این حکایت‌ها تصویری از ایمانی ارائه کرده است که به ادعا محدود نیست و در رفتار، روابط خانوادگی، اقتصاد، عبادت، اخلاق فردی و اجتماعی نمود پیدا می‌کند.

چرا باید کتاب عابد روسیاه را بخوانیم؟

کتاب عابد روسیاه با کنار هم آوردن روایت‌های اصول کافی در قالب حکایت‌های کوتاه، تصویری عینی از ایمان، اخلاق و روابط انسانی در سنت شیعی ارائه کرده است. خواننده‌ی این اثر در خلال داستان‌ها با معیارهای مؤمن واقعی از نظرگاه نویسنده، شیعه‌ی حقیقی، صله‌ی رحم، ایثار، قناعت، کار، تواضع و شادکردن دل مؤمن آشنا می‌شود و می‌تواند این مفاهیم را در موقعیت‌های روزمره‌ی زندگی بازخوانی کند.

خواندن کتاب عابد روسیاه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به معارف اهل‌بیت (ع)، حدیث‌خوانی و شناخت عملی ایمان و اخلاق علاقه‌مند هستند. دانشجویان و طلاب، مربیان دینی و افرادی که به‌دنبال متنی داستانی برای تأمل اخلاقی و اعتقادی هستند، می‌توانند از این اثر بهره ببرند.

درباره محمد محمدی اشتهاردی

محمد ملامحمدی، مشهور و ملقب به محمد محمدی اشتهاردی، مفسر قرآن و نویسنده‌ی پرکار حوزه‌ی علمیه‌ی قم بود که در یک بهمن ۱۳۲۳ در اشتهارد به دنیا آمد. او در ۲۸ آذر ۱۳۸۵ در قم درگذشت. در کودکی ابتدا برای فراگیری روخوانی قرآن به مکتب‌خانه رفت و سپس تحصیلات خود را در دبستان پی گرفت، اما در ایام تعطیلات تابستانی کلاس پنجم، مجذوب حوزه‌ی علمیه‌ی اشتهارد شد که در آن زمان با تجمعی محدود از طلاب در حسینیه‌ی محل تشکیل می‌شد. این اتفاق سبب شد تا دبستان را رها کرده و به آموختن ادبیات علوم حوزوی بپردازد.

این نویسنده در سال ۱۳۳۸ در حالی که مشغول مطالعه‌ی کتاب سیوطی بود، برای ادامه‌ی مدارج علمی خود به قم مهاجرت کرد و پیش از تشکیل خانواده به‌ترتیب در مدارس ستیه، حجتیه، خان و فیضیه سکونت گزید. محمد محمدی اشتهاردی دوره‌ی سطح حوزوی را عمدتاً نزد آیات عظام حسین شب‌زنده‌دار جهرمی، غلامرضا صلواتی، علی‌پناه اشتهاردی، علی مشکینی و ناصر مکارم شیرازی سپری کرد و پس از آن، چندین سال در دروس خارج آیات عظام میرزا هاشم آملی، ناصر مکارم شیرازی و سید محمدرضا گلپایگانی تلمذ کرد.

محمد محمدی اشتهاردی بخشی از منظومه‌ی سبزواری و دانش فلسفه را در محضر آیات عظام جعفر سبحانی و مهدی حائری آموخت، علوم روز را در کلاس محمد محقق‌ لاهیجی (نماینده‌ی آیت‌الله بروجردی در آلمان) فراگرفت و در جلسات درس تفسیر آیت‌الله خزعلی نیز مشارکت داشت. گرایش جدی او به عرصه‌ی نویسندگی با حضور در کلاس‌های تفسیر میرزا ابوالفضل زاهدی رقم خورد؛ به طوری که در سال ۱۳۴۶ نخستین کتاب خود را پیرامون سیمای بلال حبشی نوشت و در سال ۱۳۴۷ کتاب پندهای جاویدان را به رشته‌ی تحریر درآورد که این شروعی بر فعالیت بی‌وقفه‌ی او تا پایان عمر برای خلق بیش از ۲۵۰ اثر مکتوب، تألیف، بازنویسی و ترجمه شد.

این نویسنده به‌عنوان یکی از اعضای اصلی و کلیدی در جلسات نگارش «تفسیر نمونه» و «تفسیر پیام قرآن» زیر نظر آیت‌الله مکارم شیرازی مشارکت فعال داشت. از میان فهرست طولانی آثار او می‌توان به کتاب‌هایی چون «پندهایی از تاریخ»، «محمد رسول‌الله»، «ابوطالب یگانه مدافع اسلام»، «دفاع از حریم تشیع»، «ارمغان استعمار»، «پیکار اسلام با اسراف»، «پوشش زن در اسلام»، «داستان باستان» (با همکاری آیت‌الله حسین نوری همدانی)، «گناه‌شناسی» (با همکاری محسن قرائتی)، «داستان‌های اصول کافی»، «داستان‌های مثنوی معنوی»، «سوگنامه‌ی آل محمد» و «حجاب بیانگر شخصیت زن» و «بابیگری و بهاییگری» و «ولایت فقیه» اشاره کرد.

محمد محمدی اشتهاردی در طول زندگی با مشکلات جسمی متعددی دست‌وپنجه نرم کرد؛ در سال ۱۳۵۲ بر اثر حادثه‌ی رانندگی دچار شکستگی‌های متعدد شد و هشت سال بعد با بروز سکته‌ی مغزی ناچار شد برای جراحی و مداوای مغز و اعصاب به آلمان سفر کند. این موضوع به کم‌تحرکی او انجامید. او سرانجام در سال ۱۳۸۲ به بیماری سرطان روده مبتلا شد و پس از تحمل دو عمل جراحی و سه دوره شیمی‌درمانی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۵ درگذشت. او در قبرستان شیخان در قم به خاک سپرده شد. برخی از آثار محمد محمدی اشتهاردی مانند ترجمه و توضیح خطبه‌ی فدک و آموزه‌های نورانی معصومین پس از درگذشت او منتشر شدند.

بخشی از کتاب عابد روسیاه

«نصیحت حضرت علی (ع) در مورد همکاری خویشان به همدیگر

[عصر خلافت حضرت علی (ع) بود. ماجرای شورش بیعت‌شکنان در بصره و جنگ جمل پیش آمد. علی (ع) با همراهان از مدینه به‌سوی بصره برای سرکوبی شورشیان حرکت نمودند.] هنگامی‌که به سرزمین «رَبَذه» رسیدند، مردی از قبیلهٔ محارب، به حضور علی (ع) آمد و عرض کرد: «ای امیرمؤمنان! من در رابطه با خویشان خود تاوانی به عهده گرفتم. وقتی که نزد بعضی از آن ها رفتم و تقاضای همکاری و کمک نمودم، کمک نکردند و گفتند ما خودمان سخت در مضیقهٔ زندگی هستیم. ای امیرمؤمنان! به آن ها امر کن که با من همکاری کنند و مرا کمک نمایند.»

امام علی (ع) از او پرسید: «آن‌ها کجایند؟»

او گروهی از آن‌ها را که از دور پیدا بودند، نشان داد و گفت: «عده‌ای از آنان، اینهایند.»

امام علی (ع) که بر مرکب سوار بود، به سرعت نزد آن‌ها رفت. به‌گونه‌ای که جماعتی از همراهان، به‌سختی به آن حضرت رسیدند.

امام علی (ع) وقتی که به آن ها رسید سلام کرد و پرسید: «چرا با رفیق خود همکاری نمی‌کنید؟» آن‌ها از او و او از آن‌ها در حضور علی (ع) شکایت کردند.

امام علی (ع) دربارهٔ پیوند خویشاوندی و وظایف خویشان نسبت به همدیگر چنین فرمود: «هرکسی باید با خویشانش پیوند گرم داشته باشد و خویشان از دیگران سزاوارتر به همکاری و کمک هستند؛ بخصوص در آن هنگام که خویشان در فشار زندگی قرار گرفتند؛ زیرا خویشانی که با یکدیگر پیوند دارند و به همدیگر همکاری، کمک و گذشت می‌کنند، به پاداش آن می‌رسند. ولی اگر رشتهٔ خویشی را قطع نمایند، گرفتار بار سنگین مجازات خواهند شد.»

آن‌گاه آن حضرت مرکب خود را حرکت داد و به جای اول بازگشت.»