کتاب راز شاه سکندر

کتاب راز شاه سکندر نوشته زهرا مهاجری و مجموعه‌ای از ۸۱ افسانه از گوشه‌وکنار ایران است که به‌کوشش به نشر منتشر شده است. این کتاب از دل قصه‌های عامیانه جهانی می‌سازد که در آن دیو و اژدها و اسب پرنده در کنار رنج، امید، زیرکی و عدالت می‌ایستند. مقدمه‌ی نویسنده نشان می‌دهد که انتخاب افسانه‌ها باتوجه‌به علایق و نیازهای نوجوانان انجام شده و قرار است فقط سرگرم‌کننده نباشند؛ بلکه تجربه‌های زندگی، روابط انسانی و کشمکش میان خوبی و بدی را هم پیش چشم این گروه سنی بگذارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راز شاه سکندر اثر زهرا مهاجری

کتاب راز شاه سکندر نوشته‌ی زهرا مهاجری و مجموعه‌ای از افسانه‌های ایرانی است که از روایت‌های شفاهی و قصه‌های به‌جای‌مانده در فرهنگ عامه گرفته شده‌اند. این مجموعه داستان ایرانی پر از موجودات شگفت‌انگیز، پادشاهان، پیرزن‌ها، دختران و پسرانی است که در موقعیت‌های دشوار قرار می‌گیرند و باید با شجاعت، هوش، صبر یا مهربانی از آن وضعیت عبور کنند. زهرا مهاجری در مقدمه توضیح داده است که این افسانه‌ها با درنظرگرفتن نیازها و علاقه‌های نوجوانان انتخاب شده‌اند؛ به همین دلیل در کنار ماجراهای خیال‌انگیز، موضوع‌هایی مثل روابط خانوادگی، حسادت، وفاداری، فریب، عدالت‌خواهی و ایستادگی هم در آن‌ها دیده می‌شود.

مجموعه افسانه‌ی راز شاه سکندر قصه‌های طنزآمیز و روایت‌های پرحادثه و جادویی را کنار هم قرار داده است. در نمونه‌هایی مثل پرهای جادویی، سنگ صبور، مشکل‌گشا، هفت نیلوفر، گوهرشاه و مرغ قهقه و مرد کچل، هر افسانه با مسئله‌ای روشن آغاز می‌شود و بعد با ورود عنصر جادویی یا رخدادی غیرمنتظره مسیر تازه‌ای پیدا می‌کند. بسیاری از شخصیت‌ها در این کتاب از طبقات عادی جامعه‌اند؛ پیرزن، خارکن، دختر تاجر یا روستایی ساده‌ای که ناگهان درگیر آزمونی بزرگ می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود افسانه‌های حاضر در این کتاب فقط روایت شاهان و قصرها نباشند و زندگی مردم عادی هم در آن‌ها حضور پررنگی داشته باشد.

کتاب راز شاه سکندر به سنت قصه‌گویی ایرانی نزدیک است؛ با جمله‌های آشنا، تکرارهای آهنگین، دعاها، پایان‌بندی‌های شفاهی و تصویرهایی که برای بلندخوانی مناسب هستند. در این مجموعه خیر و شر معمولاً در قالب شخصیت‌ها و انتخاب‌هایشان روبه‌روی هم قرار می‌گیرند و نتیجه‌ی هر داستان به رفتار آدم‌ها گره می‌خورد. این مجموعه داستان از یک‌سو لذت قصه‌شنیدن را زنده می‌کند و از سوی دیگر بخشی از حافظه‌ی فرهنگی ایران را در قالبی خواندنی و پیوسته کنار هم نگه می‌دارد.

خلاصه کتاب راز شاه سکندر

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از برخی داستان‌ها را فاش می‌کند!
هر داستان با کمبود، خطر یا بی‌عدالتی آغاز می‌شود و شخصیت اصلی ناچار است برای نجات خود یا دیگران دست به کار شود. در این داستان‌ها پیرزنی با پرهای جادویی حقش را از آدم‌های طمع‌کار می‌گیرد، شاهزاده‌ای در پی دختری ناشناس راهی سرزمینی طلسم‌شده می‌شود، دختری با صبوری راز نجات یک جوان را کامل می‌کند و قهرمانانی دیگر با دیو، حسادت، فریب و آزمون‌های دشوار روبه‌رو می‌شوند. نخ مشترک این داستان‌ها پیروزی آسان نیست؛ بلکه رسیدن به گشایش از راه دانایی، پایداری، انصاف و گاهی کمک نیروهای شگفت‌انگیز است.

چرا باید کتاب راز شاه سکندر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راز شاه سکندر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ۸۱ افسانه‌ی ایرانی را یک‌جا گرد آورده و امکان آشنایی با نمونه‌های متنوع قصه‌های عامیانه‌ی ایرانی را فراهم کرده است.
• خواننده با الگوهای تکرارشونده‌ی افسانه‌ها مثل آزمون، جادو، فریب، پاداش و مجازات آشنا می‌شود.
• بخش زیادی از قصه‌ها به مسئله‌هایی مثل حسادت، وفاداری، شجاعت، فقر، عدالت و روابط خانوادگی می‌پردازند.
• حضور شخصیت‌های گوناگون، از پیرزن و روستایی تا شاهزاده و دیو، دامنه‌ی تجربه‌های انسانی در افسانه‌ها را نشان می‌دهد.
• نثر قصه‌ها برای بلندخوانی و بازگویی مناسب است و می‌تواند به آشنایی بیشتر با لحن و فضای افسانه‌های ایرانی کمک کند.

خواندن کتاب راز شاه سکندر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب راز شاه سکندر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• نوجوانانی که به افسانه‌ها، موجودات جادویی و ماجراهای پرحادثه علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با قصه‌های عامیانه و بخشی از میراث فرهنگی ایران آشنا شوند.
• کسانی که از مطالعه‌ی داستان‌هایی با درون‌مایه‌ی عدالت، زیرکی، صبر و غلبه بر سختی‌ها لذت می‌برند.
• مربیان، والدین و قصه‌گوهایی که به‌دنبال داستان‌هایی مناسب برای بلندخوانی و بازگویی هستند.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که به میراث قصه‌گویی ایرانی و روایت‌های شفاهی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به داستان‌هایی که در آن‌ها جهان واقعی با دیو، طلسم، پرنده‌ی جادویی و اشیای شگفت‌انگیز در هم می‌آمیزد.

درباره زهرا مهاجری

زهرا مهاجری، متولد ۲۰ اسفند ۱۳۳۰ در مشهد، از فعالان حوزه‌ی قصه‌گویی و ادبیات کودک است که در زمینه‌ی تألیف، ترجمه، آموزش و پژوهش فعالیت داشته است. از آثار او می‌توان به کتاب‌های «قصه‌گویی و هنر تخیل»، «گل پسته» (مجموعه لالایی‌های فارسی)، «قصه و قصه‌گویی»، مجموعه‌ی هفت‌جلدی «افسانه‌های ایرانی» و «از شاگردم بپرس» اشاره کرد. او همچنین مقالاتی در حوزه‌ی کودک و ادبیات کودک منتشر کرده است که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به «کودک و مطالعه»، «جای خالی» و مقاله‌ی «نقش قصه‌گویی در پیشرفت ادبیات کودکان» اشاره کرد. زهرا مهاجری علاوه‌بر فعالیت‌های پژوهشی و نویسندگی، با برگزاری کارگاه‌های آموزشی و تدریس در زمینه‌ی قصه‌گویی و ادبیات کودکان نقش فعالی در این حوزه داشته و در مسابقات قصه‌گویی و مقاله‌نویسی نیز به‌عنوان داور حضور داشته است. کتاب «راز شاه سکندر» نوشته‌ی زهرا مهاجری و مجموعه‌ای از ۸۱ افسانه از گوشه‌وکنار ایران است.

بخشی از کتاب راز شاه سکندر

«روزی بود، روزگاری بود؛ پسری بود به اسم «شال‌تس‌ممّد» که خیلی از شغال می‌ترسید؛ چون در کودکی او را از شغال و حیوانات دیگر ترسانده بودند. پسر به خاطر ترس شدید از خانه بیرون نمی‌رفت. سال‌ها گذشت و شال‌تس‌ممّد به جوانی رسید. پدر و مادرش تصمیم گرفتند او را داماد کنند و در ضمن هر کدام می‌خواستند عروس از فامیل او باشد. برای این‌که اختلافی نباشد، یک زن از فامیل مادری و یک زن از فامیل پدری برای شال‌تس‌ممّد عقد کردند و به خانه آوردند.

شال‌تس‌ممّد، شب‌ها چند نوبت بیدار می‌شد و به دست‌شویی می‌رفت، اما چون مستراح در حیاط خانه بود و او هم از شغال خیلی می‌ترسید، زن‌های او مجبور بودند، نوبتی همراهش بروند. عاقبت آن‌ها از این وضع خسته شدند و نقشه‌ای کشیدند. یک شب، همین که شال‌تس‌ممّد از خانه بیرون رفت، در را پشت سرش بستند و هر چه داد و فریاد کرد که «ای مسلمانان به دادم برسید، زن‌هایم مرا از خانه بیرون کردند!»، آن‌ها در را باز نکردند. شال‌تس‌ممّد از ترس غش کرد و پشت در افتاد.»