کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده)

کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) نوشته‌ی لزلی استرن با ترجمه‌ی صالح نجفی اثری است که در مجموعه‌ی کینو _ آگورا و با نظارت کریستین کیتلی شکل گرفته و نشر لگا آن را منتشر کرده است. این کتاب در گفت‌وگویی نزدیک با سنت نظریه‌ی فیلم، فلسفه‌ی معاصر و نقد فمینیستی، به سراغ بدن در سینما می‌رود؛ بدنی که گاهی زنده است، گاهی جسد، و گاهی چیزی میان این دو. استرن با تمرکز بر چند فیلم مشخص و در پیوند با ایده‌های متفکرانی چون هایدگر، برونو لاتور و گراهام هارمن، بدن را همچون «شیء سینمایی» دنبال می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده)

کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) نوشته‌ی لزلی استرن در دل مجموعه‌ای قرار دارد که هدفش تدقیق مفاهیم کلیدی مطالعات سینمایی است. در مقدمه‌ی دبیر مجموعه، مازیار اسلامی، این کتاب در کنار دیگر عناوین مجموعه‌ی کینو _ آگورا معرفی شده است؛ مجموعه‌ای که عنوانش به ترکیب «کینو» و «آگورا» اشاره دارد: سینما به‌مثابه میدان اندیشیدن جمعی، جایی میان تفکر، زندگی روزمره، خرید، ورزش و سرگرمی. در این چارچوب، کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) بدن را در سینما نه فقط به‌عنوان سوژه‌ی انسانی، بلکه به‌عنوان شیء، چیز و جسد دنبال می‌کند. کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) در چند فصل پیوسته، از یک‌سو به تحلیل دقیق چند فیلم مشخص می‌پردازد و از سوی دیگر بحثی نظری درباره‌ی «چیزها» و «اشیاء» در سینما پیش می‌کشد. استرن از فیلم‌هایی چون لحظه‌ی غفلت ماکس افولس، داستان ژاپنی سو بروکس و خانه‌به‌دوش انیس واردا به‌عنوان میدان آزمایش ایده‌هایش استفاده کرده است؛ فیلم‌هایی که در آن‌ها جسد و بدن مرده از قاب حذف نمی‌شود و به حضوری مادی و زمان‌مند در فیلم بدل می‌شود. کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) در عین وفاداری به سنت نظریه‌ی فیلم، با رجوع به متفکرانی مانند کراکائر، هایدگر، لاتور و هارمن، پرسش از «شیئیت» بدن، زمان‌مندی تصویر و عاملیت اشیاء را در سینما بازخوانی کرده است.

خلاصه کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده)

کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) از یک پرسش ساده اما پیگیر شروع می‌کند: بدن در سینما، وقتی می‌میرد، چه می‌شود؟ آیا صرفاً به جسد بدل می‌شود یا به «شیء سینمایی» با جذبه‌ای خاص؟ استرن با تمایزگذاشتن میان بدن زنده، بدن مرده و جسد، نشان می‌دهد که چگونه برخی بدن‌های مرده در فیلم‌ها زمان را متوقف می‌کنند، روایت را معلق می‌سازند و به کانونی برای تمرکز عاطفه و نگاه تبدیل می‌شوند. او با تحلیل صحنه‌هایی از فیلم‌هایی مانند لحظه‌ی غفلت، داستان ژاپنی و خانه‌به‌دوش، نشان داده است که جسد چگونه در شبکه‌ی اشیاء، حرکات دوربین، مونتاژ و ژست‌های بازیگران جا می‌گیرد و نوعی «زمانمندی» تازه را وارد فیلم می‌کند. کتاب در ادامه، این بحث را با نظریه‌ی شیءمحور، نظریه‌ی شبکه‌ی کنشگر و خوانش‌های فلسفی از «چیز» پیوند داده است.

چرا باید کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) را بخوانیم؟

کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) امکان دیدن دوباره‌ی صحنه‌های آشنا را فراهم می‌کند؛ صحنه‌هایی که در آن‌ها جسد، بدن زخمی یا شیء ظاهراً بی‌اهمیت، ناگهان مرکز ثقل تصویر می‌شود. این کتاب نشان می‌دهد چگونه بدن مرده می‌تواند زمان فیلم را فشرده کند، روایت را کند سازد و شبکه‌ای از اشیاء، حرکات و عواطف را فعال کند. خواندن آن نگاه تحلیلی به فیلم و نسبت بدن، چیز و تصویر را تیزتر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده) به دانشجویان و پژوهشگران مطالعات سینما، علاقه‌مندان نظریه‌ی فیلم، کسانی که به فلسفه‌ی معاصر و نظریه‌ی شیءمحور علاقه دارند و همچنین خوانندگانی که به تحلیل بدن، مرگ و اشیاء در تصویر سینمایی حساس‌اند پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب کینو - آگورا؛ بدن به مثابه شیء سینمایی (مرده و زنده)

«با الهام از گرترود استاین می‌توان گفت در سینما بسیاری زنده‌اند و بسیاری زنده می‌مانند و بسیاری می‌میرند. بعضی‌ها زنده می‌مانند و بعضی‌ها مُرده می‌مانند و بعضی‌ها شیء می‌شوند. در سینما بدن‌ها تکثیر می‌شوند. مطمئناً بدن‌های زنده اما همچنین بدن‌های مُرده و بدن‌های انتقالی، معلق میان وجود انسانی و شیئیت. ما معمولاً یک واژه را برای اشاره به بدنی زنده و بدنی مُرده به‌کار می‌بریم. واژه‌ی بدن ثابت است، فقط با صفت «زنده یا مُرده» وصف می‌شود، البته از واژه‌ی جسد هم استفاده می‌کنیم. مُرده، مُرده است، شکی نیست، اما اگر مُرده‌بودن درجات دارد پس احتمالاً جسد مُرده‌تر از بدن مُرده است. گو اینکه در اینجا مسئله بیشتر بر سر دلالت است و نه‌چندان امور واقع توضیح‌ناپذیر، و نه تمایزی که بتوان با اطمینان حفظ کرد. باری به هرجهت آیا می‌توانیم فرض کنیم وقتی بدن‌هایی که در سینما زنده‌اند می‌میرند، شیء می‌شوند؟ در سینما ژانرهای مهمی (اعم از فیلم‌های ژانر وحشت، زامبی، اشباح یا ارواح) هستند که حول همین سؤال می‌گردند و من وقتی با خلاقیت بی‌پایان سینما مواجه می‌شوم از دادن جواب به سؤال منصرف می‌شوم. با این حال می‌خواهم بگویم مُردن در سینما خودبه‌خود شیءشدگی را تضمین نمی‌کند، از این گذشته اگرچه ملموس‌بودن جسمانی بدن مُرده معمولاً یکی از پیش‌شرط‌های شیءشدگی است، صرف حضور پدیداری به‌تنهایی جذبه‌ی یک شیء را تضمین نمی‌کند.»